Margriet Mantingh is medeoprichter en voorzitter van Pesticide Action Network Nederland. Ze is scheikundige van huis uit, biochemisch en klinisch chemisch, en werkte tien jaar bij het Umweltinstitut in München aan voedselresiduen en waterkwaliteit. Daarna zeventien jaar bij WECF International, waar ze onderzoek deed naar bestrijdingsmiddelen in oppervlaktewater, op veehouderijbedrijven en in natuurgebieden.

Ze woont in Assen en is allang met pensioen. PAN noemt ze haar missie, geen baan.

Wat haar apart zet in dit debat is dat ze zelf meet. Binnen een project van Meten=Weten, waarbij zij en Buijs Agro-Services nauw betrokken waren, werden luchtmetingen gedaan op de Veluwe en in Drenthe en werd eikenblad onderzocht op cocktails van middelen. Met Buijs Agro-Services bracht ze vijfentwintig veebedrijven in Gelderland in kaart om te begrijpen waarom het slecht gaat met de weidevogels. En sinds 2022 publiceert PAN jaarlijks een meting van residuen op snijbloemen en tuinplanten.

In deze aflevering praten Arnold Wittkamp en Margriet Mantingh over het verschil tussen een boeket voor de consument en acht uur per dag bloemen verwerken, over wat er wel en niet in een residumeting zichtbaar wordt, over certificering en transparantie, en over de vraag waar ze het niet eens werden: de bloementeelt in Oost-Afrika.

Erwin Westerman was bloemist en is mede-oprichter en bestuursvoorzitter van de Duurzame Bloemisten Groep. Vanuit zijn eigen Bloembinderij De Nobel in Zoetermeer stond hij aan de wieg van het keurmerk Barometer Duurzame Bloemist, dat wordt beheerd door Stichting Milieukeur Nederland en waarvan de audits worden uitgevoerd door keuringsinstituut SGS. De aanleiding was niet ideologisch maar commercieel: de gemeente Zoetermeer wilde bij de tien duurzaamste gemeenten van Nederland horen, en Erwin Westerman wilde die gemeente als klant.

Dat keurmerk werkt met drie niveaus, brons, zilver en goud, gekoppeld aan het aandeel duurzaam ingekochte bloemen. In 2015 richtte hij daarnaast de coöperatie op, omdat individuele bloemisten door omzeteisen niet konden meedingen naar grote overheidsaanbestedingen. In deze aflevering praten we over de inkoopkracht van de overheid als de echte motor achter verduurzaming, over wat certificering in de praktijk kost en oplevert, over het ongelijke speelveld tussen certificaten uit verschillende landen, en over de vraag die hij zelf stelt: waarom testen we die bloemen niet gewoon?

André van Kruijssen is algemeen directeur van Plantion in Ede. Het is zijn tweede termijn: hij leidde de veiling eerder al, vertrok daarna naar Brazilië, en keerde in januari 2021 terug om het stokje over te nemen van Peter Bakker. Zijn loopbaan in de sierteelt gaat verder terug dan dat. In 1995 was hij hoofd kwaliteit bij de Verenigde Bloemenveilingen Aalsmeer, waar destijds al residumetingen werden gedaan.

Plantion is een coöperatie met een omzet van zo'n 110 miljoen euro, waarvan veilen ongeveer veertig procent uitmaakt. Juist die acht jaar in Zuid-Amerika kleuren hoe André van Kruijssen naar coöperatief ondernemen kijkt: daar financieren leden hun eigen bedrijf, hier gaat men liever naar de bank. In deze aflevering praten we over de aftopping van de ledenlening en wat eigenaarschap eigenlijk betekent, over de toekomst van de bloemist, over waarom Plantion een bioblok inrichtte voordat er aanbod was, en over de vraag die hij zelf stelt: waarom zou een bedrijf altijd moeten groeien?

Jaap Hanekamp is toxicoloog, experimenteel farmacoloog en eigenaar van onderzoekspraktijk HAN-Research. Hij promoveerde in de scheikunde en later ook in de theologie en filosofie, en houdt zich al decennialang bezig met de vraag hoe wetenschap, modellen en risicobeoordeling worden vertaald naar beleid.

In zijn werk onderzoekt Jaap Hanekamp kritisch wat daadwerkelijk gemeten is, welke aannames daar vervolgens aan worden gekoppeld en waar die twee uit elkaar gaan lopen. In deze aflevering praten we over gewasbeschermingsmiddelen, het verschil tussen detectie en werkelijk risico, het voorzorgsprincipe, stikstofmodellen en de vraag hoe de bloemen- en plantensector zich kan verhouden tot een steeds sterker gepolariseerd maatschappelijk debat.

