100. programımızda buluşmanın heyecanını taşıyoruz! Bu bölümde, pek çok ülkede bilinen tarihî bitkilerden biri olan karpuzu ve onun yaklaşık 5 bin yıl önce Güney Afrika’da başlayıp Mısır’dan Akdeniz’e, oradan dünyanın dört bir yanına uzanan tarihini konuşuyoruz. Yüzde 92’si sudan oluşan karpuzun, bir su kaynağından besine; şifa aracından küresel bir tarım ürününe dönüşümünün izini sürüyoruz.

Bu bölümde İlhan Berk’in satırlarından yola çıkıyor; onun “kat kat giyinmiş”, kapalı bir kutu olarak tarif ettiği sarımsağın binlerce yıllık tarihinin izini sürüyoruz. Orta Asya’dan Mezopotamya’ya, Antik Mısır’dan Osmanlı mutfağına ve Taşköprü tarlalarına uzanarak sarımsağın şifa, besin ve meta olarak değişen anlamlarını; kokusunun nasıl bir sınıf göstergesine, kendisinin ise tarih boyunca emeğin yiyeceğine dönüştüğünü konuşuyoruz.

Konuğumuz Güneş Işıksel ile Eskiçağ'dan itibaren Küçük Asya kırsalının en dirençli simgelerinden biri olarak öne çıkan tarhanayı konuşuyoruz. Tarhananın kökeninden başlayıp onu kalıcı kılan toplumsal işlevi üzerinden kışlık erzağın geniş dünyasına göz atıyor; 'Kayıtlara geçmeyen, vergilendirilmeyen, pazara çıkmayan bir üretim biçimini tarihçi hangi kaynaklara dayanarak görünür kılabilir?' ve 'Mutfağın gündelik tekrarları ile imparatorluğun idarî yapısı arasındaki mesafe gerçekte sanıldığı kadar uzak mı?' sorularının peşinden gidiyoruz.