Γυρίσαμε στη Θεσσαλονίκη, μία μέρα πριν το meetup. Το Opus 5.5 γράφει πια τον κώδικα για εμάς και ο DHH συστήθηκε στο Rails World ως συνταξιούχος προγραμματιστής. Ο Γιώργος, για πρώτη φορά, τρομάζει.

Τι μένει για εμάς όταν ο κώδικας έχει λυθεί; Μιλάμε για τους junior που δεν προσλαμβάνει κανείς και τα events που αδειάζουν. Και για την εκδίκηση των product managers. Στο τέλος, ο Χάρης δείχνει πώς ένα Plaud NotePin S κι ένα Raspberry Pi του γράφουν reminders χωρίς να ανοίξει το κινητό.

--------------------------------------------------------------------------

👉 Timestamps

00:00 Θεσσαλονίκη, εξωτερικά γυρίσματα

01:33 Sol 6.1 και Astra 6 της OpenAI

02:34 Opus 5.5 και το άλμα από το 5.1

04:19 Έχει λυθεί το κομμάτι του κώδικα;

09:41 Rails World και ο "συνταξιούχος προγραμματιστής"

10:48 Η Rust είναι άσχημη, αλλά ποιος διαβάζει πια κώδικα;

12:46 Γιατί φτιάχτηκε το Laravel

15:44 Σου λείπει το typing; Από developer σε architect

17:38 Ποιες δουλειές θα πάρει πιο δύσκολα το AI

20:16 Οι πιο εκτεθειμένες δουλειές

25:21 Από προγραμματιστές, product

25:39 Events με λιγότερο κόσμο, Laracasts και Stack Overflow

29:30 Τρία χέρια σε μια αίθουσα με χίλιους developers

30:13 Κι αν η συνδρομή πάει στα 500 ευρώ;

32:34 Τι θα κάναμε αν δεν ήμασταν developers

34:23 Η εκδίκηση των product managers

37:04 AI ads, Google Ads και OpenAI ads

39:01 Έχει νόημα η εκπαίδευση;

41:35 Legacy κώδικας χωρίς ομήρους γνώσης

44:17 Plaud NotePin S, Raspberry Pi και Apple Reminders

47:38 Κλείσιμο

👉 Links

DHH, Rails World 2026 keynote: https://www.youtube.com/watch?v=vDjW_dRyKXY

Plaud NotePin S: https://eu.plaud.ai/products/plaud-notepin-s

Why and how I connected my Plaud NotePin S to Apple Reminders and Calendar: https://harrisrafto.eu/newsletter/why-and-how-i-connected-my-plaud

Αν αντέξατε μέχρι το τέλος, ένα subscribe στο YouTube ή το Spotify και ένα σχόλιο βοηθάνε να μας βρει κι άλλος κόσμος.

👉 Βρείτε μας:

Χάρης

𝕏 https://x.com/harrisrafto

▶️ https://youtube.com/@harrisrafto

💼 https://www.linkedin.com/in/harris-raftopoulos

📸 https://www.instagram.com/harrisrafto

Γιώργος

𝕏 https://x.com/drakakisgeo

💼 https://www.linkedin.com/in/gdrakakis

--------------------------------------------------------------------------

🎙️ https://theartisans.fm

Πρώτο επεισόδιο μετά το καλοκαίρι. Ξεκινήσαμε με AI και καταλήξαμε σε AI.

Ο Χάρης μοιράζει τη δουλειά ανάμεσα στα μοντέλα: Fable 5.1 για research και planning, Opus 4.8 για implementation μέσα από subagents, όλα πάνω στο SoloTerm του Aaron Francis. Ο Γιώργος απαντά ότι το Opus 5.1 τον έχει απογοητεύσει, ότι το Fable "θέλει νεφρό" και ότι μένει στο Polyscope για τα worktrees.

Ο Χάρης στήνει ένα εκπαιδευτικό online escape room για Larave. Το έχτισε με Fable 5, αλλά το Astra της OpenAI το πήρε από 2D σε 3D μόνο του.

