エピソード

  • Öfkene Hâkim Olamıyor musun? Seneca'nın Öfke Üzerine Kitabından Bir Reçete
    2026/11/02

    Trafikte bir anda yükselen ses, evde devrilen bir bardağa savrulan sözler, ardından gelen pişmanlık... Bu bölümde Seneca'nın Öfke Üzerine kitabını, Platon'un havada duran elini ve her gece yapılan kısa bir iç muhasebeyi konuşuyoruz. Öfke kontrolüne kadim bir reçete: beklemek.

    Bölümdeki kaynaklar:
    • Seneca, Öfke Üzerine 1.1: öfke kısa bir deliliktir.
    • Seneca, Öfke Üzerine 3.12: öfkeye karşı en büyük çare beklemektir; Platon ve köle hikâyesi.
    • Seneca, Öfke Üzerine 3.36: Sextius'un gece sorgusu.
    • Atasözü: "Öfkeyle kalkan zararla oturur."

    Felsefi Reçete felsefi sohbetlerden oluşur; tıbbi ya da psikolojik tedavinin yerini tutmaz. Kendini kötü hissediyorsan bir uzmana başvurmaktan çekinme.

    続きを読む 一部表示
    6 分
  • Hep Yarına mı Erteliyorsun? Marcus Aurelius'un Sabah Notu
    2026/11/02

    Alarmı susturup "beş dakika daha" demek, haftalardır masada bekleyen iş, her akşam yapılmamış işin ağırlığıyla yatmak... Bu bölümde Roma'nın imparatoru Marcus Aurelius'un, Tuna kıyısındaki soğuk bir çadırda kendine yazdığı sabah notunu okuyoruz. Ertelemeye, mükemmeliyetçiliğe ve başlayamamaya kadim bir reçete.

    Bölümdeki kaynaklar:
    • Marcus Aurelius, Düşünceler 5.1: "Bir insanın işini yapmak için uyanıyorum."
    • Marcus Aurelius, Düşünceler 2.5: her işi hayatının son işiymiş gibi yapmak.
    • Atasözü: "Bugünün işini yarına bırakma."

    Felsefi Reçete felsefi sohbetlerden oluşur; tıbbi ya da psikolojik tedavinin yerini tutmaz. Kendini kötü hissediyorsan bir uzmana başvurmaktan çekinme.

    続きを読む 一部表示
    6 分
  • Zam, Kira, Belirsizlik: Gece Uykun Kaçıyor mu? Stoacıların Kötüyü Önceden Düşünme Alıştırması
    2026/11/02

    Kapıdaki zarf, akşam haberlerindeki zam, kafanda dönen "ya olursa" hesapları... Bu bölümde Seneca'nın tuhaf görünen önerisini konuşuyoruz: Birkaç gün en sade sofrayla yetin ve kendine sor, "Korktuğum şey bu muydu?" Belirsizlik stresine, geleceğe dair kaygıya ve korkunun sisine Stoacı bir reçete.

    Bölümdeki kaynaklar:
    • Seneca, Lucilius'a Mektuplar 18: yoksulluğu önceden denemek ve barış zamanında talim.
    • Marcus Aurelius, Düşünceler 2.1: güne hazırlıklı başlamak.
    • Atasözü: "Ak akçe kara gün içindir."

    Felsefi Reçete felsefi sohbetlerden oluşur; tıbbi ya da psikolojik tedavinin yerini tutmaz. Kendini kötü hissediyorsan bir uzmana başvurmaktan çekinme.

    続きを読む 一部表示
    6 分
  • Ay Sonunu Getiremiyor musun? Epikür'ün Mutluluk Listesi
    2026/11/02

    Ayın yirmisinde banka uygulamasına bakmaya korkuyor musun? Geçim derdi gerçek bir dert; ama bir de görünmeyen yükü var: utanç ve mutluluğu paraya bağlamak. Bu bölümde Epikür'ün bir kap peynirle kurduğu ziyafeti ve mutluluk listesini konuşuyoruz. Geçim sıkıntısına, maddi kaygıya ve sade yaşama kadim bir reçete. Bu bölüm finansal tavsiye değildir.

    Bölümdeki kaynaklar:
    • Diogenes Laertios, Ünlü Filozofların Yaşamları 10.11: Epikür'ün "bir kap peynir" mektubu.
    • Epikür, Menoikeus'a Mektup: arzuların ayrımı.
    • Epikür, Temel Öğretiler 27: dostluk üzerine.
    • Atasözü: "Ayağını yorganına göre uzat."

    Felsefi Reçete felsefi sohbetlerden oluşur; tıbbi ya da psikolojik tedavinin yerini tutmaz. Kendini kötü hissediyorsan bir uzmana başvurmaktan çekinme.

