Send a text

अत्री ऋषी स्नानाला गेल्यावर त्रिदेवांनी अतिथींच्या वेषात अनसूयेची परीक्षा घेण्याचे ठरवले. त्यांनी “आई, इच्छाभोजन दे, पण विवस्त्र होऊन” अशी विचित्र मागणी केली. अनसूयेने तपोबलाने त्यांना ओळखले आणि वात्सल्यदृष्टी टाकताच ते तिघे बालरूप झाले. तिने त्यांना प्रेमाने भोजन व दूध देऊन पाळण्यात जोजवले.

त्रिदेवींना आपापले पती ओळखता न आल्याने त्यांनी शरणागती पत्करली. अनसूयेने देवांना पूर्ववत केले, पण तिचा पाळणा रिकामा झाला. तिच्या पातिव्रत्याने प्रसन्न होऊन त्रिदेवांनी तिच्याच पोटी जन्म घेण्याचे वर दिले. मार्गशीर्ष पौर्णिमेला ते दुर्वास, दत्तगुरु आणि चंद्र या त्रिगुणात्मक रूपात प्रगट झाले.

Send a text

"टिचरने खूप कौतुक केलं त्याचं — फार सुंदर पेपर लिहितो म्हणाल्या. फक्त बोलता कमी येतं, म्हणून घरी इंग्रजीत बोलायला सांगितलं."
मी ऐकत होते.

तिने स्वतः इंग्रजीचा क्लास लावला होता, बदल्यात टीचरच्या पोळ्या करून देत होती. मी मनोमन तिच्या जिद्दीला सलाम केला.

“छोट्या गावात वाढले ताई… बाबा लवकर गेले… अकरावीत लग्न झालं… शिकायचं राहिलंच. पण आता याची आई म्हणून कमी पडणार नाही. बारावीचा फॉर्म भरलाय. उद्या याला माझी लाज वाटायला नको.”

मग हसत म्हणाली, “आज याला पोटभर पाणीपुरी खाऊ घालणार!”

अशी भेटली ती साधी, पण आतून खूप खंबीर आई !

=========

Send us a text

ओशो मिनिमलिजम विषयी बोलत होते तेवढ्यात एक श्रीमंत शिष्य उठला.अंगावर महागडं वस्त्र,हातात सोन्याचं घड्याळ आणि चेहऱ्यावर थोडा ताण..

तो म्हणाला,”भगवान,मी सगळं ऐकलंय..कमी वस्तू,साधं जीवन..पण माझ्याकडं तर खूप काहीये..घरं,गाड्या,पैसा..हे सगळं सोडायचं का?”

ओशो म्हणाले,”तुझं घड्याळ काढ.” “आता अंगठी.”“बाहेर काढलेले बूट कचरापेटीत टाक..”

तसे केले आणि शिष्य त्याच्या कक्षात जाऊन पलंगावर पडला पण झोप येईना..

घड्याळ नाही..वेळ कळत नव्हती..अंगठी नाही..हात रिकामा वाटत होता..बाहेर बूटही नाहीत..जणू काहीतरी विसरल्यासारखं झालं..........!

Send us a text

“अहो, माझा जावई एका पोरीच्या नादी लागलाय. गाडी भाड्यानी द्यायचा त्याचा धंदा आहे.”
“अग ती एवढी शिकलेली, विमानानी फिरणारी, ड्रायव्हरच्या कशी प्रेमात पडेल?”
“कसंय वहिनी, माझा जावई तरणा बांड, देखणा गडी आहे, इंग्रजी बोलतो.भाळली असेल. ह्या आत्ताच्या पोरींचं काय सांगता येतंय?”
नीलाने लेक-नातींना माहेरी आणलं, सगळ्यांना भिडून लेकीमागे ठाम उभी राहिली.
सरते शेवटी प्रकरण मिटलं.
नीलाने शांतपणे लेकीला परत सासरी पाठवलं.
मला म्हणाली, “वैनी, व्यवहाराच बघायचं असतं बघा. माझ्या पोरीला जन्मभर पोसायला मी खंबीर आहे — असं बोलणं त्या वेळपुरतंच असतं. उद्या माझ्या पोरांची लग्न झाली की... बहिणीची त्यांना अडचण होणार की नाही?"
“तुटेल इतकं ताणायचं नसतं बघा… वेळेवर सोडलं की फार पुढे जात नाही.”

