Að leigja bíl á Ítalíu getur verið bæði spennandi og svolítið stressandi. Í stórborgum eins og Róm, Flórens, Mílanó og Napólí er oft mun skynsamlegra að treysta á lestir og almenningssamgöngur. En þegar ferðinni er heitið út í sveitirnar, til lítilla þorpa, vínekranna í Piemonte, fjallanna, strandbæjanna eða svæða þar sem lestir og rútur eru af skornum skammti, getur bílaleigubíllinn orðið lykillinn að allt annarri Ítalíu.

Í þessum þætti af Ítalía heillar förum við yfir það helsta sem gott er að vita áður en sest er undir stýri. Við skoðum hvaða skjöl þarf að hafa meðferðis, kreditkort og tryggingar, hvernig best er að velja bíl og hvers vegna lítill bíll getur reynst gulls ígildi á þröngum götum ítalskra bæja.

Síðan tekur ítalska umferðarmenningin við. Við ræðum hraðbrautirnar, vegatolla, hraðamyndavélar, hringtorg og ekki síst hin alræmdu ZTL-svæði í sögulegum miðbæjum, þar sem röng beygja getur skilað sér í sekt löngu eftir að heim er komið. Bílastæðin fá líka sitt pláss – enda eru þau nánast sérstakt listform á Ítalíu.

Við komum við á Autogrill, fáum okkur espresso og skoðum sögu þessarar ítölsku hraðbrautastofnunar. Einnig eru gefin ráð um leiðsöguforrit, eldsneyti, afhendingu og skil á bílaleigubílnum og hvernig hægt er að forðast óvænt gjöld.

Því að aka um Ítalíu snýst ekki eingöngu um að komast frá A til B. Frelsið felst líka í að geta beygt út af leiðinni, stoppað í óvæntu þorpi eða fundið kaffihús sem aldrei stóð til að heimsækja. Og stundum verður röng beygja einmitt að bestu minningunni úr ferðinni.

******

Frecce – hraðlestir frá Trenitalia

Codice stradale – Ítalskar umferðareglur

Hámarkshraði á Ítalíu

Reglurnar eru einfaldar:

• 130 km/klst. á autostrade (hraðbrautum).
• 110 km/klst. á tvöföldum vegum (superstrade).
• 90 km/klst. á sveitavegum.
• 50 km/klst. í bæjum.

Autovelox/Tutor – Hraðamyndavélar

Controllo Elettronico della Velocità – Rafrænt hraðaeftirlit

ZTL - Zona a Traffico Limitato – Takmörkuð umferð (sérstakt leyfi)

Benzina - bensín

Gasolio – díesel

CDW - collision damage waiver – Kaskótrygging

rentalcover.com

Telepass – rafræn greiðsla vegatolla

Waze - app: Kemur sér vel fyrir hraðamyndavélar og umferðarupplýsingar í rauntíma.

Google Maps - app

Biglietto – miði

Autogrill – Áningastaður við hraðbraut

Disco orario – bílastæðisklukka

Allora – Jæja

Umsjón: Margrét Gunnarsdóttir upplýsingafræðingur
Vefsíða: www.italiaheillar.is

Í þessum öðrum þætti um Róm færðu hagnýt ráð sem geta gert Rómarferðina einfaldari, öruggari og ánægjulegri. Þú færð að heyra um leiðir til að komast frá Fiumicino-flugvelli inn í borgina, meðal annars með Leonardo Express, FL1-lestinni, rútu eða leigubíl, og hvaða kostur hentar eftir staðsetningu gististaðar og fjölda ferðafélaga. Þú þarft sérstaklega að passa þig á reglum um lestarmiða sem geta leitt til sekta ef ekki er rétt staðið að málum.

Við skoðum ólík hverfi Rómar og kosti þeirra, meðal annars Testaccio, Monti, Trastevere og Prati. Mikilvægt er að þú veljir gistingu með tilliti til samgangna, til dæmis nálægt Metro-línum A eða B.

Við ræðum um vasaþjófa, algengar aðferðir þeirra og hvernig þú getur varið símann þinn, veski og töskur, sérstaklega í mannþröng, neðanjarðarlestum, strætisvögnum og við vinsæla ferðamannastaði eins og Trevi-gosbrunninn og Vatíkanið.

Þú færð að heyra um almenningssamgöngur, Metro, strætisvagna og leigubíla, auk annarra leiða til að kynnast borginni. Þar koma við sögu Hop-on Hop-off vagnar, gönguferðir og golfbílaferðir, sem geta verið skemmtileg og þægileg leið um þröngar götur miðborgarinnar.

Að lokum færðu einfalt en mikilvægt Rómarráð: taktu með þér góða vatnsflösku. Um miðborgina eru hundruð nasoni, drykkjarvatnsbrunna þar sem hægt er að fylla á hana ókeypis.

