In deze derde aflevering van Storm in je lijf kijken we niet alleen naar wat er gebeurt tijdens de overgang, maar vooral naar wat je zélf kunt doen wanneer stress en overgangsklachten elkaar versterken. Hoewel hormoontherapie voor sommige vrouwen verlichting kan geven, is de overgang zelden een kwestie van één knop waar je aan draait. Het is een samenspel van hormonen, leefstijl, stressbelasting en alles wat je lichaam in de loop der jaren heeft meegemaakt.

Ik leg uit waarom bewustwording van je eigen lijf een belangrijke eerste stap is en wat stressfysiologie daar precies mee te maken heeft. Je hoort hoe je signalen van disbalans kunt herkennen, waarom klachten vaak blijven bestaan en hoe je weer invloed kunt krijgen op wat er in je lichaam gebeurt.

Ook bespreken we de rol van je omgeving. Wat kun je verwachten van je partner? En welke verantwoordelijkheid ligt er bij werkgevers als het gaat om duurzame inzetbaarheid en begrip op de werkvloer? De overgang is geen individueel probleem, maar iets wat ook impact heeft op relaties, werk en dagelijks functioneren.

Veel vrouwen merken tijdens de overgang dat hun slaap verandert. Je wordt vaker wakker, ligt te piekeren of voelt je ’s nachts onrustig, maar waar komt dat eigenlijk door? Heeft het vooral met hormonen te maken, met stress, of met allebei?

In deze aflevering van "Eerste hulp bij stressklachten" kijken we naar de relatie tussen hormonen, stress en slaap.

Ik ben Esther van Wageningen, stressfysioloog. In deze podcastserie neem ik je mee in mijn Stress Fysiologische Aanpak, de SFA. In mijn boek "Storm in je lijf" beschrijf ik hoe fysiologie een belangrijke rol speelt bij klachten in de overgang en hoe die samenhangen met stress.

Tijdens de overgang schommelen hormonen zoals oestrogeen en progesteron. Dat heeft invloed op verschillende processen in het lichaam, waaronder de aanmaak van melatonine, het hormoon dat je slaperig maakt. Tegelijk kan cortisol, ons stresshormoon, ’s nachts minder goed dalen. Daardoor kan het gebeuren dat je lichaam als het ware “aan” blijft staan terwijl je eigenlijk wilt slapen.

In deze aflevering bespreken we waarom zoveel vrouwen slechter slapen tijdens de overgang en hoe hormonen en stress elkaar kunnen versterken. Ook gaan we in op wat slechte slaap doet met je energie en prikkelverwerking en waarom dat uiteindelijk weer invloed kan hebben op je stressbeleving.

Daarnaast kijken we naar factoren waar je zelf invloed op hebt. Denk aan voeding, beweging, slaaproutines en het klimaat in je slaapkamer. Kleine gewoontes kunnen soms meer verschil maken dan je denkt.

Een slechte nacht betekent niet meteen dat je energie helemaal weg is. Je lichaam haalt het grootste deel van zijn energie uit voeding. Slaap helpt vooral om die energie op peil te houden en om prikkels van de dag te verwerken. Maar wanneer slechte nachten zich blijven opstapelen kan dat wel invloed hebben op hoe je je voelt en hoeveel stress je ervaart.

In deze aflevering krijg je meer inzicht in wat er fysiologisch gebeurt in je lichaam en waarom het zinvol is om niet alleen naar slaap te kijken, maar ook naar stress.

In deze aflevering uit de serie 'Storm in je lijf' ga ik in op een vraag die veel vrouwen herkennen, namelijk: wat is eigenlijk de relatie tussen de overgang en stress?

Veel klachten die bij de overgang horen lijken namelijk sterk op stressklachten. Denk aan slecht slapen, stemmingswisselingen, brain fog, minder energie of het gevoel dat dingen ineens zwaarder zijn dan vroeger. Het kan dan lastig zijn om te begrijpen wat er precies gebeurt in je lijf.

