エピソード

  • Tăng học phí, giảm trợ cấp : Pháp “bớt” hào phóng với sinh viên ngoại quốc?

    Tăng học phí, giảm trợ cấp : Pháp “bớt” hào phóng với sinh viên ngoại quốc?
    2026/09/25
    Mùa khai giảng 2026 tại Pháp chứng kiến nhiều thay đổi trong các quy định với sinh viên ngoại quốc. Chính phủ của thủ tướng Sébastien Lecornu quyết định tăng mức chứng minh tài chính đối với sinh viên ngoài khối Liên Hiệp Châu Âu lên thành 10.000 euro/năm, tức mức tăng gần 40% ; các trường đại học tăng học phí lên gấp gần 16 lần và đặc biệt là huỷ bỏ trợ cấp nhà ở cho sinh viên. Những biện pháp được áp dụng từ năm học mới này khiến nhiều du học sinh, bao gồm cả những sinh viên Việt Nam tại Pháp, không khỏi hoang mang. Vậy đâu là những thay đổi cụ thể ? Vì sao Pháp dường như không còn hào phóng với sinh viên ngoại quốc ? Và sinh viên Việt tại Pháp cảm thấy ra sao trước những quy định mới này ? Tăng mức chứng minh tài chính Theo thông tin trên trang web của chính phủ Pháp, kể từ ngày 01/08/2026, các sinh viên muốn xin visa du học Pháp hoặc các sinh viên đã ở Pháp và muốn gia hạn thẻ cư trú cho năm học tới sẽ phải chứng minh sở hữu mức tài chính tối thiểu là 877 euro/tháng, so với mức cũ là 615 euro. Sinh viên có thể chứng minh bằng tài khoản ngân hàng hoặc tài khoản tiết kiệm với số dư trên 10.000 euro, bằng sao kê tài chính cho thấy người nhà chuyển vào ít nhất 877 euro/tháng, hoặc hợp đồng lao động với mức lương cao hơn con số này. Theo quy định mới của chính phủ Pháp, mức chứng minh tài chính tối thiểu cũ 615 euro đã được đưa ra kể từ ngày 31/12/2002 và giữ nguyên kể từ đó tới nay. Do vậy, nó không còn phản ánh được chi phí sinh hoạt thực tế ở Pháp hiện giờ. Với những người đang ở Việt Nam và có dự định du học Pháp, điều này phần nào cũng khiến họ dè chừng. Nếu như trước đây họ chỉ cần chứng minh có khoảng 7.300 euro trong tài khoản để làm visa du học, giờ các gia đình sẽ cần tới gần 10.500 euro. Còn với những sinh viên đang sống tại Pháp và muốn tiếp tục việc học của mình, mức chứng minh này khiến họ hoặc phải xin hỗ trợ từ gia đình, hoặc phải đi làm nhiều hơn. Mức 877 euro tương đương 60% mức lương tối thiểu tại Pháp. Tuy nhiên, Pháp cũng quy định các sinh viên ngoài EU chỉ được đi làm 60% tổng số giờ làm việc hàng năm, để tránh việc sinh viên bỏ học để đi làm. Như vậy có nghĩa là nếu không có hỗ trợ từ gia đình, các sinh viên bắt buộc phải đi làm số giờ tối đa được chính quyền cho phép thì mới có thể đạt mức chứng minh tài chính. Không thể đi làm quá số giờ quy định, nhưng cũng không thể đi làm ít hơn số giờ đó, nhiều sinh viên trong cảnh tiến thoái lưỡng nan. Hơn nữa, việc phải đi làm nhiều giờ nhất có thể gây ảnh hưởng không nhỏ tới việc học và cuộc sống cá nhân của các sinh viên. Trả lời RFI Việt Ngữ, bạn An chia sẻ về những vất vả trong quá trình vừa học vừa làm của mình : "Thực ra khi mình xác định sang Pháp là mình sẽ theo đuổi việc học để giành được điểm số cao nhất, rồi sau đấy sẽ tìm được học bổng để học lên những bậc cao hơn. Nhưng quả thực là khi mình dành thời gian tất cả các buổi tối để đi làm thêm thì mình thực sự gặp khó khăn khi đến mùa ôn thi hoặc chỉ đơn giản là làm bài tập nhóm vì lịch học bên Pháp rất nặng và thay đổi thường xuyên. Nhìn chung, mình gặp rất nhiều khó khăn trong việc cân bằng giữa việc học và việc đi làm. Nhiều khi có những buổi học phát sinh, mình không thể xoay sở kịp và đã bị ông chủ dọa cho nghỉ việc vì có lịch học bất thường. Còn vào mùa ôn thi, để có thời gian thì mình bắt buộc phải ôn vào buổi đêm. Và buổi đêm khi mà cơ thể đã hoàn toàn mệt mỏi sau cả ngày làm việc rồi thì mình cũng không còn đủ minh mẫn nữa, mặc dù mình cũng cố gắng hết sức lược qua bài để ôn thi, nhưng chất lượng ôn thi cũng không thực sự cao. Nên là mình cũng chỉ đủ điểm để qua môn thôi chứ cũng chưa được như kỳ vọng của mình." Tăng học phí Theo thông báo từ chính phủ Pháp, kể từ mùa khai giảng năm 2026 này, phần lớn sinh viên ngoài khối Liên Hiệp Châu Âu sẽ phải trả 2.895 euro mỗi năm cho bậc cử nhân, so với 178 ...