******

Flugvellir:
Leonardo da Vinci (Fiumicino) og Ciampino

Frá flugvelli og inn í borg

Leonardo Express hraðlestin fer til Roma Termini, aðallestarstöð Rómar
https://www.trenitalia.com/en/connections/leonardo-express.html

FL1 lestin fer til Roma Tiburtina
https://www.trenitalia.com/

SITbus
https://www.sitbusshuttle.com/

Terravision bus
https://www.terravision.eu/airport_transfer/bus-fiumicino-airport-rome/

KiBag Roma Termini – Farangursgeymsla Roma Termini
https://www.kibag.it/en/deposito-bagagli-roma/deposito-bagagli-roma-termini/

Radical Storage - Farangursgeymsla
https://radicalstorage.com/

Nokkur hverfi (rioni) í Róm:
Testaccio
Monti
Trastevere
Prati
Esquilino

ZTL - Zona a traffico limitato – Takmörkuð umferð – sérstök leyfi. Svæðið heitir Zona 30
Í Róm.

Leigubílaöpp:
FreeNow
itTaxi
Uber

App fyrir miða í almenningssamgöngur

MooneyGo

Metro í Róm – neðanjarðarlestir

Lína A og B
Lína C

Golfbílaferðir - margir möguleikar
Dæmi: https://mybesttour.com/

Rómarrölt – Ingólfur Níels Árnason
https://romarrolt.com/

Hljóðleiðsögn um Róm frá ferðafrömuðinum Rick Steves
www.Ricksteves.com

Umsjón: Margrét Gunnarsdóttir upplýsingafræðingur
Vefsíða: www.italiaheillar.is

Í þessum fyrsta þætti af þremur um Róm er farið í svolítið óhefðbundið ferðalag um sögu borgarinnar, allt frá goðsögninni um Rómúlus og Remus til Rómar nútímans.

Frá því að vera upphaflega einungis fáeinir kofar stækkaði Róm og varð miðja eins voldugasta heimsveldis sögunna. Borgin hnignaði eftir fall þess en reis aftur til vegs og virðingar á endurreisnartímanum. Í dag búa nærri þrjár milljónir manna innan um tæplega þrjú þúsund ára sögu.

Við kynnumst borginni þar sem Colosseum, Forum Romanum, Vatíkanið og Trevi-gosbrunnurinn renna saman við iðandi mannlíf, umferð, kaffibari og rómverska matarmenningu. Róm er hávær, óreiðukennd, heillandi og full af mótsögnum – borg sem lofar ekki skilvirkni en á óþrjótandi sögur.

Einnig er litið á ýmsa sérkennilega siði Rómverja til forna og þeir bornir saman við nútíma-Ítali. Þrátt fyrir tvö þúsund ára bil virðast ýmis einkenni lifa góðu lífi: félagslyndi, ástríðufull samskipti, sterkar matarhefðir og mikilvægi hins daglega mannlífs á torgum og kaffibörum.

******
Pecunia non olet – Peningar lykta ekki

Umsjón: Margrét Gunnarsdóttir upplýsingafræðingur
Vefsíða: www.italiaheillar.is

Í þessum þætti er farið yfir hvernig þú getur fengið aðstoð á Ítalíu, hvort sem um er að ræða væga kvilla eða neyðrartilvik.

Fyrir brottför ættir þú að sækja um Evrópska sjúkratryggingakortið (EHIC) hjá Sjúkratryggingum Íslands, skoða þær tryggingar sem fylgja kreditkortinu þínu og mögulega fá þér góða ferðatryggingu.

Fyrsti viðkomustaður fyrir minni háttar veikindi ætti oftast að vera apótek (Farmacia). Ítalskir lyfjafræðingar geta ráðlagt um lausasölulyf og vísað áfram til læknis ef þörf krefur. Sýklalyf færðu aðeins gegn lyfseðli.

Við alvarleg veikindi eða slys skaltu fara á bráðamóttöku (Pronto Soccorso) eða hringja í neyðarnúmerið 112. Fyrir vandamál sem eru ekki alvarleg er hægt að hafa samband við læknavaktina, Guardia Medica, í síma 116117, eða nýta sér einkareknar læknastofur og fjarheilbrigðisþjónustu. Slík þjónusta er yfirleitt fljótlegri, en kostnaður fæst ekki alltaf endurgreiddur.

******

Evrópska sjúktratryggingakortið og staðfesting á sjúkratryggingu
Vefsíða: https://island.is/s/sjukratryggingar

SSN – Servizio Sanitario Nazionale – Opinber heilbrigðisþjónusta á Ítalíu

Imodium – lausasölulyf gegn niðurgangi

Pronto Soccorso – bráðamóttaka í opinbera kerfinu

Símanúmer sem gildir í mörgum héruðum til að fá samband við Guardia Medica:

116117 (0039 116117)

Guardia Medica – Læknavakt

Guardia Medica turistica – læknavakt fyrir ferðamenn

Farmacia – apótek

Farmacia di turno – vakthafandi apótek

Fjarheilbrigðisþjónusta:
Doctorsinitaly.com og pyllola.com

Parla inglese, per favore? – Talið þér ensku?