Send us a text

वयाच्या तेराव्या वर्षी तिशीची समज आली. भूक माझी सगळ्यात गोड मैत्रीण झाली आणि अपमान तिचा सावलीसारखा सोबती.

भूक कायम जागी असायची, माझ्या जिवंतपणाची खूण म्हणून. अपमान आला की डोळ्यांना पाझर फुटायचा, पण त्यानंच चिंतन शिकवलं.

हळूहळू कळलं, प्रत्येकाच्या आतड्यात भूकेची वसवट असते आणि अपमानाला जात नसते. हे उमगलं की उभं राहण्याआधी प्रत्येक जण रांगतो, उत्कर्षाच्या अलीकडच्या पायऱ्या भूक आणि अपमानच असतात.

आज मी पलीकडच्या तिरावर पोचलोय; ही गुरूमंडळी अलीकडच्या तीरावर उभी आहेत . माझ्या वाटेला येत नाहीत आता, ओळख नसल्यासारखी वागतात. पण त्यांची शिकवण माझ्यात जिवंत आहे.

======

Send us a text

पुण्याच्या वास्तव्यात एमव्ही सर्वांना खुशीने भेटत आणि त्यांच्या गप्पात सामील होत. मित्रमंडळींना आवर्जून सांगत की मी स्वत:ला भाग्यवान समजतो की माझ्या पुण्याच्या मुक्कामात मला लोकमान्य टिळक, गोखले, आगरकर, चिपळूणकर, न्यायमूर्ती रानडे, साहित्यसम्राट केळकर वगैरे अनेक विद्वान, देशप्रेमी, थोर मंडळींचा सहवास लाभला. एमव्हींची आठवण म्हणून पुण्यात नाव घ्यावे असे स्मारक नाही, याची मात्र उणीव राहून गेलेली आहे.

Send us a text

ती म्हणाली, "मला माहित आहे की मी मरणार आहे. प्रत्येकाला वाटतं की मला काही कळत नाही, पण मला कळतं. मी त्यांना म्हणताना ऐकलं की आता कॅन्सर सगळीकडे पसरला आहे. ते म्हणाले, कदाचित सहा महिने. कदाचित त्याहूनही कमी."
मी पुस्तक खाली ठेवलं. "अमारा, मला खूप वाईट वाटतंय."
तिने त्या मोठ्या डोळ्यांनी माझ्याकडे पाहिलं. "मिस्टर माईक, मी तुम्हाला काही विचारू का?"
"काहीही विचार, बाळा."
तिने त्या मोठ्या डोळ्यांनी माझ्याकडे पाहिलं. "मिस्टर माईक, खरंच, मी तुम्हाला काही विचारू का?"
"काहीही, बाळा."
"मी मरेपर्यंत तुम्ही माझे बाबा व्हाल का?"

Send us a text

सर्वात धक्कादायक बाब म्हणजे वनस्पतींना 'स्मृती' (Memory) आहे. एका प्रयोगशाळेत, वनस्पतींनी त्यांना पाणी देणाऱ्या व्यक्तीला (नर्चरर) आणि त्यांची पाने कात्रीने कापणाऱ्या व्यक्तीला (अ‍सॉल्टर) ओळखले. अ‍सॉल्टर खोलीत येताच, वनस्पतींच्या अंतर्गत विद्युत सिग्नलमध्ये वाढ होत असे आणि झाडे धोक्याचा सामूहिक अल्ट्रासोनिक इशारा प्रसारित करत असत. याउलट नर्चरर खोलीत आल्यावर झाडे शांत रहात असत.