Rządzący Kirgistanem od 2020 roku duet prezydenta Dżaparowa i szefa służb bezpieczeństwa Taszijewa rozpadł się w ciągu kilku dni. Taszijew został odwołany, gdy leżał w szpitalu w Monachium; chwilę później rozpoczęła się szeroko zakrojona czystka wśród jego stronników. Dlaczego Dżaparow zdecydował się pozbyć swojego dotychczasowego partnera? Czy Kirgizi, znani z rewolucyjnych tradycji, wyjdą na ulice? I co rozpad tandemu oznacza dla kraju, który i tak zmierzał w stronę autorytaryzmu? O to Maks Walewski pyta Darię Zielińską z Ośrodka Studiów Wschodnich.

Choć ukraiński ruch narodowy narodził się już w XIX wieku, to siła rewolucji która wybuchła po obaleniu cara w marcu 1917 roku zaskoczyła nawet największych rosyjskich demokratów. Ukraińskie partie miały wsparcie setek tysięcy chłopów a na zwołany w Kijowie kongres narodowy przybyło aż 900 działaczy z całej Ukrainy. Skąd wzięła się ta eksplozja? Dlaczego liderzy ukraińskiej rewolucji tak długo unikali słowa „niepodległość" ‒ i co ma z tym wspólnego traktat, który poróżnił Polaków z Ukraińcami?

O ukraińskiej rewolucji 1917 roku Maks Walewski rozmawia z prof. Włodzimierzem Mędrzeckim z Instytutu Historii Polskiej Akademii Nauk oraz z dr. Łukaszem Adamskim z Centrum Mieroszewskiego.

W grudniu 2025 reżim Łukaszenki zwolnił kolejnych 123 więźniów politycznych ‒ w tym liderów protestów z 2020 roku. Za kratkami wciąż pozostaje jednak ponad 1100 osób, a machina represji nie zwalnia. Zmienia się za to jej oblicze: rozpoznawanie twarzy, analiza nagrań z protestów przy pomocy AI i monitoring komunikatorów to białoruska codzienność. Razem tworzą system inwigilacji, w którym nawet polubienie „niewłaściwego" posta może skończyć się wizytą zamaskowanych funkcjonariuszy.

Jak naprawdę wygląda życie pod cyfrową kontrolą Łukaszenki? O tym Maks Walewski rozmawia z Rusłanem Szoszynem ‒ dziennikarzem działu zagranicznego „Rzeczpospolitej”, autorem książki „Lodołamaczka. Swiatłana Cichanouska”.

Powstały w latach trzydziestych jako tajne ośrodki radzieckiego Ministerstwa Obrony i aż do lat dziewięćdziesiątych nie było ich na mapach. Początkowo zajmowały się bronią biologiczną, ale po II wojnie światowej przekształciły się w serca programu jądrowego i kosmicznego ZSRR. Dziś rosyjskie miasta zamknięte ‒ ZATO ‒ znów pracują pełną parą.

Kto i w jakich warunkach mieszka w miastach zamkniętych? Czy należy obawiać się powrotu do badań nad bronią biologiczną? I dlaczego Rosjanom nie przeszkadza, że część ich kraju pozostaje niedostępna nawet dla nich samych? O tym Maks Walewski rozmawia z Alice Lugen, autorką książki „ZATO. Miasta zamknięte w Związku Radzieckim i Rosji”

Nie są ani pełnoprawnymi obywatelami, ani obcokrajowcami. Ich status pozostaje jedną z bardziej problematycznych spuścizn po rozpadzie ZSRR. Kim są „nieobywatele” na Łotwie i w Estonii? Dlaczego do tej pory ponad 200 tysięcy mieszkańców nie uzyskało żadnego obywatelstwa i jak wpływa to na życie polityczne państw bałtyckich?

O szczegółach Maks Walewski rozmawia z dr hab. Aleksandrą Kuczyńską-Zonik z Instytutu Europy Środkowej i Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego

Wykryta przez ukraińskie służby afera korupcyjna w Enerhoatomie zaskoczyła nie tylko skalą finansową, ale też powiązaniami sięgającymi samych szczytów władzy. Czy ujawniane śledztwa są znakiem głębokiej korupcji — czy raczej skuteczności służb?

Jak jest zorganizowany system antykorupcyjny, który z jednej strony pozwolił na takie nadużycia, a z drugiej doprowadził do ich ujawnienia? I jak to się stało, że w czasie wojny organy antykorupcyjne zdołały dobrać się do polityków z najbliższego otoczenia prezydenta?

O tym w rozmowie Maksa Walewskiego z dr. Marcinem Jędrysiakiem z Ośrodka Studiów Wschodnich.

—

Na końcu odcinka wspominamy o zbiórce fundacji Stand with Ukraine dla dzieci poszkodowanych przez wojnę. Możesz je wesprzeć pod tymi linkami:

👉 Fundacja Stand with Ukraine: https://www.standwukraine.org/

👉 Zbiórka „Dzieciom wojny”: https://pomagam.pl/dzieciomwojny

Jak naprawdę może wyglądać Rosja w 2036 roku? Czy czeka ją stagnacja, faszyzacja życia publicznego, czy może kontrolowany „reset” — i czy Zachód ma jeszcze narzędzia, by ten kierunek zmienić? O tym, co widać pod powierzchnią rosyjskiej polityki i gospodarki, opowiada Marcin Łuniewski, dziennikarz i autor książki „Rosja. Od rozpadu do faszystowskiej dyktatury. Scenariusze przyszłości 2026–2036”. Rozmawia Maks Walewski

Za zjednoczeniem Mołdawii i Rumunii opowiada się ponad 30% Mołdawian i prawie połowa Rumunów. Dlaczego jednak oba państwa miałyby w ogóle się połączyć? O wspólnej historii, poglądach mieszkańców na kwestie narodowościowe i pomysłach na przyszłość obydwu krajów Maks Walewski rozmawia z analitykiem Ośrodka Studiów Wschodnich Kamilem Całusem.