    続きを読む 一部表示
    10 分
  • Thiếu sinh viên, các đại học Anh đua nhau hạ điểm tuyển sinh và giảm học phí

    Thiếu sinh viên, các đại học Anh đua nhau hạ điểm tuyển sinh và giảm học phí
    2026/10/14
    Hè năm 2026 tại Anh xuất hiện hiện tượng mới là các trường đại học ráo riết tuyển sinh bằng cách giảm học phí cho sinh viên nước ngoài, đồng thời hạ điểm chuẩn để tuyển thêm sinh viên Anh. Mục tiêu là giúp nhiều trường đại học ở Anh có thu nhập để bù vào thâm hụt ngân sách trong cuộc khủng hoảng tài chính đang diễn ra. Thế nhưng, hậu quả có phải sẽ là chất lượng đại học Anh quốc sụt giảm? Thông tín viên Nguyễn Giang tại Luân Đôn, trước hết cho biết một số nét chính làm thay đổi bức tranh mùa tuyển sinh ở các đại học Anh quốc năm nay. TTV. Nguyễn Giang : Đây là hai câu chuyện, nhưng đúng là như hai mặt của một đồng xu mà chúng ta đang chứng kiến trong hệ thống đại học Anh năm nay. Thứ nhất ngay trong nhóm Russell Group, quy tụ 24 đại học hàng đầu ở Anh, đã có nhiều trường hạ điểm tuyển sinh với các học sinh tốt nghiệp trung học để tăng số sinh viên nhập học năm thứ nhất. Thứ nhì là các trường nổi tiếng cũng như ít nổi tiếng ở Anh đua nhau giảm học phí cho sinh viên nước ngoài học hệ postgraduate, đa số là lấy bằng thạc sĩ, có chỗ giảm đi 6.000-8.000 bảng/năm. Về việc giảm điểm cho sinh viên nội địa, trước đây, để vào những trường xếp hạng cao thì học sinh cần điểm hệ dự bị đại học A-Level ba môn là các điểm AAB hay ABB, tùy ngành. Nay thì ba điểm B (BBB) cũng trúng tuyển. Lấy ví dụ, ĐH Queen Mary University of London đã hạ điểm tuyển sinh từ ABB xuống BBC cho các ngành xã hội và khoa học. ĐH Liverpool giảm tương tự, còn ĐH York vẫn giữ điểm ABB/AAB nhưng thông báo sẽ linh hoạt hơn khi xét đơn ở mức điểm thấp hơn. RFI Tiếng Việt : Anh có thể giải thích rõ hơn về cấu trúc điểm tuyển sinh vào đại học ở Anh ? Vâng, để vào đại học ở Anh, khi học ở hệ dự bị đại học (A-Level), các em học sinh phải làm bài thi và có điểm ba môn. Tiêu chuẩn tuyển sinh thường chọn người có điểm cao nhất là A cho môn chính của ngành học (major), còn hai môn phụ có thể chỉ cần điểm AB, hay BBC. Ví dụ, muốn vào trường UCL học ngành Hóa thì điểm môn Hóa phải là A, còn hai môn khác, ví dụ toán, lý, sinh, có thể là A hoặc B, và môn thứ ba, có thể là công nghệ máy tính hay tâm lý học, chỉ cần điểm B. Nay, với việc hạ điểm chuẩn này thì bạn có thể vào học khoa Toán ở trường đại học với điểm môn Toán thi A-Level ở mức B, và học khoa Hóa với điểm môn Hóa chỉ là B. Tức là mức trung bình đã giảm đồng loạt. Với học sinh ở Anh, để vào được đại học thì có các tiêu chuẩn hay kỳ thi nào khác không ? Đối với học sinh nội địa ở Anh, việc vào các trường đại học đa số chỉ cần điểm tốt