    続きを読む 一部表示
    6 分
  • Bir Sayfa Bile Okuyamıyor musun? Seneca: Her Yerde Olan Hiçbir Yerde Değildir
    2026/11/02

    Bir kitabı açıp telefonun sesiyle yarıda bırakmak, bütün gün meşgul olup akşam ne yaptığını hatırlamamak... Bu bölümde Seneca'nın genç dostu Lucilius'a yazdığı ikinci mektubu okuyoruz. Dağınık zihne, odaklanamamaya ve ekran yorgunluğuna kadim bir reçete.

    Bölümdeki kaynaklar:
    • Seneca, Lucilius'a Mektuplar 2: "Her yerde olan, hiçbir yerde değildir."
    • Atasözü: "İki karpuz bir koltuğa sığmaz."

    Felsefi Reçete felsefi sohbetlerden oluşur; tıbbi ya da psikolojik tedavinin yerini tutmaz. Kendini kötü hissediyorsan bir uzmana başvurmaktan çekinme.

    続きを読む 一部表示
    6 分
  • Belirsizlik Seni Neden Bu Kadar Yoruyor? İbn Sina'nın İki Koyunu
    2026/11/02

    Bir haber bekliyorsun; henüz kötü bir şey olmadı ama sen şimdiden tükeniyor musun? Gece yarısı telefona bakmak, aynı mesajı on kez okumak, bölük pörçük uykular... Bu bölümde Buhara'da doğan büyük hekim İbn Sina'nın hayatına ve onun adıyla anlatılan iki koyun ile kafesteki kurt hikâyesine kulak veriyoruz. Şifa'daki tahta benzetmesi ve Kanun'da korkunun bedene etkisi üzerine söyledikleri, bin yıl sonra da bize sesleniyor. Belirsizlik korkusuna ve bekleme kaygısına kadim bir reçete.

    Bölümler:
    00:00 Gece yarısı gelmeyen cevap
    00:36 Bin yıllık bir hikâye
    00:54 Kapanmayan pencereler
    01:42 Bekleyişin bedeli
    02:01 Buhara'dan bir hekim: İbn Sina
    02:43 Kalede bekleyen filozof
    03:03 İki koyun ve kafesteki kurt
    03:51 Rivayet ve Şifa'daki tahta
    04:31 Kanun'da korku ve beden
    04:53 Babamın on günü
    05:42 Sisli yolda birkaç metre
    06:03 Rüzgârda eğilen kavak
    06:20 Mühür söz: "Vehim yarı hastalıktır"
    06:54 Reçete 1: Kurda bak, parmaklığı gör
    07:20 Reçete 2: Yemine dön
    07:47 Reçete 3: Bekleme saati koy
    08:12 Belirsizlik hayatın dokusudur

    Bölümdeki kaynaklar:
    • İbn Sina'nın adıyla anlatılan rivayet: iki koyun ve kafesteki kurt (eserlerinde geçmez; yüzyıllardır onun adıyla anlatılır).
    • İbn Sina, Kitâbü'ş-Şifâ: yerdeki dar tahtada rahatça yürüyen insanın, aynı tahta bir boşluğun üstüne konunca düşme hayaliyle düşmesi.
    • İbn Sina, el-Kânûn fi't-Tıb: sağlığı belirleyen temel şeyler arasında hava, yemek, uyku, hareket ve ruhun hâlleri.
    • İbn Sina'ya atfedilen söz: "Vehim yarı hastalıktır. Sükûnet yarı ilaçtır. Sabır ise şifanın başlangıcıdır."
    • Atasözü: "Korkunun ecele faydası yoktur."

    Felsefi Reçete felsefi sohbetlerden oluşur; tıbbi ya da psikolojik tedavinin yerini tutmaz. Kendini kötü hissediyorsan bir uzmana başvurmaktan çekinme.

    続きを読む 一部表示
    8 分
  • Hiç Durmadan Çalışıyorsun Ama Yetmiyor mu? Seneca: Hayatın Kısalığı Üzerine
    2026/11/02

    Bütün gün koştun, akşam bilgisayarı kapattın; ama içinden bir ses yine "Yetmedi" mi diyor? Bu bölümde Roma'ya gidiyoruz: Seneca, koca bir şehrin ekmeğini omzunda taşıyan dostu Paulinus'a Hayatın Kısalığı Üzerine'yi yazıyor. Fırtınada savrulan gemi, malına cimri ama zamanına savurgan insan ve "O uzun yaşamadı; yalnızca uzun süre var oldu" cümlesi bu sohbetin duraklarından. Meşguliyete, tükenmişliğe ve hep sonraya bırakılan hayata kadim bir reçete.