Bob Leenders, in de sector beter bekend als ‘Bio Bob’, groeide op in een kwekersfamilie en kent de sierteelt van vrijwel alle kanten. Via de groothandel en veiling kwam hij bij Intratuin terecht, waar hij jarenlang aan de retailkant werkte. Tegenwoordig adviseert hij vanuit Bob Leenders Consultancy kwekers, handelaren en tuincentra over onder meer categoriemanagement, rendement, supply chain en biologische sierteelt.

Als mede-initiatiefnemer van Pure-Organic, de voorloper van Biologische Sierteelt Nederland, is Bob Leenders al jaren een van de drijvende krachten achter bio in de sierteelt. Juist omdat hij zowel de gangbare als biologische wereld van binnenuit kent, kijkt hij niet ideologisch maar vooral praktisch: wat werkt, wat niet, en wat moet er gebeuren om biologische bloemen en planten echt uit de niche te krijgen?

Marc Knijnenburg is high-end floral designer en samen met zijn partner Raymond het gezicht achter LM Flower Fashion. Zijn stijl noemt hij klassiek eigentijds: seizoensgebonden, rijk, met de bloem altijd in de hoofdrol. Hij begon met een zaterdagbaan in de bloemenwinkel, leerde het vak op de tuinbouwschool en werkte zich op via Hosman in Leiden en Preesman in Den Haag. Toen hij bloemen ging toevoegen aan Raymonds interieur- en etalagestyling ontstond hun signatuur. Inmiddels werkt hij voor de top: het Amstel Hotel, het Eurovisie Songfestival, ambassades en residenties, en couture zoals de show van Jan Taminiau in Parijs en bloemwerk in een videoclip van Kylie Minogue. Voor Marc Knijnenburg is design geen bos bloemen neerzetten, maar een ruimte transformeren.

In deze aflevering spreekt Arnold Wittkamp met Herold Dongelmans, zelfstandig programmamanager en verbinder in de agribusiness en sierteeltsector.

Herold werkt op het snijvlak van strategie, samenwerking en uitvoering. Hij brengt ondernemers, bedrijven en kennispartners bij elkaar rond vraagstukken die te groot zijn om als individueel bedrijf alleen op te lossen.

Dat maakt hem een interessante stem in een sector die volop in beweging is. Veranderende wetgeving, maatschappelijke druk, internationale concurrentie, verduurzaming en technologische vernieuwing vragen om meer dan individuele actie. Ze vragen om samenwerking, vertrouwen en de bereidheid om over de grenzen van het eigen bedrijf heen te kijken.

In deze aflevering staat daarom de vraag centraal hoe je samenwerkt in een sector waar bedrijven óók elkaars concurrent zijn. Hoe bouw je aan vertrouwen? Hoe voorkom je dat innovatie blijft hangen in plannen en overleg? En hoe zorg je dat gezamenlijke ambities uiteindelijk leiden tot concrete beweging in de praktijk?

Binnen Greenport Aalsmeer is Herold onder meer betrokken bij HSPI, waar verpakkingsleveranciers samenwerken aan duurzamere verpakkingsoplossingen. Ook leidt hij het Platform Versnelling Resistentie Veredeling Sierteeltgewassen, een netwerk van circa zestig veredelaars dat draait om kennisdeling, inspiratie en gezamenlijke ontwikkelvragen. Daarnaast jaagt hij projecten aan rond robotisering binnen de sierteelthandel.

Als zelfstandig professional ondersteunt Herold organisaties met kwalitatief marktonderzoek, strategische analyse, programmamanagement, business creation en het verbinden van partijen. Zijn aanpak is praktisch en resultaatgericht. Niet praten om het praten, maar ideeën omzetten in concrete projecten met zichtbare impact.

Arnold en Herold spreken over de kracht van precompetitieve samenwerking, de rol van ondernemerschap in transitie en wat er nodig is om de Nederlandse sierteeltsector toekomstbestendig te houden.

Een gesprek over verbinden, versnellen en verantwoordelijkheid nemen voor de toekomst van de sector.

Sarah Dikker is bloemstylist, creatief conceptdenker en voormalig winnaar van Hollands Beste Bloemstylist 2014. Vanuit haar achtergrond in hovenierschap, bloemwerk, media, productontwikkeling en onderzoek kijkt ze op een eigen manier naar de waarde van bloemen en planten. Sarah Dikker werkte onder meer aan televisieformats, campagnes, e-commerce boeketontwikkeling en creatieve projecten in binnen- en buitenland. In haar werk zoekt ze altijd naar emotie, verbeelding en betekenis: bloemen zijn voor haar geen decoratie, maar een taal waarmee je mensen kunt raken. In deze aflevering spreken we over creativiteit, vergankelijkheid, de toekomst van bloemisten, de kracht van echte bloemen en waarom de sector veel beter mag vertellen wat bloemen en planten werkelijk betekenen.