Afl. 1 | Willem Nuyens werd geboren in 1823 en stierf in 1894, zijn leven overbrugt dus een belangrijk deel van de 19e eeuw. Hij geldt als de eerste Nederlandse katholieke historicus in de moderne tijd die vaak genoemd wordt in het rijtje van grote negentiende-eeuwse katholieke emancipatoren als Le Sage ten Broek (vóór hem) en Alberdink Thijm en Herman Schaepman (tijdgenoten die hij beiden goed gekend heeft). Dat roept de vraag op hoe een historicus een rol gespeeld kan hebben in de strijd om de verheffing van het eeuwenlang achtergestelde katholieke volksdeel. Onder de titel Willem Nuyens en het Herwonnen Vaderland wordt in drie uitzendingen gepoogd die vraag te beantwoorden.

Aflevering 1: Protestantse mythes

Aflevering 2: Een katholieke reconstructie

Aflevering 3: Historische ruzies

Ik bespreek zijn twee belangrijkste werken:

Geschiedenis der Nederlandsche Beroerten in de XVIe eeuw (Amsterdam 1865-1870)

Algemeene Geschiedenis des Nederlandschen Volks (Amsterdam 1871-1882)

De belangrijkste geraadpleegde literatuur:

G.C.W. Görris S.J., Dr. W.J.F. Nuyens. Beschouwd in het licht van zijn tijd. (Nijmegen 1908)

Albert van der Zeijden, Katholieke Identiteit en Historisch Bewustzijn. W.J.F. Nuyens (1823-1894) en zijn ‘nationale’ geschiedschrijving (Hilversum 2002)

Informatie over de gebruikte muziek: www.camerata-trajectina.nl/

‘De Ladder van Jacob’ is een cultuurhistorisch programma van Radio Maria Nederland waarin Theo Parlevliet, oud-docent geschiedenis, op sprekende wijze u als luisteraar dieper meeneemt in de rijke geschiedenis die de samenleving en Kerk in Europa kent.

Afl. 7 | In deze laatste aflevering staat Pärts Kanon Pokajanen centraal. Het is een omvangrijk boetegezang met een eeuwenoude tekst uit de orthodoxe liturgie. Het is door Pärt getoonzet voor vierstemmig koor dat a capella zingt. Kanon Pokajanen werd in opdracht geschreven ter gelegenheid van het 750-jarige bestaan van de kathedraal van Keulen.Belangrijkste geraadpleegde literatuur:• Twan Geurts, Componist van de stilte. In het spoor van Arvo Pärt (Amsterdam 2026)• Aartspriester Silouan Osseel, Mijn ontmoeting met archimandriet Sophrony (z.pl, 2021Muziek:• Arvo Pärt, Lamentate: III. Fragile Radio-Sinfonieorchester Stuttgart o.l.v. Andrey Boreyko• Arvo Pärt, Kanon pokajanen Capella Amsterdam o.l.v. Daniel Reuss• Arvo Pärt, Drei Hirtenkinder aus Fatima Vox Clamantis o.l.v. Jean-Eik Tulve

‘De Ladder van Jacob’ is een cultuurhistorisch programma van Radio Maria Nederland waarin Theo Parlevliet, oud-docent geschiedenis, op sprekende wijze u als luisteraar dieper meeneemt in de rijke geschiedenis die de samenleving en Kerk in Europa kent.

Afl. 6 | In deze aflevering zien we eerst hoe het leven van de componist zich na 1980 voltrekt. Twee composities staan vervolgens in deze aflevering centraal: “Het Lied van Silouan” uit 1990 en “De Klacht van Adam” uit 2010. Dit alles met aandacht voor twee twintigste-eeuwse orthodoxe heiligen die invloedrijk waren in het leven van Pärt: De Heilige Silouan de Athoniet en de Heilige Sophronius van Essex.

Belangrijkste geraadpleegde literatuur:

• Peter C. Bouteneff, Arvo Pärt. Out of Silence (New York 2015)
• Archimandriet Sophronius, De Heilige Silouan de Athoniet (z.pl. 2024)

Muziek:

• Arvo Pärt, Alleluis Tropus

Sinfoniette Riga, Vox Clamantis o.l.v. Tönu Kaljuste

• Arvo Pärt, Silhouans Song

Estonian National Symphony Orchestra o.l.v. Paavo Järvi

• Arvo Pärt, Adam’s Lament

Sinfoniette Riga, Vox Clamantis o.l.v. Tönu Kaljuste

‘De Ladder van Jacob’ is een cultuurhistorisch programma van Radio Maria Nederland waarin Theo Parlevliet, oud-docent geschiedenis, op sprekende wijze u als luisteraar dieper meeneemt in de rijke geschiedenis die de samenleving en Kerk in Europa kent.