Ο Γιώργος έβαλε Omarchy, το Arch-based OS του DHH, σε ένα Dell XPS του 2015. Setup σε τρία λεπτά, NVIDIA, bluetooth, όλα δούλεψαν με τη μία. Έφτιαξε και ένα theme με Claude, το Vinyl.

Το Fuse, το circuit breaker του Χάρη για Laravel, πέρασε τα 100.000 installations και πλησιάζει τα 500 stars. Και ναι, ο Taylor έκανε follow τον Χάρη.

Η εξαγορά της Tailwind Labs από τη Shopify και τι σημαίνει για τον Adam Wathan μετά από μια δύσκολη χρονιά.

Ο Γιώργος πρόσθεσε WooCommerce στο SaaS του για το myDATA και οι εγκρίσεις πήραν περισσότερο χρόνο από τον κώδικα. Από 1η Οκτωβρίου, υποχρεωτικός πάροχος για B2B και δελτίο κίνησης.

Στο τέλος, το viral tweet του πρώην Anthropic/OpenAI (35 εκατ. views), τα Mac Mini για local LLM, και μια μεγάλη κουβέντα για agents: Grokbot vs Hermes και τα δύο tasks που τρέχει ο Χάρης στο Hermes σε Raspberry Pi.

Επόμενα meetups:

Αθήνα, Πέμπτη 24/9, ομιλητής ο Elvis. Λίγες θέσεις.

Θεσσαλονίκη, Πέμπτη 8/10 στο OK!Thess, ομιλητής ο Χάρης. Την προηγούμενη μέρα, masterclass για Laravel και startups στον ίδιο χώρο.

Links:

Escape Artisan: https://escapeartisan.dev/

Fuse for Laravel: https://github.com/harris21/laravel-fuse

Omarchy: https://omarchy.org/

Vinyl theme: https://github.com/drakakisgeo/omarchy-vinyl-theme

SoloTerm: https://soloterm.com/

Laravel Greece - Athens: https://luma.com/laravel-82io

Laravel Greece - Thessaloniki: https://luma.com/laravel-jwav

Το tweet: https://x.com/hilbertspaess/status/2097476196791709843

Αν αντέξατε μέχρι το τέλος, ένα subscribe στο YouTube ή το Spotify και ένα σχόλιο βοηθάνε να μας βρει κι άλλος κόσμος.

Ο Χάρης γύρισε από το Laracon US και έχει νέα. Φέτος το συνέδριο είχε 900 άτομα, από 1.200 πέρυσι. Η off the record εξήγηση της ομάδας της Laravel; Το AI. Οι εταιρείες δεν στέλνουν πια κόσμο σε συνέδρια, σου λένε «έχουμε το AI, δεν χρειάζεται». Πήρε και τις συνεντεύξεις για το Laravel News και πρόλαβε και Red Sox στη Βοστόνη. Εκεί έμαθε ότι στο baseball κανείς δεν βλέπει τον αγώνα και ότι ένα hot dog με μια μπίρα κάνουν 25 δολάρια.

Ο Γιώργος έμεινε Ελλάδα. Είναι το πρώτο καλοκαίρι που δουλεύει αποκλειστικά το δικό του app και, παραδόξως, το πιο ξεκούραστο. Λέει γιατί το local environment είναι το νούμερο ένα σε παραγωγικότητα και τι του έχουν λύσει τα χέρια το Laravel Herd και το Tinkerwell. Έχει και μια ιστορία: μια 4GB βάση κλείδωνε τα tables σε κάθε backup, μέχρι που μία γραμμή στο config την έφτιαξε. Τη γραμμή θα τη βρείτε στα notes.

Είδαμε την Οδύσσεια. Δείτε τη σε IMAX αν βρείτε εισιτήριο, γιατί το σύστημα κράτησης είναι άλλο θέμα και το κράξαμε δεόντως.