nghiệp phổ thông. Nhóm tiêu chuẩn đầu tiên là điểm số từ khóa dự bị đại học (A-Level) hay tú tài quốc tế (International Baccalaureate). Tức là có hai hệ học trung học ở Anh, hệ Tú tài thì theo mô hình Pháp và châu Âu; hệ A-Level là đặc thù của giáo dục Anh. Cũng cần nói thêm là ở Scotland thì có hệ điểm số riêng, gọi là Scottish Advanced Highers. Nhưng với các trường nổi tiếng thì trước khi trao giấy báo trúng tuyển, họ còn rà soát thêm ba nấc nữa. Một là, họ bắt học sinh làm bài thi riêng (admission test). Hai là, họ phỏng vấn ứng viên, thậm chí yêu cầu nộp một bài viết trước phỏng vấn, rồi mới xét tiếp. Đây là bộ lọc ở mức cao hơn. Theo tôi được biết, các trường hàng đầu như ĐH Oxford, Cambridge, Imperial College London và UCL đều không chỉ nhìn vào điểm số thi tốt nghiệp phổ thông mà còn yêu cầu ứng viên làm thêm bài sát hạch riêng. Ngoài ra, Oxford và Cambridge, cùng gần như tất cả các trường y ở Anh, đều phỏng vấn ứng viên. Có nơi họ còn muốn xem cả điểm thi hệ GCSE (tốt nghiệp lớp 10) để lọc thêm một lần nữa. Tôi xin nói các đại học Anh đều là các cơ sở giáo dục công ích nhưng tự chủ về tài chính và cách tuyển sinh nên họ có những yêu cầu tiêu chuẩn khác nhau. Điều giống nhau là năm nay rất nhiều trường (có số liệu nói 17 trong số 24 đại học thuộc nhóm Russell Group danh tiếng), đã tự hạ các điểm chuẩn đầu vào, tức...
    続きを読む 一部表示
    10 分
  • Trung Quốc và tham vọng đưa người máy từ phim viễn tưởng ra đời thực

    Trung Quốc và tham vọng đưa người máy từ phim viễn tưởng ra đời thực
    2026/09/30
    Với tham vọng trở thành cường quốc robot, Trung Quốc đã đầu tư mạnh vào ngành công nghiệp đầy tiềm năng này trong thời gian gần đây. Từ các xưởng sản xuất robot quy mô lớn đến các « trường đào tạo robot », Bắc Kinh hiện được cho là đang dẫn đầu ngành, khi thường xuyên ra mắt những kỹ năng mới của người máy, liên tục phá vỡ các kỷ lục. Vào năm 2050 theo ước tính của Morgan Stanley, thế giới dự kiến có khoảng 1 tỷ người máy. 90% trong số đó sẽ thay thế các công việc thủ công và lặp đi lặp lại trong công nghiệp. Và Trung Quốc sẽ sở hữu đội quân robot lớn nhất thế giới với hơn 302 triệu robot hình người. Các hãng robot của Trung Quốc như Unitree, Agibot, UBTech hiện đang thống trị thị trường toàn cầu. Bắc Kinh cũng mạnh mẽ thúc đẩy thị trường mới nổi này. Robot được cho là giải pháp hữu hiệu đối với các vấn đề như thiếu hụt lao động trong tương lai, cải thiện năng suất… Các robot không chỉ đảm đương các công việc thủ công, mà cả phần giải trí thể thao. Các kỷ lục về khả năng của robot liên tục bị phá vỡ. Ví dụ như người máy A2 của Agibot, đi bộ 100 km từ Tô Châu đến Thượng Hải, lập kỉ lục Guiness vào năm 2025. Vào tháng 08/2026, robot