Je kunt alles goed doen, elke ochtend om half zes opstaan, en toch je enthousiasme kwijtraken. Dat overkwam Lienke de Jong, oprichter van Dear Good Morning, terwijl ze vijf jaar aan een boek over enthousiasme schreef. Midden in corona verdween haar vonk volledig, juist toen ze anderen de hele dag enthousiast probeerde te houden.

Probeer Moneybird 120 dagen gratis uit via moneybird.nl/semi-interessant ⁠⁠⁠Goed voor je boekhouding, goed voor onze show.

In De Enthousiasme-revolutie zocht Lienke uit waarom dat gebeurt. Ze sprak meer dan honderd mensen en dook met onderzoeker Rijn Vogelaar het brein in. Wat blijkt: enthousiasme kun je niet aanzetten en niet trainen, maar je kunt het wel voeden.

Lienke legt uit wat er in je brein gebeurt op het moment dat de vonk ontstaat, waarom druk zijn die vonk dooft, en hoe je een naam geeft aan de stem die je tegenhoudt. Nick en Ruben blijken die stem allebei te kennen: bij Lienke heet hij Gerda, bij Ruben Jeffrey. En de vraag die blijft hangen: kan enthousiasme ook gevaarlijk zijn?

Je leert

• waarom je je enthousiasme kunt verliezen terwijl er niks mis is
• dat enthousiasme iets anders is dan passie, en hoe ze elkaar voeden
• wat er in je brein gebeurt op het moment dat je enthousiast wordt
• hoe je een naam geeft aan de stem die je tegenhoudt
• waarom druk zijn je vonk dooft
• of enthousiasme ook gevaarlijk kan zijn

__

Shownotes en bronnen: https://www.semiinteressant.nl/shownotes
📬 Stuur je vragen of gasttips naar: hello@semiinteressant.nl
Volg ons:
Instagram: https://www.instagram.com/semiinteressant/
TikTok: https://www.tiktok.com/@semiinteressant_podcast

Steun ons met een klein bedrag via: vriendvandeshow.nl/semi-interessant⁠

___

Hoofdstukken

00:00 Welkom terug, Lienke de Jong
00:40 Dilemma's: toxic positivity of oprechte sipheid
02:34 Waarom Lienke een boek over enthousiasme schreef
05:35 Moneybird
07:24 Alles kiezen vanuit enthousiasme
09:36 Enthousiasme versus passie
10:07 Wat enthousiasme met je brein doet
13:50 Hoe corona haar vonk doofde
18:37 Waarom we minder zijn gaan voelen
21:21 Geef je negatieve gedachte een naam: Gerda
27:51 Kun je enthousiasme trainen
34:23 Kan enthousiasme ook gevaarlijk zijn
35:46 Wanneer kinderen hun enthousiasme verliezen
38:35 Les van de week: waar word je enthousiast van

Een ochtendroutine veranderde het leven van Lienke de Jong. De oprichter van Dear Good Morning was zelf de grootste ochtendhater, nu staat ze tussen half zes en zes uur op en kan ze niet meer zonder.

Probeer Moneybird 120 dagen gratis uit via ⁠⁠moneybird.nl/semi-interessant ⁠⁠Goed voor je boekhouding, goed voor onze show.

Tegenover haar zit Nick: kersverse vader en zelfverklaard ochtendhater. Lienke legt uit wat er in je brein gebeurt zodra de wekker gaat, waarom snoozen en direct scrollen volgens haar voor stress zorgen, en waarom negen van de tien mensen de dag precies verkeerd begint.

Vroeg opstaan begint volgens Lienke niet om vijf uur, maar met tien minuten voor jezelf. Ze deelt haar plan ABC: drie versies van je ochtendroutine, zodat het ook lukt na een slechte nacht. En ze reageert op kritiek van luisteraar Amber: wanneer wordt zo'n routine ongezond?