Νέα από τα meetups: Αθήνα στις 24 Σεπτεμβρίου, Θεσσαλονίκη δύο εβδομάδες μετά, και μία μέρα πριν masterclass σε συνεργασία με τον Δήμο Θεσσαλονίκης. Για τη Θεσσαλονίκη ψάχνουμε ομιλητές μέχρι 31 Αυγούστου. Αν δεν έχετε ξαναμιλήσει σε κοινό, είναι η ιδανική πρώτη φορά. 30-50 άτομα, μεταξύ φίλων. Στείλτε μας μήνυμα.

Και το ζουμί: ποια είναι η Κίρα. Μια μαύρη γάτα που τρώει γιαουρτάκι και έχει 50.000 followers στο TikTok. Η Δήμητρα ανεβάζει ένα βίντεο τη μέρα εδώ και χρόνια, η Purina είναι χορηγός, και το μάθημα είναι ένα: consistency.

Κλείνουμε με το ChatGPT voice mode στα ελληνικά, που πριν ενάμιση χρόνο ακουγόταν σαν ρωσίδα πράκτορας και τώρα δεν το ξεχωρίζεις από άνθρωπο.

Το burnout δεν είναι επίσημη διάγνωση. 50 χρόνια μετά την πρώτη περιγραφή του, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας το κατατάσσει ακόμα ως φαινόμενο, όχι ως πάθηση. Δεν υπάρχουν επίσημα κριτήρια, δεν υπάρχει καταγραφή στην Ελλάδα. Κι όμως, σε κάποια επαγγέλματα τα ποσοστά φτάνουν μέχρι και 63%.

Σε αυτό το επεισόδιο ο Χάρης και ο Γιώργος μιλούν ανοιχτά για το burnout στον χώρο μας: πώς ξεκινάει, γιατί συνήθως δεν το καταλαβαίνεις μόνος σου, τι ρόλο παίζει το management και τα ασαφή όρια στη δουλειά, και γιατί το πρόβλημα συχνά δεν είναι οι 12 ώρες αλλά το ότι δεν μπορείς να κάνεις log out από το μυαλό σου. Ο Χάρης μοιράζεται και την προσωπική του εμπειρία με την ψυχοθεραπεία: πήγε δύσπιστος, βοήθησε πολύ, και το 2026 δεν θα έπρεπε να είναι ταμπού. Disclaimer: δεν είμαστε γιατροί, τα λέμε όπως τα ζήσαμε και όπως τα διαβάσαμε.

Πριν από αυτά, ο Γιώργος διηγείται πώς έστησε ένα πλήρες PWA για μια διατροφολόγο σε λιγότερο από δύο εβδομάδες με Laravel και AI tools: UI, backend, upload φωτογραφιών, σύγκριση με το πλάνο διατροφής και μηνύματα ενθάρρυνσης στον χρήστη. Δουλειά που παλιά θα έπαιρνε μήνες. Μιλάνε επίσης για τις πρώτες εντυπώσεις από το Claude Fable 5, το GPT 5.6, και το πόσο μετράει το support μιας εταιρείας για να μείνεις πελάτης.

Και τα νέα στο τέλος: LaraCon US σε 10 μέρες, με τον Χάρη εκεί για συνεντεύξεις με το Laravel News, meetups της Laravel Greece στην Αθήνα στις 24 Σεπτεμβρίου και στη Θεσσαλονίκη δύο εβδομάδες μετά, κι ένα teaser για κάτι μεγάλο με τον δήμο Θεσσαλονίκης.

Η έρευνα της Χριστίνας για το burnout (μέρος του διδακτορικού της, αν έχετε λίγα λεπτά βοηθάει πολύ): https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSeTggPALAUSGBobWGN-7qzOisOnA_1KUXoYDlXA1wtwtCg9fg/viewform

Επεισόδιο 06 · The Artisans · theartisans.fm

Είσαι έτοιμος να δεις πού πραγματικά κατευθύνεται η PHP; Σε αυτό το επεισόδιο, ο George και ο Harris συζητούν τις πιο σημαντικές εξελίξεις στο οικοσύστημα της PHP, από το Franken-PHP και τα generics μέχρι τα local AI models και τον ρόλο της κοινότητας στην εξέλιξη της γλώσσας.