Superman của Unitree đã đạt tốc độ chạy 12,66 mét/ giây, khiến cổ phiếu công ty này tăng vọt gần 500 %. Vào tháng 8 vừa qua, một lần nữa các người máy Trung Quốc lại gây bất ngờ bởi các màn trình diễn thể thao tại Thế vận hội người máy (World Humanoid Robot Games) ở Bắc Kinh. Không chỉ trong khả năng vận động, các công ty như UBTech cũng đã cho ra mắt hồi tháng Sáu 2026 mô hình người máy có thể cá nhân hóa, hướng tới việc đưa người máy trở thành người bạn đồng hành, kết hợp Trí tuệ Nhân tạo (AI) để có thể trò chuyện như ChatGPT. Sản phẩm chưa chính thức ra thị trường đã nhận được hơn 13 000 đơn đặt hàng (có giá từ 15 000 euro đến 125 000 euro). Theo The Economist, các công ty Trung Quốc dự trù bán 50 000 robot trong năm nay, cao gấp 3 lần so với năm ngoái. Ngoài việc phát triển phần cứng, các công ty cũng chạy đua trong việc phát triển phần mềm, tích hợp các công nghệ cho phép robot linh hoạt hơn, có thể nghe, nhìn, nhận biết đồ vật và không gian tốt hơn. Trung Quốc cũng đang dẫn đầu trong việc thu thập dữ liệu, nhằm cải tiến người máy. Ví dụ như tại Trung tâm đào tạo người máy ở Hồ Bắc, hơn 100 robot dành hàng giờ mỗi ngày để quan sát bắt chước con người. Ước tính có khoảng 50 cơ sở đào tạo đã được xây dựng trong hai năm qua, và hơn 30 cơ sở khác đang trong quá trình xây dựng, phần lớn được Nhà nước Trung Quốc tài trợ, theo The Econonomist. Không chỉ dừng lại ở thị trường Trung Quốc, hiện 90 % các robot hình người trên toàn thế giới được bán ra sản xuất tại Trung Quốc. Tại hội chợ công nghệ Viva Tech diễn ra ở Paris, Pháp vào mùa hè 2026, « Robot có mặt khắp nơi », như nhận định của một khách tham quan. Gian triển lãm của hãng Trung Quốc Agibot luôn tấp nập người xem các màn trình diễn của những người máy, được ví như những ngôi sao của sự kiện, trình diễn các màn vũ đạo sôi động. Nhân sự kiện này RFI Tiếng Việt đã phỏng vấn đại diện của Agibot ở Pháp, ông Pierre Asséo. Được thành lập vào năm 2023, Agibot nay đã được biết đến rộng rãi trong ngành công nghiệp robot. Liệu ông có thể nói về những tiến bộ về công nghệ đối với người máy mà công ty đã thực hiện gần đây nhất ? Qua từng năm, chúng tôi đã đạt được những cải tiến đáng kinh ngạc trong công nghệ di chuyển và vận hành cho robot. Mẫu người máy này được thiết kế theo phong cách thân thiện, gần gũi, trang bị 2 camera trước trán, 2 camera trước ngực, và đặc biệt là một camera phía sau đầu ; điểm mà con người không có giúp nó quan sát toàn diện phía sau. Cảm biến Lidar ở giữa thân cho phép nó định vị không gian. Nếu tôi lập trình sẵn bản đồ triển lãm và yêu cầu người máy đi tới gian hàng SNCF, nó có thể tự di chuyển đến đó chính xác. Về độ linh hoạt, mẫu robot này có tới 29 độ tự do (...
