In deze derde aflevering van Storm in je lijf kijken we niet alleen naar wat er gebeurt tijdens de overgang, maar vooral naar wat je zélf kunt doen wanneer stress en overgangsklachten elkaar versterken. Hoewel hormoontherapie voor sommige vrouwen verlichting kan geven, is de overgang zelden een kwestie van één knop waar je aan draait. Het is een samenspel van hormonen, leefstijl, stressbelasting en alles wat je lichaam in de loop der jaren heeft meegemaakt.

Ik leg uit waarom bewustwording van je eigen lijf een belangrijke eerste stap is en wat stressfysiologie daar precies mee te maken heeft. Je hoort hoe je signalen van disbalans kunt herkennen, waarom klachten vaak blijven bestaan en hoe je weer invloed kunt krijgen op wat er in je lichaam gebeurt.

Ook bespreken we de rol van je omgeving. Wat kun je verwachten van je partner? En welke verantwoordelijkheid ligt er bij werkgevers als het gaat om duurzame inzetbaarheid en begrip op de werkvloer? De overgang is geen individueel probleem, maar iets wat ook impact heeft op relaties, werk en dagelijks functioneren.

Veel vrouwen merken tijdens de overgang dat hun slaap verandert. Je wordt vaker wakker, ligt te piekeren of voelt je ’s nachts onrustig, maar waar komt dat eigenlijk door? Heeft het vooral met hormonen te maken, met stress, of met allebei?

In deze aflevering van "Eerste hulp bij stressklachten" kijken we naar de relatie tussen hormonen, stress en slaap.

Ik ben Esther van Wageningen, stressfysioloog. In deze podcastserie neem ik je mee in mijn Stress Fysiologische Aanpak, de SFA. In mijn boek "Storm in je lijf" beschrijf ik hoe fysiologie een belangrijke rol speelt bij klachten in de overgang en hoe die samenhangen met stress.

Tijdens de overgang schommelen hormonen zoals oestrogeen en progesteron. Dat heeft invloed op verschillende processen in het lichaam, waaronder de aanmaak van melatonine, het hormoon dat je slaperig maakt. Tegelijk kan cortisol, ons stresshormoon, ’s nachts minder goed dalen. Daardoor kan het gebeuren dat je lichaam als het ware “aan” blijft staan terwijl je eigenlijk wilt slapen.

In deze aflevering bespreken we waarom zoveel vrouwen slechter slapen tijdens de overgang en hoe hormonen en stress elkaar kunnen versterken. Ook gaan we in op wat slechte slaap doet met je energie en prikkelverwerking en waarom dat uiteindelijk weer invloed kan hebben op je stressbeleving.

Daarnaast kijken we naar factoren waar je zelf invloed op hebt. Denk aan voeding, beweging, slaaproutines en het klimaat in je slaapkamer. Kleine gewoontes kunnen soms meer verschil maken dan je denkt.

Een slechte nacht betekent niet meteen dat je energie helemaal weg is. Je lichaam haalt het grootste deel van zijn energie uit voeding. Slaap helpt vooral om die energie op peil te houden en om prikkels van de dag te verwerken. Maar wanneer slechte nachten zich blijven opstapelen kan dat wel invloed hebben op hoe je je voelt en hoeveel stress je ervaart.

In deze aflevering krijg je meer inzicht in wat er fysiologisch gebeurt in je lichaam en waarom het zinvol is om niet alleen naar slaap te kijken, maar ook naar stress.

In deze aflevering uit de serie 'Storm in je lijf' ga ik in op een vraag die veel vrouwen herkennen, namelijk: wat is eigenlijk de relatie tussen de overgang en stress?

Veel klachten die bij de overgang horen lijken namelijk sterk op stressklachten. Denk aan slecht slapen, stemmingswisselingen, brain fog, minder energie of het gevoel dat dingen ineens zwaarder zijn dan vroeger. Het kan dan lastig zijn om te begrijpen wat er precies gebeurt in je lijf.

In deze aflevering leg ik uit waarom stress en overgang zo vaak samen voorkomen. Tijdens de overgang dalen onder andere oestrogeen en progesteron. Daardoor krijgen stresshormonen zoals adrenaline en cortisol meer ruimte. Je lijf kan daardoor gevoeliger worden voor stress en emoties kunnen intenser binnenkomen.

Veel vrouwen omschrijven het alsof hun filter wat dunner wordt. Dingen die vroeger vanzelf gingen, kosten ineens meer moeite.

Vanuit mijn Stress Fysiologische Aanpak kijk ik daarom altijd eerst naar wat er in het lijf gebeurt. Eerst fysiologie, dan psychologie. Want hoe jouw lichaam reageert op stress kan invloed hebben op hoe zwaar je de overgang ervaart.

In deze aflevering vertel ik ook hoe je zelf kunt onderzoeken wat er bij jou speelt. Bijvoorbeeld door een periode bij te houden wanneer klachten ontstaan. Dat kan helpen om patronen te herkennen en meer inzicht te krijgen in je eigen lijf.

Want hoewel de overgang een fase is waar je als vrouw doorheen gaat, hoeft die niet per se zwaar te zijn. Meer inzicht in je fysiologie kan helpen om deze periode rustiger en lichter te ervaren.