    Bölümler:
    00:00 "Yetmedi, daha çok çalışmalıydın"
    00:41 "Kısa bir hayat almadık"
    00:52 Bitmeyen merdiven
    01:29 Hep sonraya bırakılan hayat
    01:50 Seneca'dan Paulinus'a bir kitap
    02:16 Hayatın Kısalığı Üzerine
    02:48 Mala cimri, zamana savurgan
    03:11 Meşgul insan yaşamayı unutur
    03:37 Fırtınada savrulan gemi
    04:05 Kâğıttan taç
    04:42 Avuçtaki su, kesedeki altın
    05:14 Mühür söz: Yunus Emre ve Seneca
    05:42 Reçete 1: Saatlerinin hesabını tut
    06:09 Reçete 2: Bir "sonra"yı bugüne al
    06:29 Reçete 3: "Yeter" çizgisini kendin çiz
    06:53 İşin seni sevmez
    07:09 "Bugün ben yaşadım"

    Bölümdeki kaynaklar:
    • Seneca, Hayatın Kısalığı Üzerine (De Brevitate Vitae): "Kısa bir hayat almadık; onu biz kısalttık. Hayattan yoksun değiliz; onu savuruyoruz."
    • Aynı eser: "Meşgul bir insanın en az yaptığı şey, yaşamaktır." ve "Yaşamanın en büyük engeli beklentidir; yarına asılır ve bugünü yitirir."
    • Aynı eser: "O çok yol almadı; çok savruldu." ve "O uzun yaşamadı; yalnızca uzun süre var oldu."
    • Yunus Emre'ye atfedilen dizeler: "Mal da yalan, mülk de yalan; / Var biraz da sen oyalan."

    Felsefi Reçete felsefi sohbetlerden oluşur; tıbbi ya da psikolojik tedavinin yerini tutmaz. Kendini kötü hissediyorsan bir uzmana başvurmaktan çekinme.

    続きを読む 一部表示
    8 分
  • Hayır Diyemiyor musun? Mevlana'nın Kuyruksuz Aslan Hikâyesi
    2026/11/02

    Kimse kırılmasın diye "evet" diyor, herkese yetişiyor ama akşam aynada kendini tanıyamıyor musun? Bu bölümde Mevlana'nın Mesnevi'de anlattığı Kazvinli'nin hikâyesine kulak veriyoruz: sırtına heybetli bir aslan dövmesi yaptırmak isteyen, ama iğne her acıttığında aslandan bir parça sildiren bir adam. Fihi Ma Fih'teki padişah benzetmesi ve yüzyıllardır Mevlana'nın adıyla dolaşan "Ya olduğun gibi görün, ya göründüğün gibi ol" sözü de yanımızda. Herkese yaranma çabasına, hayır diyememeye ve sevilmeme korkusuna kadim bir reçete.

    Bölümler:
    00:00 Telefonda bir "Tabii, gelirim"
    00:36 "Ya olduğun gibi görün, ya göründüğün gibi ol"
    00:49 Her "evet"in ardındaki korku
    01:14 Her ortamda başka bir yüz
    01:32 "Elin ağzı torba değil ki büzesin"
    01:51 Bu söz gerçekten Mevlana'nın mı?
    02:11 Mesnevi: Kazvinli'nin aslan dövmesi
    03:04 Silinen her huy, aslandan bir parça
    03:41 Fihi Ma Fih: padişahın verdiği iş
    04:23 Babamın sözü: "Kendi evinde yoksun"
    04:56 Herkese göre ayarlanan radyo
    05:15 Kendi boyunda duran çınar
    05:30 Mühür söz: Mevlana ve dövmecinin sesi
    05:45 Reçete 1: "Evet"ten önce üç nefes
    06:12 Reçete 2: Aslanının parçalarını yaz
    06:29 Reçete 3: Fikrini önemsediklerin az olsun
    06:47 Kendin olmak, kaba olmak değildir
    07:03 Bütün bir aslanı taşımak

    Bölümdeki kaynaklar:
    • Mevlana, Mesnevi (1. cilt): Kazvinli'nin aslan dövmesi hikâyesi; "Kuyruksuz, başsız, karınsız aslanı kim görmüş?"
    • Mevlana, Fihi Ma Fih: padişahın bir köye belli bir iş için gönderdiği adam benzetmesi.
    • Mevlana'ya atfedilen söz: "Ya olduğun gibi görün, ya göründüğün gibi ol." (eserlerinde bu kelimelerle geçtiği kesin değildir; yüzyıllardır onun adıyla anlatılır).
    • Atasözü: "Elin ağzı torba değil ki büzesin."

    Felsefi Reçete felsefi sohbetlerden oluşur; tıbbi ya da psikolojik tedavinin yerini tutmaz. Kendini kötü hissediyorsan bir uzmana başvurmaktan çekinme.

    続きを読む 一部表示
    8 分