    続きを読む 一部表示
    10 分
  • Anh quốc: Thủ tướng Burnham muốn tăng số trường dạy nghề cho thanh thiếu niên

    Anh quốc: Thủ tướng Burnham muốn tăng số trường dạy nghề cho thanh thiếu niên
    2026/10/28
    Một trong những quyết sách của thủ tướng Anh, Andy Burnham, khi lên nhậm chức giữa năm nay, 2026, là điều chỉnh hệ thống giáo dục trên cấp phổ thông ở Anh, nhằm tăng số trường nghề, các khóa đào tạo kỹ năng thực tiễn cho thanh thiếu niên, thay vì chỉ tập trung vào cấp đại học. Ông Burnham, cựu thị trưởng Manchester, còn muốn dư luận thay đổi nhãn quan, không nên coi đại học là con đường tiến thân duy nhất cho thế hệ trẻ. Vậy sáng kiến về chính sách giáo dục mới này của ông có gì đặc biệt và liệu có giúp thay đổi nền kinh tế Anh quốc? Thông tin viên Nguyễn Giang từ Luân Đôn đã theo dõi chủ đề này. RFI: Đầu tiên xin anh cho biết vì sao ông Burnham nêu ra ưu tiên về học nghề hơn là học đại học? Nguyễn Giang: Đầu tiên phải nói là thời điểm thủ tướng Andy Burnham đưa ra chính sách “thay đổi cơ bản hệ thống giáo dục” ở cấp trên phổ thông tại Anh, đã đánh trúng vào một mong đợi của công chúng và các bậc cha mẹ ở Anh về một sự thay đổi lớn. Ngay trong tuần ông Burnham lên nhậm chức ngày 20/07/2026, phủ thủ tướng Anh (hôm 26/07) đã tung ra nghị trình thay đổi 4 lĩnh vực: quốc phòng, phân quyền cho các địa phương, an sinh xã hội, và giáo dục dạy nghề (vocational education). Như thế, về mức độ ưu tiên thì chiến lược cải tổ giáo dục được đặt ngang hàng với quốc phòng. Có lý do trực tiếp và gián tiếp cho chính sách giáo dục ưu tiên trường nghề hơn trước đây. Một là, về tác động trực tiếp, dư luận Anh đang lo lắng về làn sóng sa thải giảng viên, giáo sư hàng chục đại học diễn ra hơn 2 năm qua. Chỉ mùa hè năm nay, có tin nói hàng vạn giảng viên, nhân viên các đại học đã, đang và sắp mất việc, vì ngân sách của khoảng 120 đại học ở Anh bị thâm hụt. Điều này không chỉ khiến người ta lo ngại về sự lãng phí đầu tư quốc gia vào giáo dục đại học (higher education) nói chung, mà còn khiến người ta lo ngại cho tương lai của thanh thiếu niên ở Anh nói riêng. Đây chính là câu hỏi dài hơi hơn: bằng đại học nay có giá trị gì? Thực tế là trong khi thị trường lao động sau đại dịch COVID-19 vẫn yếu, việc áp dụng AI (trí tuệ nhân tạo) khiến nhiều ngành học bị mất giá. Hệ quả là sinh viên tốt nghiệp đại học ra trường vẫn thất nghiệp khá nhiều. Ngoài ra, về mặt xã hội, ở Anh hiện có nhóm NEET (Not in Education, Employment and Training), gồm 1,02 triệu thanh thiếu niên 16-24 tuổi không học hành, không làm gì cả, đang là gánh nặng lớn cho ngân sách. Chính phủ bỏ ra hàng năm 125 tỷ bảng để chu cấp cho họ. Vì thế, chính ông Burnham đã nêu ra chính sách là “coi các trường nghề có uy tín, có giá trị ngang các trường đại học”, để mở một lối đi rộng hơn cho các bạn trẻ không vào đại học. Ông cũng nói nước Anh “đi vào con đường sai lầm” là quảng bá quá mức cho đại học (overpromote universities) và phê phán văn hóa gây sức ép lên học sinh, sinh viên và gia đình của họ bởi “các xưởng thi cử” (exam factories). Chính phủ Anh nêu ví dụ về Hà Lan và Đức, nơi có các trường nghề mạnh và nền công nghiệp địa phương phát triển, và muốn Anh học theo các nước đó. RFI: Như thế có phải từ trước tới nay các trường dạy nghề ở Anh bị cho là kém hơn đại học? Anh có thể giải thích vì sao có sự phân biệt đó? Nguyễn Giang: Vương quốc Anh thực ra chỉ có chừng 160 đại học được công nhận là ‘university’ (đại học tổng hợp), và khoảng vài chục viện đại học có chứng chỉ tương đương, tạm cho là 200 cả thảy. Các cơ sở này, tuy nhiên, đào tạo ra ít nhất là 2,5 triệu sinh viên tốt nghiệp mỗi năm, với đầu vào chừng 2,8 triệu em nhập học niên khóa 2024-25. Số trường nghề, còn gọi là ‘vocational college’ hoặc có chỗ là ‘technological college’ có từ 380 tới 400 cơ sở trên cả nước nhưng chỉ đào tạo khoảng 1,6 triệu học viên mỗi năm. Họ dạy các nghề dịch vụ như chăm sóc sức khỏe (làm y tá, hộ lý), thiết kế công nghiệp (industrial design), công nghệ thông tin, xây dựng. Sự khác biệt với đại học là các trường nghề nhận học viên từ 16 ...