Μαζί αναλύουν πώς η PHP έχει αλλάξει τα τελευταία χρόνια, γιατί το FrankenPHP θεωρείται από πολλούς μία από τις πιο σημαντικές καινοτομίες των τελευταίων 20 χρόνων και τι σημαίνουν οι νέες προτάσεις για το type-hinting και τα generics για το μέλλον της γλώσσας. Παράλληλα, συζητούν πώς τα local AI models μπορούν να δώσουν περισσότερη ιδιωτικότητα, έλεγχο και ταχύτητα, χωρίς να βασίζεσαι αποκλειστικά στο cloud.

Στο επεισόδιο θα ακούσεις επίσης:

γιατί η PHP παραμένει εξαιρετικά δυνατή και επίκαιρη

πώς η κοινότητα και τα meetups βοηθούν την εξέλιξη του οικοσυστήματος

πότε τα microservices έχουν νόημα και πότε το monolith είναι η σωστή επιλογή

πώς η AI αλλάζει το developer experience και τη διαδικασία υποστήριξης

γιατί μεγάλα ονόματα και πραγματικά projects συνεχίζουν να εμπιστεύονται την PHP

Ο George και ο Harris φέρνουν μια πρακτική, ειλικρινή και τεχνικά χρήσιμη κουβέντα για το παρόν και το μέλλον της PHP, με παραδείγματα από την κοινότητα, τα meetups και τις πραγματικές ανάγκες των developers σήμερα.

Αν δουλεύεις με PHP, Laravel ή γενικά backend ανάπτυξη, αυτό το επεισόδιο θα σου δώσει μια πιο καθαρή εικόνα για το πού πάει η γλώσσα και γιατί παραμένει τόσο σημαντική.

• FrankenPHP https://frankenphp.dev/

• Swoole - TypePHP https://mp.weixin.qq.com/s/eGrSd2g-88I4jm6KIdecSw
• Laravel Live UK https://laravellive.uk/
• PHPVerse 2026 https://lp.jetbrains.com/phpverse-2026/
  

Φαντάσου μια αίθουσα με 600 άτομα. Το 70% Ιάπωνες, οι περισσότεροι να μη μιλάνε λέξη αγγλικά. Πώς στήνεις εκεί μέσα ένα ολόκληρο συνέδριο;

Έτσι ξεκινάει το τέταρτο επεισόδιο. Ο Χάρης μόλις γύρισε από το Laravel Live Japan, το πρώτο Laravel event που έγινε ποτέ στην Ιαπωνία, και η λύση στο language barrier ήταν κάτι σαν επιστημονική φαντασία: γιγάντιες οθόνες με live μετάφραση και πάρα πολλά κινητά με ανοιχτό το Google Translate. Βγάζεις το κινητό, λες «hi, how are you», και βγαίνει στα γιαπωνικά. Πριν είκοσι χρόνια θα σε λέγανε τρελό.

Από εκεί ο Χάρης έκανε και launch το Laravel Aegis, ένα πακέτο για value objects με όνομα από την ασπίδα της Αθηνάς.

Μετά γυρνάμε σπίτι, με δύο meetups σε μία βδομάδα. Θεσσαλονίκη 4/6 στο OK!Thess — πρώτη φορά που τρέχει εντελώς μόνο του, με τον Γρηγόρη, sold out και με live streaming. Και Αθήνα 11/6 στο Γκάζι, με τον Πέτρο Εφραιμίδη και τον Nuno Maduro: Pest, Pint, παρουσιαστής φέτος στο Laracon EU, και από τα ελάχιστα ονόματα που έρχονται σε δωρεάν local meetup εκτός Πορτογαλίας.

Πώς φτάνει μια κοινότητα εκεί; Ο Χάρης μας πάει πίσω στο 2014, σε ένα forum και μια χούφτα άτομα στο Twitter. Δώδεκα χρόνια μετά, το μυστικό παραμένει ο ίδιος κόσμος που εμφανίζεται ξανά και ξανά.