In deze aflevering leg ik uit waarom stress en overgang zo vaak samen voorkomen. Tijdens de overgang dalen onder andere oestrogeen en progesteron. Daardoor krijgen stresshormonen zoals adrenaline en cortisol meer ruimte. Je lijf kan daardoor gevoeliger worden voor stress en emoties kunnen intenser binnenkomen.

Veel vrouwen omschrijven het alsof hun filter wat dunner wordt. Dingen die vroeger vanzelf gingen, kosten ineens meer moeite.

Vanuit mijn Stress Fysiologische Aanpak kijk ik daarom altijd eerst naar wat er in het lijf gebeurt. Eerst fysiologie, dan psychologie. Want hoe jouw lichaam reageert op stress kan invloed hebben op hoe zwaar je de overgang ervaart.

In deze aflevering vertel ik ook hoe je zelf kunt onderzoeken wat er bij jou speelt. Bijvoorbeeld door een periode bij te houden wanneer klachten ontstaan. Dat kan helpen om patronen te herkennen en meer inzicht te krijgen in je eigen lijf.

Want hoewel de overgang een fase is waar je als vrouw doorheen gaat, hoeft die niet per se zwaar te zijn. Meer inzicht in je fysiologie kan helpen om deze periode rustiger en lichter te ervaren.

In deze aflevering ga ik in gesprek met Claudia. Over stress in relaties. Over wat er gebeurt als het lijf al lang onder spanning staat, terwijl je hoofd probeert door te gaan alsof er niets aan de hand is.

Claudia is moeder van drie jonge kinderen en partner van Jesse. Hij volgde eerder een traject bij mij. Vanuit die positie zag zij van dichtbij wat stress met iemand kan doen. Tegelijkertijd merkte ze dat er bij haar zelf iets begon te verschuiven. Niet in gedachten, maar in haar lijf. Een onrust die zich vooral liet zien in doen. Niet meer kunnen zitten. Blijven zorgen. Blijven regelen. Blijven doorgaan.

Ze vertelt hoe angst daarin een grote rol speelde. Angst die logisch voelde gezien wat ze had meegemaakt, maar die haar lijf voortdurend actief hield. In haar hoofd wist ze veel. Ze kende de helpende gedachten. Ze wist wat ze zichzelf kon vertellen. Alleen werkte dat niet. Haar lijf bleef aan.

In het gesprek wordt zichtbaar hoe stress zich in relaties vaak uit zonder dat we het zo benoemen. Stilte. Terugtrekken. Irritatie. Uitbarstingen die uit het niets lijken te komen. Of juist het gevoel alles overeind te moeten houden. Geen karaktertrekken, maar stressfysiologie in actie.

Claudia beschrijft wat er veranderde toen de spanning in haar lijf afnam. Niet ineens alles opgelost, maar wel meer ruimte. Minder sensatie. Meer overzicht. Daardoor werden gesprekken makkelijker. Niet omdat ze beter haar best deed, maar omdat haar systeem rustiger was.

We staan stil bij rode vlaggen. De signalen die laten zien dat stress weer oploopt. Die zijn er nog steeds, maar ze worden eerder herkend. Bij haarzelf en bij haar partner. Dat maakt bijsturen mogelijk, voordat patronen zich vastzetten.

Deze aflevering laat zien waarom praten vaak zo lastig is als het lijf nog in overleving staat. Reflectie vraagt ruimte. Die ontstaat niet in het hoofd, maar in het zenuwstelsel.

Een gesprek over relaties, angst en stress. Over hoe veel er verandert wanneer het lijf weer mee kan doen.

Veel luisterplezier.

In deze bonusaflevering van Eerste hulp bij stressklachten praat ik met Aria. Ze is een van mijn cliënten en vertelt open over haar traject. Over de jaren waarin stress zich langzaam had opgestapeld, over het wakker worden met een naar gevoel en de momenten waarop paniek dichtbij kwam. Tot ze op een dag dacht: dit wil ik niet meer.