Je leert

• wat snoozen en direct je telefoon pakken met je brein doen
• waarom je brein er alles aan doet om je in bed te houden
• hoe je met tien minuten per dag een ochtendroutine opbouwt
• wat het plan ABC is en waarom drie routines beter werken dan een
• of vroeg opstaan ook haalbaar is met een baby

___

Shownotes en bronnen: ⁠⁠⁠⁠⁠⁠www.semiinteressant.nl/shownotes⁠⁠⁠⁠⁠⁠

📬 Stuur je vragen of gasttips naar: ⁠⁠⁠⁠⁠⁠hello@semiinteressant.nl⁠⁠⁠⁠⁠⁠

Volg ons:Instagram: ⁠⁠⁠⁠⁠⁠www.instagram.com/semiinteressant/⁠⁠⁠⁠⁠⁠

TikTok: ⁠⁠⁠⁠⁠⁠www.tiktok.com/@semiinteressant_podcast⁠⁠⁠⁠⁠⁠

Steun ons met een klein bedrag via: ⁠⁠⁠⁠⁠⁠vriendvandeshow.nl/semi-interessant

____

Hoofdstukken

00:00 Trailer

00:41 Welkom Lienke de Jong

04:47 Dilemma's: sporten of vroeg opstaan

07:21 Van grootste ochtendhater naar ochtendroutine

09:26 Moneybird

10:47 Kan iedereen vroeg opstaan

12:31 Snoozen en telefoon verpesten je ochtend

14:48 Zo houdt je brein je in bed

18:40 De ochtendroutine van Lienke de Jong

25:50 Vroeg opstaan met een baby

29:15 Plan ABC: drie ochtendroutines tegen falen

33:52 Motivatie versus discipline

36:17 Wanneer wordt een ochtendroutine ongezond

38:59 De uitdaging en les van de week

Geld bepaalt de echte macht, en jouw stem telt minder dan je denkt. In Fantoomgroei zagen we hoe geld scheef verdeeld is. Nu laat Sander zien dat onze democratie net zo'n illusie kan zijn.

Probeer Moneybird 120 dagen gratis uit via ⁠moneybird.nl/semi-interessant ⁠Goed voor je boekhouding, goed voor onze show.

In zijn boek De meeste stemmen gelden niet legt Sander Heijne uit hoe een kleine economische elite meer te zeggen heeft over je leven dan het parlement. Multinationals als Google, Meta en Shell trekken zich weinig aan van wat Den Haag wil.

Ruben en Sander Heijne praten over de staat van de democratie, waarom populisme zo goed werkt en waarom Wilders en Trump met simpele taal verkiezingen winnen. Ze gaan in op de vraag of we een revolutie nodig hebben, of dat een rustige evolutie genoeg is.

Een gesprek over macht, geld en de toekomst van de democratie. Met ruimte voor hoop, want volgens Sander hebben we alles in huis om het goed af te laten lopen.

Je leert:

waarom je stem volgens Sander minder telt dan je denkt

hoe een kleine groep aan de top de dienst uitmaakt

waarom populisten met simpele taal zo makkelijk winnen

of een burgerberaad onze democratie kan redden

___

Shownotes en bronnen: ⁠⁠⁠⁠⁠www.semiinteressant.nl/shownotes⁠⁠⁠⁠⁠

📬 Stuur je vragen of gasttips naar: ⁠⁠⁠⁠⁠hello@semiinteressant.nl⁠⁠⁠⁠⁠

Volg ons:Instagram: ⁠⁠⁠⁠⁠www.instagram.com/semiinteressant/⁠⁠⁠⁠⁠

TikTok: ⁠⁠⁠⁠⁠www.tiktok.com/@semiinteressant_podcast⁠⁠⁠⁠⁠

Steun ons met een klein bedrag via: ⁠⁠⁠⁠⁠vriendvandeshow.nl/semi-interessant

⸻

Hoofdstukken:

00:00 Het tweede boek van Sander Heijne

01:45 Geld is macht en macht is ongelijk verdeeld

03:15 Hoe de democratie wereldwijd terugloopt

07:38 Hebben we een revolutie nodig?

09:10 Multinationals machtiger dan de overheid

10:01 Moneybird

10:52 Experimenteren met nieuwe vormen van democratie

11:24 Het stemhokje en de Zwitserse diplomaat

18:05 Trump, eieren en de macht van populisme

20:28 Kan de zittende macht dit veranderen?