Κλείνουμε με κουβέντα για το public speaking, και τη μία θεραπεία για το άγχος: πρόβα, μέχρι να βαρεθείς.

🔗 Links:

Aegis for Laravel: https://github.com/harris21/laravel-aegis

Laravel Live Japan: https://laravellive.jp/

Pest: https://pestphp.com

Pint: https://github.com/laravel/pint

Θεσσαλονίκη (4/6): https://luma.com/yk3ewvei

Αθήνα (11/6): https://luma.com/d36uzjdu

The Artisans #3: Anthropic x SpaceX, token limits, meetups & remote work vs hybrid

Στο τρίτο επεισόδιο, ο Γιώργος και ο Χάρης ξεκινούν με ένα τεχνικό πάθημα στο Riverside (ο producer δεν καταγράφεται) και τον στόχο να φτάσουν 21 επεισόδια. Συζητούν την επίσημη συνεργασία της Anthropic με τη SpaceX για περισσότερη υπολογιστική ισχύ, την αύξηση/διπλασιασμό των ορίων χρήσης και το προσωρινό πείραμα για κατάργηση του $20 πλάνου/περιορισμούς (που έγινε revert).

Αναφέρονται και σε φήμες για νέο μοντέλο με τεράστιο context window (έως 4,5 εκατ. tokens). Δίνουν ενημέρωση για τα επερχόμενα meetups: 4/6 Θεσσαλονίκη και 11/6 Αθήνα, με ανοιχτό κάλεσμα για ομιλητές. Κλείνουν με συζήτηση για αυτόνομα φορτηγά στο Τέξας, το myDATA/δελτία αποστολής στην Ελλάδα, και εκτενή κουβέντα για remote work, τα προβλήματα του hybrid/γραφείου και την ανάγκη σωστού management.

🔗 Links που αναφέρθηκαν:

- Αυτοκινούμενο φορτηγό: https://www.iefimerida.gr/tehnologia/texas-fortigo-horis-odigo-paredose-emporiko-fortio

• https://subq.ai/how-ssa-makes-long-context-practical

Στο δεύτερο επεισόδιο των The Artisans, ο Γιώργος και ο Χάρης μαζεύτηκαν ξανά για έναν μήνα που είχε τα πάντα.

Ο Γιώργος μοιράζεται πώς έζησε ένα DDoS από 490 διαφορετικά IPs, πώς ο Claude τον βοήθησε να ξεμπλέξει ένα παλιό server κάτω από πίεση, και πώς κατέληξε να μετατρέψει legacy sites σε static HTML. Επίσης, μετά από χρόνια αναβολής, έκανε migration ολόκληρη εφαρμογή από Vue 2 σε Vue 3 — με τη βοήθεια του Claude Code — σε λίγες μέρες.

Ο Χάρης μιλάει για το Laravel Fuse, το package του για circuit breakers που έφτασε τις 16.000 εγκαταστάσεις, και για τα επερχόμενα ταξίδια του: Laravel Live Georgia, Laravel Live Japan και PHP Verse στο Άμστερνταμ. Μιλάμε και για το meetup της Αθήνας που έγινε, και τα επόμενα σε Θεσσαλονίκη και Αθήνα τον Ιούνιο.

Στο κομμάτι των νέων: το OpenClaw drama που ανάγκασε κόσμο να πάει σε OpenAI, το Claude Mythos που κάνει... εντύπωση, και το Project Glasswing. Και ναι, ο Γιώργος έφτιαξε και μια app για να βλέπει vinyl στα παζάρια.

Χαρούμενοι, τρομαγμένοι, και πάντα Artisans.

🔗 Links που αναφέρθηκαν:

Laravel Fuse: https://github.com/harris21/laravel-fuse

Joomla to Static HTML (blog post του Γιώργου): https://george.drakakis.gr/joomla-to-html

Project Glasswing (Anthropic): https://www.anthropic.com/glasswing

CoverEar (η vinyl app του Γιώργου): https://coverear.com/