    続きを読む 一部表示
    10 分
  • Thị trường lao động quốc tế và xu hướng dịch chuyển lao động phổ thông Việt Nam

    Thị trường lao động quốc tế và xu hướng dịch chuyển lao động phổ thông Việt Nam
    2026/10/21
    Thị trường lao động quốc tế đang chứng kiến sự dịch chuyển đáng kể của lao động phổ thông Việt Nam trong những năm gần đây, nhất là từ sau đại dịch Covid-19. Bên cạnh các thị trường quen thuộc tại châu Á, nhiều điểm đến mới tại châu Âu, Úc và Bắc Mỹ đang dần trở nên hấp dẫn hơn, phản ánh sự thay đổi cả về nhu cầu tuyển dụng và chính sách nhập cư của các quốc gia tiếp nhận. Để hiểu thêm về sự thay đổi này, RFI đã có cuộc phỏng vấn ông Nguyễn Đức Việt, tổng giám đốc của công ty phát triển nguồn nhân lực MD Việt Nam, chuyên về dịch vụ giới thiệu nguồn nhân lực ra nước ngoài. RFI : Xu hướng dịch chuyển các thị trường lao động nước ngoài đối với lao động phổ thông Việt Nam trong những năm gần đây diễn ra như thế nào ? GĐ.Nguyễn Đức Việt : Trong khoảng vài năm trở lại đây, đặc biệt là sau dịch Covid thì xu hướng dịch chuyển của lao động Việt Nam ra quốc tế đã thay đổi khá nhiều và khá là rõ nét. Thị trường truyền thống thì trước đây bao gồm ví dụ Nhật Bản. Trong nhiều năm, con số chúng ta có là từ khoảng 50.000 đến 80.000 lao động sang làm việc ở hạng mục là lao động phổ thông. Ngoài ra, còn có thêm những lao động có tay nghề. Đài Loan thì cũng đều đặn hàng năm có từ khoảng 40.000 đến khoảng 70.000 lao động mới sang làm việc. Hàn Quốc thì có thể sẽ ít hơn và tùy theo những hạn mức mà chính phủ Hàn Quốc cấp cho Việt Nam. Hiện nay, thường là các đơn vị chủ quản của nhà nước là những đơn vị triển khai chính, gồm visa E9 - chương trình EBS, hoặc visa E8 là chương trình thời vụ 5 tháng hoặc 8 tháng. Đấy có thể nói là ba thị trường truyền thống nhất mà nhiều năm qua Việt Nam đang đưa người lao động đi nước ngoài và có sự quản lý rất chặt chẽ của nhà nước. Hiện nay thì chúng tôi thấy đang có sự mở rộng rất mạnh mẽ sang những quốc gia đặc biệt là ở châu Âu, ví dụ như Đức, Hungary, Ba Lan hay Nga. Ngoài ra, cũng có một số quốc gia khác được gọi là phát triển rất là tốt, như Úc hay Canada. Nguyên nhân dịch chuyển đến các quốc gia này thì chủ yếu là do nhu cầu nhân lực tại đó, dân số già hóa, thiếu hụt lao động nhiều, và có một đặc thù khác là người trẻ tại các nước này ít tham gia vào những công việc như sản xuất xây dựng hay những công việc về dịch vụ chăm sóc sức khỏe. Một số nước cũng mở cửa cho những loại hình visa lao động nhiều hơn, đặc biệt là thủ tục xin visa có thể đơn giản hơn với người lao động Việt Nam. Một số quốc gia tiên tiến ở trung tâm châu Âu, như Đức chẳng hạn, họ mở cửa thì những quốc gia xung quanh cũng thu hút nhân lực và thoải mái hơn trong các chính sách tiếp cận lao động. Đâu là lý do dẫn đến sự dịch chuyển này ? Sự dịch chuyển thị trường này chỉ đơn giản là sự dịch chuyển về địa lý hay là về cả tính chất công việc ? Sự thay đổi ở đây là về tính chất công việc và tính chất về thu nhập. Theo ý kiến cá nhân của tôi thì sự dịch chuyển này là do ở những thị trường truyền thống với người lao động Việt Nam thì thu nhập không đáp ứng được tốt như trước. Trước đây, khi người lao động Việt Nam đi theo những chương trình như của Đài Loan, Nhật Bản thì họ có thu nhập có thể nói là chênh lệch rất cao so với làm công nhân ở Việt Nam. Người lao động đi 2-4 năm là hoàn toàn có thể có một lượng tích lũy về tài chính khá tốt và có thể phát triển thêm hoặc xây dựng nhà cửa chẳng hạn. Gần đây, tỷ giá của đồng Yen Nhật giảm sút rất nhiều, thế nên lựa chọn đi những thị trường như Nhật Bản thì dần dần trở lên không còn thu hút đối với người lao động Việt Nam. Và đối với thị trường Nhật Bản, Hàn Quốc hay Đài Loan thì đó thường là những thị trường về lao động cơ bản. Và khi những thị trường châu Âu, hay Úc, Canada mà thiếu lao động và họ mở cửa tiếp nhận lao động thì nhận được chào đón khá là mạnh mẽ từ phía nguồn nhân lực Việt Nam, trong đó có cả những nguồn lực có tay nghề, biết ngôn ngữ, ...