26:02 Het burgerberaad als nieuwe democratie

28:51 Dictatuur versus democratie

32:54 De les van de week

Fantoomgroei beschreef in 2020 hoe economische groei niet meer bij werkenden terechtkwam. Zes jaar later is de fantoomgroei alleen maar erger geworden. Sander Heijne, hoofdredacteur van Vrij Nederland, legt uit waarom.

Probeer Moneybird 120 dagen gratis uit via moneybird.nl/semi-interessant Goed voor je boekhouding, goed voor onze show.

Tussen 1945 en 1980 steeg je loon gewoon mee met de economie. Je kon een huis kopen en een pensioen opbouwen. Dat kantelde toen neoliberaal denken vanuit de Chicago School of Economics het beleid ging bepalen. Bedrijven werden steeds winstgevender. Werkenden merkten er niets van.

De woningcrisis maakt de fantoomgroei tastbaar. Beleggers kochten starterswoningen op en verhuurden ze voor het dubbele van de hypotheeklasten. De wet betaalbare huur van Hugo de Jonge, bedoeld om dat te stoppen, werd door pandjesbazen van tafel gelobbyd.

Sander vertelt hoe de lobby in Den Haag werkt, wat AI gaat veranderen aan de arbeidsmarkt, en waarom fantoomgroei op de lange termijn ook bedrijven zelf raakt.

Je leert:

• hoe economische groei ontkoppeld raakte van lonen na 1990
• waarom de lobby van pandjesbazen de woningcrisis in stand houdt
• wat de Chicago School of Economics te maken heeft met jouw koopkracht
• hoe AI de kloof tussen bedrijfswinst en loon kan vergroten

___

Shownotes en bronnen: ⁠⁠⁠⁠www.semiinteressant.nl/shownotes⁠⁠⁠⁠

📬 Stuur je vragen of gasttips naar: ⁠⁠⁠⁠hello@semiinteressant.nl⁠⁠⁠⁠

Volg ons:Instagram: ⁠⁠⁠⁠www.instagram.com/semiinteressant/⁠⁠⁠⁠

TikTok: ⁠⁠⁠⁠www.tiktok.com/@semiinteressant_podcast⁠⁠⁠⁠

Steun ons met een klein bedrag via: ⁠⁠⁠⁠vriendvandeshow.nl/semi-interessant

⸻

Hoofdstukken:

00:00 Drie dilemma's voor Sander Heijne

02:45 Kapitalisme repareren of helemaal loslaten?

04:04 De vrije markt bestaat niet zonder overheid

08:56 Moneybird

11:03 Wat is fantoomgroei?

18:10 De lobby achter de woningcrisis

23:26 Waarom je geen huis meer kan kopen

28:06 Wie financierde het neoliberalisme?

31:48 Waarom politici de fantoomgroei niet stoppen

35:19 Wat AI betekent voor fantoomgroei

40:40 Hebben we een nieuw systeem nodig?

De AMOC wordt onderzocht met een klimaatmodel dat vijf keer Groenland aan smeltwater toevoegt. Klinkt als nepnieuws. Maar het is precies hoe klimaatwetenschap werkt.

Steun ons met een klein bedrag via: ⁠⁠vriendvandeshow.nl/semi-interessant

In deel 2 van het gesprek met klimaatwetenschapper René van Westen (Utrecht University) gaat Ruben op de stoel van de criticus. Hoe betrouwbaar is het model? Waarom krijgen onderzoekers de gevoeligheid van de AMOC niet goed? En wat betekent het als meerdere modellen hetzelfde kantelpunt voorspellen?

René legt uit hoe klimaatmodellen worden "gekieteld" om in het juiste regime te komen. De voorspelling: rond 2060 is er 50% kans dat de AMOC kantelt. Niet morgen. Maar ook niet over duizend jaar.

Klimaatverandering gaat verder dan de AMOC. Permafrost, koraalriffen en kantelpunten die je niet terugdraait. Hoe ga je om met de sceptische oom op de barbecue? En wat kun je zelf doen?

Je leert

• Waarom het AMOC-model extra smeltwater nodig heeft
• Hoe klimaatmodellen worden "gekieteld" om te werken
• Wanneer de AMOC mogelijk instort volgens de modellen
• Wat kantelpunten zijn en waarom ze onomkeerbaar zijn
• Hoe René omgaat met klimaatskeptici
• Wat je zelf kunt doen tegen klimaatverandering

Hoofdstukken

00:00 Intro

00:47 Het AMOC-model onder vuur

04:30 Deugt het klimaatmodel?

