In de nieuwe Energiewet (1 januari 2026) worden energiegemeenschappen als partij aangemerkt in de energietransitie. Wat kunnen zij bijdragen aan de energietransitie?

Julia Jansen en Annemarie Mink, beiden wetenschapper sociale innovatie bij TNO, leggen uit wat een energiegemeenschap precies is, welke activiteiten ze ontplooien en hoe ze ook kwetsbare huishoudens kunnen meenemen. Ze bespreken hoe samenwerking met gemeenten steeds beter van de grond komt en wat er nog nodig is om deze lokale kracht echt tot bloei te laten komen. Een toegankelijk gesprek voor iedereen die wil begrijpen hoe buurtinitiatieven het energiesysteem van morgen mede vormgeven.

De transcriptie van deze podcast is hier beschikbaar⁠⁠⁠.

Verdieping

• De potentiële rol van energiegemeenschappen in het energiesysteem
• Juridische kaders voor professionalisering van energiecollectieven

Kritieke materialen zoals kobalt, lithium en nikkel zijn essentieel voor de ontwikkelingen van windmolens, zonnepanelen, batterijen en dus voor de energietransitie. De materialentransitie en energietransitie zijn daardoor onlosmakelijk met elkaar verbonden.

Elmer Rietveld (senior onderzoeker bij TNO op het gebied van kritieke ruwe materialen) en Francesco dalla Longa (senior wetenschapper bij TNO) gaan in op de mogelijkheden om de afhankelijkheid van landen voor de toevoer van kritieke materialen te minimaliseren, zoals diversificatie, substitutie en recycling.

⁠⁠⁠⁠De transcriptie van deze podcast is hier beschikbaar⁠⁠⁠⁠⁠.

Verdieping

• Themapagina (Kritieke) grondstoffen
• Grondstofrisico’s voor het Nederlands energiesysteem in verschillende toekomstscenario’s
• Behoefte productiegroei metalen
• Energietransitie leidt tot ongekende groei in vraag naar kritieke grondstoffen

Kernenergie is complex: het heeft veel voordelen, maar er zijn zeker ook nadelen te benoemen. De energietransitie en de discussie over onze afhankelijkheid van buitenlands gas en olie hebben de bouw van nieuwe kernreactoren in Nederland weer bespreekbaar gemaakt.

Kevin Broecks (innovatiewetenschapper bij TNO) en Aart Kooiman (adviseur energietransitie bij TNO) verkennen de verschillende dimensies van dat vraagstuk. Aan de hand van de vijf kernwaarden van de Raad voor leefomgeving en infrastructuur - betaalbaarheid, energiezekerheid, duurzaamheid, veiligheid, rechtvaardigheid - brengen zij de complexiteit in kaart.

⁠⁠⁠De transcriptie van deze podcast is hier beschikbaar⁠⁠⁠⁠.

Verdieping

• Integratie kernenergie in het energiesysteem
• Publiek vertrouwen in kernenergie vraagt om flexibele beleidsaanpak
• De behoefte aan regelbaar vermogen in 2030-2050
• Impact van nieuwe kerncentrales op de kosten van het energiesysteem
• De mogelijke rol van SMR’s in het Nederlandse energiesysteem