Umsjón: Margrét Gunnarsdóttir upplýsingafræðingur
Vefsíða: www.italiaheillar.is

Lago di Garda – Lake Garda – Gardavatnið

Gardavatn (Lago di Garda), stærsta vatn Ítalíu. Lýst er einstakri fegurð vatnsins, þar sem snævi þaktir Alpatoppar mæta pálmatrjám, ólífutrjálundum og Miðjarðarhafsgróðri og skapa landslag sem á sér engan líka annars staðar í Evrópu. Komið er víða við og m.a. fjallað um bæina Sirmione, Malcesine, Limone sul Garda og Riva del Garda. Gardavatn er miklu meira en fallegur áfangastaður: það er staður þar sem náttúra, saga, menning og daglegt líf renna saman og skapa ógleymanlega upplifun sem fær gesti til að koma aftur og aftur.

******
Vefslóðir

Tímatöflur fyrir strætisvagna við Gardavatn
https://www.visitgarda.com/en/Bus-timetables/

Tímatöflur fyrir ferjur við Gardavatn
https://www.navigazionelaghi.it/en/tickets-and-timetables-lake-garda/

Þorpshátíðir við Gardavatn
https://www.europlan.it/en/blog/lake-garda-local-festivals-a-blend-of-music-food-traditions

Skemmtigarðurinn Gardaland
http://www.gardaland.it/en/home.php

Ristorante Franco e Adriana, Pieve di Ledro
https://francoeadriana.it/

Vínbúgarður rétt hjá Arco – Madonna delle Vittorie
https://www.madonnadellevittorie.it/

Bæir sem fjallað er um:

• Sirmione
  Grotte di Catullo:
  https://museilombardia.cultura.gov.it/en/museums/grotte-di-catullo-e-museo-archeologico-di-sirmione/
• Malcesine
  https://www.funiviedelbaldo.it/en/timetables-and-fares-malcesine-monte-baldo-cable-cars
• Limone sul Garda
• Riva del Garda

Orð og hugtök

• Notte di fiaba - Ævintýranótt
• Sagra – sagre: Þorpshátíð et. – Þorpshátíðir ft.
• Riposo/siesta – hvíldin eftir hádegisverð
• La passeggiata – kvöldgangan
• Vindarnir Pelér og Ora

Dæmi um skoðunarferðir:

• Feneyjar
• Verona
• Lago di Ledro
• Gardaland
• Arco
• Vínsmökkun: Madonna delle Vittorie

Matur og vín

• Ferskvatnsfiskarnir carpione og coregone
• Carne salada (marinerað nautakjöt)
• Polenta Carbonèra
• Garda DOP ólífuolía
• Vínin Lugana og Bardolino.

Umsjón: Margrét Gunnarsdóttir upplýsingafræðingur
Vefsíða: www.italiaheillar.is

Hér færðu að kynnast helstu mistökum sem ferðamenn gera á Ítalíu og hvernig þú getur forðast þau til að njóta ferðarinnar betur.

Nokkrar óvæntar reglur geta komið þér á óvart. Til dæmis geturðu fengið háa sekt ef þú borðar hjá frægum minnismerkjum, dýfir fótum í gosbrunna eða gengur í óviðeigandi skóm á gönguleiðum Cinque Terre. Einnig er mikilvægt að bera alltaf vegabréf eða önnur gild skilríki á sér.

Þátturinn varar við algengum ferðamannabrellum, svo sem „ókeypis“ armböndum, undirskriftasvindli og vasaþjófum. Einnig færðu að heyra um ýmis konar falinn kostnað sem margir gera sér ekki grein fyrir og hagnýt ferðaráð.

****
Questura – lögreglustöð

Zanzare – moskítóflugur

Eh, pazienza! – Svona er lífið (pazienza = þolinmæði)

Coperto / pane e coperto. Þjónusta til borðs / brauð og þjónusta til borðs.

Servizio incluso - þjónusta innifalin

Bancomat – hraðbanki

Tassa di soggiorno – ferðamannaskattur

Il conto, per favore – Reikninginn, takk

Ferragosto – 15. Ágúst

Chiuso per ferie – lokað vegna sumarleyfa

Climatizzato – loftkæling

Riposo – hvíldartími

Gelato – ís

La dolce vita – hið ljúfa líf

Umsjón: Margrét Gunnarsdóttir upplýsingafræðingur
Vefsíða: www.italiaheillar.is

Kynning á hlaðvarpinu Ítalía heillar.

Umsjón: Margrét Gunnarsdóttir upplýsingafræðingur
Vefsíða: www.italiaheillar.is