08:28 Wanneer stort de AMOC in?

13:27 AMOC-onderzoek en de politiek

16:00 Klimaatverandering en skeptici

18:10 Wat kun je zelf doen?

20:32 Kantelpunten uitgelegd

25:24 Wie betaalt het AMOC-onderzoek?

28:07 De sceptische oom op de barbecue

29:47 Les van de week

___

Shownotes en bronnen: ⁠⁠⁠www.semiinteressant.nl/shownotes⁠⁠⁠

📬 Stuur je vragen of gasttips naar: ⁠⁠⁠hello@semiinteressant.nl⁠⁠⁠

Volg ons:Instagram: ⁠⁠⁠www.instagram.com/semiinteressant/⁠⁠⁠

TikTok: ⁠⁠⁠www.tiktok.com/@semiinteressant_podcast⁠⁠⁠

⸻

Steun ons met een klein bedrag via: ⁠vriendvandeshow.nl/semi-interessant

De AMOC houdt Europa warm. Maar wat als die gigantische oceaanstroom instort? Klimaatwetenschapper René van Westen schat de kans op meer dan vijftig procent.

Nederland zit op dezelfde breedtegraad als Zuid-Canada, maar is gemiddeld tien graden warmer. Dat danken we aan de AMOC. Als de AMOC instort, kan het hier op jaarbasis tien graden afkoelen. De wintermaanden zelfs vijftien graden. Volgens René betekent dat ook twintig procent minder neerslag, hogere zeespiegel en zwaardere winterstormen.

René van Westen is postdoc aan de Universiteit Utrecht en publiceerde in 2024 in Science Advances het onderzoek dat wereldwijd de aandacht trok. Hij legt uit wat kantelpunten zijn, waarom het IPCC de risico's onderschatte, en waarom de AMOC al langer onder druk staat dan we dachten.

Je leert

• Wat de AMOC is en waarom die Europa verwarmt
• Waarom Nederland tien graden warmer is dan Zuid-Canada
• Het verschil tussen weer en klimaat in een opwarmende wereld
• Hoe kantelpunten en feedback loops werken
• Waarom de kans op instorting hoger is dan het IPCC schatte
• Wat een instorting concreet betekent voor het Nederlandse klimaat

• 
  

___

Shownotes en bronnen: ⁠⁠www.semiinteressant.nl/shownotes⁠⁠

📬 Stuur je vragen of gasttips naar: ⁠⁠hello@semiinteressant.nl⁠⁠

Volg ons:Instagram: ⁠⁠www.instagram.com/semiinteressant/⁠⁠

TikTok: ⁠⁠www.tiktok.com/@semiinteressant_podcast⁠⁠

⸻

Hoofdstukken

00:00 Introductie

02:11 Van weerman tot klimaatwetenschapper

03:42 Drie dilemma's met René van Westen

08:20 Het verschil tussen weer en klimaat

10:45 Opwarming in Nederland: twee keer zo snel

15:50 Wat is de AMOC precies

18:25 De AMOC maakt Nederland warmer dan Canada

20:54 De AMOC staat onder druk

24:37 Scenario: tot 15 graden afkoeling

28:19 Kantelpunten en onomkeerbaarheid

30:39 AMOC-instorting: meer dan 50% kans

35:30 Tot volgende week

Steun ons met een klein bedrag via: vriendvandeshow.nl/semi-interessant

Een topsporter die alles onder controle had. Tot hij een ademtest deed en mega laag scoorde. Rüben Spapens, bewegingswetenschapper en oprichter van Lekker Ademen, ontdekte dat hij onbewust onbekwaam was in het meest basale wat we doen: ademen.

Volgens Rüben is ademhaling geen hype. In elke cultuur en religie wordt voor het eten de adem vertraagd door een gebed. Die gebedjes komen allemaal uit op zes keer per minuut ademen. Precies het tempo dat de moderne wetenschap als het meest ontspannen beschrijft.