    続きを読む 一部表示
    14 分
  • Ngành điện ảnh AI ba “không” của Trung Quốc : Không diễn viên, không biên kịch, không đạo diễn

    Ngành điện ảnh AI ba “không” của Trung Quốc : Không diễn viên, không biên kịch, không đạo diễn
    2026/10/07
    Nhiều tên tuổi lớn trong lĩnh vực công nghệ và truyền thông của Trung Quốc đang dồn lực vào lĩnh vực điện ảnh. Trong tháng 9 vừa qua, nền tảng video ngắn Kuaishou đã công bố kế hoạch hỗ trợ các phim ngắn nhiều tập được tạo bằng trí tuệ nhân tạo, trong khi bộ phận video của tập đoàn công nghệ Tencent đã phát động một “cuộc thi làm phim ngắn AI”. Trước đó hồi tháng 3, nền tảng phát trực tuyến iQIYI đã ra mắt một công cụ có tên Nadou Pro, cung cấp cơ sở dữ liệu hình ảnh và giọng nói của các diễn viên để làm phim với trí tuệ nhân tạo mà không cần thuê diễn viên. Những công ty như ByteDance cũng đang phát triển những nền tảng phức hợp, sử dụng trí tuệ nhân tạo, có khả năng quản lý toàn bộ quy trình sản xuất, từ viết kịch bản cho đến phân phối phim. Trong cuộc chạy đua công nghệ đó, các AI ngày càng được đầu tư và phát triển, còn những diễn viên, biên kịch và đạo diễn lại bị bỏ lại phía sau. Không cần diễn viên Cuối tháng Ba vừa qua, nền tảng chiếu phim trực tuyến iQIYI, thường được so sánh như Netflix của Trung Quốc, đã công bố việc xây dựng một cơ sở dữ liệu tập hợp hình ảnh và giọng nói của khoảng một trăm diễn viên, những người đồng ý “bán” dữ liệu nghe nhìn của mình, để trí tuệ nhân tạo sử dụng trong quá trình làm phim. Các diễn viên được quay từ mọi góc độ, và giọng nói của họ được ghi âm trong nhiều điều kiện khác nhau. AI sẽ ghi nhớ, tổng hợp và trích xuất các dữ liệu này để tự tạo ra các dữ liệu kỹ thuật số như biểu cảm khuôn mặt, chuyển động môi, cử chỉ, ngữ điệu và cách nói chuyện. Một khi đã tích lũy đủ dữ liệu, AI có thể tạo ra những cảnh quay mới mà không cần diễn viên thực sự xuất hiện tại trường quay hoặc thu âm lời thoại mới, như thể chính diễn viên đang trực tiếp nói và diễn xuất. Cuối cùng, các diễn viên tự đào tạo bản sao kỹ thuật số của chính mình, rồi những bản sao này thay thế họ; trong khi các công ty sản xuất tiếp tục chỉ sử dụng “diễn viên AI” và sa thải những con người ban đầu. Vậy là không còn cần đến những khoản ngân sách khổng lồ để thuê diễn viên, thuê phim trường hay di chuyển đến các bối cảnh tự nhiên, cũng không còn phải xử lý những vấn đề về lịch trình hay bảo hiểm của các ngôi sao điện ảnh lớn. Giờ đây, với một câu lệnh được đưa ra, AI có thể cho diễn viên “diễn” bất cứ khi nào và theo bất cứ cách nào. Cũng chẳng cần biên kịch và đạo diễn Sáng tạo vốn là một khả năng đặc biệt của con người mà AI không có được. Vậy thì phải chăng những công việc yêu cầu tính sáng tạo cao như biên kịch hay đạo diễn dường như không phải đối mặt với nỗi lo bị AI thay thế ? Thực tế hiện nay tại ngành công nghiệp làm phim Trung Quốc lại cho thấy điều ngược lại. Đúng là AI vẫn gặp nhiều khó khăn trong việc tạo ra các sản phẩm điện ảnh dài và công phu. Trả lời tờ South China Morning Post, nhà sản xuất