Via LinkedIn kwam ze mijn verhaal tegen. Wat haar raakte, was dat ik schreef over stress in je lijf. Niet alleen in je hoofd. Dat verschil voelde ze direct. Want het denken, dat kon ze wel. Maar het gevoel in haar lichaam, dat was het zwaarste.

In ons gesprek vertelt Aria hoe het was om aan het traject te beginnen. Over het teruggaan naar dat fysieke gevoel en daar niet voor weg te lopen. Over hoe lastig het was om de controle los te laten, en wat er veranderde toen dat wel lukte. Ze vertelt over de ontladingen, de rust die terugkeerde en het besef dat je niet hoeft te leren leven met stress, maar dat je het echt kunt opruimen.

We hebben het over regie pakken. Over herkennen wat je lichaam vertelt en hoe je daar bewust mee om kunt gaan. Aria merkte dat ze minder werd meegesleept. Dat ze spanning sneller herkende en wist wat ze kon doen. De stress verdween niet helemaal, maar ze kreeg haar rust en zelfvertrouwen terug.

Ze vertelt ook eerlijk over de stap om hulp te vragen via haar werkgever. Hoe spannend dat was. Hoe ze dacht dat ze alles privé moest houden. En wat er gebeurde toen ze het tóch vertelde. Haar werkgever reageerde begripvol en hielp haar verder. Het werd een belangrijk keerpunt.

Voor mij laat dit gesprek zien waar mijn werk over gaat. Je hoeft niet te blijven vechten tegen stress. Je kunt het lijfelijk aanpakken. Je kunt voelen dat er iets verandert. En dat geeft ruimte, helderheid en een ander soort rust.

Luister naar dit gesprek als je jezelf herkent in dat voortdurende onrustige gevoel in je lijf. Als je merkt dat je blijft nadenken maar niets echt verandert. Of als je gewoon wilt horen hoe iemand stap voor stap weer zichzelf werd.

Een eerlijk en hoopgevend gesprek over voelen, loslaten en weer adem kunnen halen.

In deze aflevering hoor je het verhaal van Bernadette, die na haar zwangerschap vastliep in een wirwar van spanning, uitval en overprikkeling. Ze probeerde van alles: reguliere psychologische hulp, supplementen, alternatieve therapieën, maar niets bracht de echte omslag. Totdat haar leidinggevende haar wees op stressfysiologie.

We praten over haar twijfels aan het begin, haar zoektocht naar ‘het gouden ei’ en hoe het was om in een sessie ineens te voelen: “dit is het.” Bernadette deelt hoe het was om de spanning in haar lijf echt te gaan opruimen, waarom ze dacht dat ze moest presteren in sessie twee en hoe ze leerde dat verbetering niet lineair is, maar wél voelbaar.

Een open en herkenbaar gesprek voor iedereen die zichzelf wil terugvinden onder de laag van spanning, controle en uitputting.

Stress slaat zich ergens op in je lijf. Daarover ga ik in gesprek met Mariska Kloppenburg van Bijzonder Jij.

In deze aflevering bespreken we:

- Hoe je traumasporen op kunt lossen

- Moederschap en stress

- Wat kun je doen als werkgever?

- Eigen ervaringen over SFA-sessies

In deze bonusaflevering ga ik in gesprek met Nicole Wassink-Mijnders. Nicole is orthopedagoog en leverde een bijdrage aan de cover van 'Dweilen met de kraan dicht' door middel van een quote.

De quote die Nicole aanleverde ging over de relatie tussen emoties en zintuiglijke waarnemingen. Hierover ga ik met haar in gesprek.

De rol van zintuiglijke informatie is cruciaal, omdat deze de basis vormt voor hoe mensen de wereld om hen heen ervaren en hoe ze hun emoties uiten.

Nicole benadrukt de relatie tussen emoties en stress. Ze merkt op dat de zichtbare emoties, zoals boosheid, vaak niet de werkelijke gevoelens zijn die onder de oppervlakte liggen, zoals onduidelijkheid en angst.

Maar we bespreken ook de uitdagingen van het moederschap in combinatie met ambities.