Wim Hof? Volgens Rüben een marketinggenie dat niks nieuws doet. Neuspleister? Grotendeels onzin als je niet eerst leert ademen. Maar waar het echt interessant wordt: hoe Rüben zijn ademhaling inzette bij Kamp van Koningsbrugge. Hoe hij mentaal overeind bleef waar anderen afhaakten. En waarom vijf minuten ademen per dag het tandenpoetsen van je zenuwstelsel is.

___

Shownotes en bronnen: ⁠www.semiinteressant.nl/shownotes⁠

📬 Stuur je vragen of gasttips naar: ⁠hello@semiinteressant.nl⁠

Volg ons:Instagram: ⁠www.instagram.com/semiinteressant/⁠

TikTok: ⁠www.tiktok.com/@semiinteressant_podcast⁠

⸻

Hoofdstukken

00:00 Intro

01:38 Van judoka tot ademexpert

03:17 Waarom topsporters slecht scoren op ademtests

08:15 CO2-tolerantie: het alarmsysteem in je lijf

12:04 Zo train je langzaam ademen

18:18 Is ademhaling een hype of cultuur

22:26 Neusteep en mondtape: hype of hulpmiddel

25:39 Wim Hof: guru of marketinggenie

29:40 IJsbaden en kou als stressspiegel

34:14 Ademhaling bij Kamp van Koningsbrugge

36:33 Mind over matter onder extreme druk

44:55 Les van de week

Steun ons met een klein bedrag via: ⁠vriendvandeshow.nl/semi-interessant⁠

Rüben Spapens is bewegingswetenschapper en sport- en prestatiepsycholoog, en hij stelt iets ongemakkelijks vast: vrijwel iedereen ademt verkeerd. Te snel, te veel volume, te vaak door de mond. Twintigduizend ademteugen per dag horen erbij, maar bij wie chronische stress oploopt worden het er dertigduizend. Onbewust.

Spapens laat zien wat dat doet met je lijf en je hoofd. Sneller ademen leidt tot minder CO2 in je bloed, dichtgeknepen bloedvaten, koude handen, brain fog, slechtere slaap en moeilijker herstel van blessures. En hij bouwt een claim op die de wetenschap inmiddels stevig onderbouwt: vijf minuten per dag trager ademen werkt net zo effectief of effectiever dan cognitieve gedragstherapie.

In dit gesprek doen we de Controlled Exhale-test live aan tafel, leggen we uit waarom mondtape geen wondermiddel is maar wel een trigger voor stikstofoxide, en eindigen we bij iets groters: dat we in deze maatschappij zijn vergeten te voelen, en dat de adem de toegangspoort terug is.

Je leert

• Waarom dertigduizend ademteugen per dag een rood signaal zijn
• Wat sneller ademen onbewust doet met je focus en herstelvermogen
• Waarom vijf minuten ademwerk de plek van je therapeut bedreigt
• Hoe een Controlled Exhale van minder dan veertig tellen alarm slaat
• Waarom mondtape gevaarlijk is voor sommigen, en game-changing voor de rest
• Hoe de adem je weer leert voelen wat je niet wilde voelen

Spapens legt uit waarom je adem geen hype is, maar het fundament van je hele systeem. Wat het in je hoofd doet als je sneller ademt dan nodig. Waarom je koude handen krijgt, niet meer scherp kunt nadenken, en 's nachts wakker wordt om naar de wc te gaan.

___

Shownotes en bronnen: www.semiinteressant.nl/shownotes

📬 Stuur je vragen of gasttips naar: hello@semiinteressant.nl

Volg ons:Instagram: www.instagram.com/semiinteressant/

TikTok: www.tiktok.com/@semiinteressant_podcast

⸻

Hoofdstukken

00:00 Intro met de seizoensaftrap

03:46 Waarom je als kind nog wel goed ademt

07:00 Het grootste misverstand over ademhaling

09:37 Live oefening: vertraag je uitademing in drie teugen

12:37 30.000 ademteugen per dag is geen uitzondering

14:30 Vijf minuten ademwerk versus cognitieve gedragstherapie

15:30 Brain fog, koude handen en je werkdag

17:53 Ademhaling als fundament van slaap en herstel

19:51 De Controlled Exhale-test van veertig tellen

27:28 Mondtape, neusademen en stikstofoxide

31:04 Voelen, paniekaanvallen en de huidige maatschappij

36:08 Window of tolerance en de douche-anekdote