phim Liu Zhanhao nhận định rằng việc duy trì tính nhất quán của nhân vật và bối cảnh, diễn giải những văn bản phức tạp và khắc phục giới hạn về độ dài của các đoạn video vẫn là những điểm nghẽn lớn mà “bộ não” của trí tuệ nhân tạo chưa vượt qua được. Tuy nhiên xu hướng hiện nay ở Trung Quốc lại không phải là tạo ra các tác phẩm phim dài với những nội dung sâu sắc và sáng tạo. Với sự ra đời của Tiktok, xu hướng làm phim ngắn khoảng vài chục giây đến một vài phút cho mỗi tập và theo dạng quay dọc để phù hợp với màn hình điện thoại đang lên ngôi. Financial Times dẫn số liệu từ Hiệp hội Dịch vụ Phát sóng Trực tuyến Trung Quốc, cho biết trong quý I năm 2026, khoảng 128.000 phim ngắn nhiều tập đã được phát hành tại Trung Quốc, cao hơn hơn ba lần so với tổng số của cả năm trước, và 95% trong số đó được tạo ra bằng AI. Yêu cầu tối quan trọng với những nội dung này đó là phải kịch tính, phải cho khán giả thấy cao trào ngay lập tức để giữ chân họ, với các tập thường kết thúc ở đúng thời ...
    続きを読む 一部表示
    10 分
  • « Viện Quý tộc » : Cuộc cải tổ kết thúc chế độ quý tộc cha truyền con nối trong Thượng Viện Anh

    « Viện Quý tộc » : Cuộc cải tổ kết thúc chế độ quý tộc cha truyền con nối trong Thượng Viện Anh
    2026/09/16
    Trong tháng 5/2026, chính phủ Anh thực hiện nốt cuộc cải cách Viện Quý tộc (House of Lords), đưa hết các nhà quý tộc có quyền kế vị ra khỏi cơ quan lập pháp tương đương Thượng nghị viện, chấm dứt bảy thế kỷ truyền thống chính trị - văn hóa Anh. Câu chuyện này có ý nghĩa ra sao và cuộc cải cách do đảng Lao động Anh thực hiện có thực sự dân chủ hóa hệ thống lập pháp ở Vương quốc Anh ? Mời quý vị theo dõi phần giải thích từ thông tín viên Nguyễn Giang tại Luân Đôn. ----- ***** ----- RFI Tiếng Việt : Thân chào anh Nguyễn Gianh. Đầu tiên xin anh cho biết dự án « Cải tổ Viện Quý tộc Vương quốc Anh » gồm những nét chính nào ? TTV. Nguyễn Giang : Vâng, đầu tiên tôi xin nói đây là cuộc cải tổ lần thứ 2 mà bộ máy chính trị Anh thực hiện để xóa dần đi di sản thời phong kiến có từ năm 1066 ở Anh. Cả hai lần đều là sáng kiến của đảng Lao động Anh (Labour). Lần trước sau khi ông Tony Blair lên làm thủ tướng nhờ phe Lao động thắng cử năm 1997, thì tới năm 1999, chính phủ và Hạ viện Anh đã thông qua Luật Cải tổ House of Lords lần một, đuổi ra khỏi Viện Quý tộc 759 vị quý tộc có quyền kế vị nhiều đời và chỉ giữ lại 92 vị. Nói ngắn gọn thì họ thuộc về 600 dòng họ quý tộc thực thụ còn lại ở Anh. Đây là nhóm có quyền kế vị (hereditary nobility), tức là đời cha chết đi thì các tước như công tước, hầu tước, bá tước, nam tước, đi kèm lâu đài, điền sản họ sở hữu từ nhiều thế kỷ được truyền lại cho con trai cả (theo luật ưu tiên trưởng nam-primogeniture), và những người kế vị này sẽ bầu chọn lẫn nhau để nghiễm nhiên thừa hưởng ghế trong The House of Lords, như một đặc quyền. Năm nay, chính phủ của đảng Lao động do Sir Keir Starmer làm thủ tướng, thực hiện cam kết tranh cử là cải tổ Viện Quý tộc. Hạ viện Anh đã thông qua luật hồi tháng Ba, xóa vĩnh viễn quyền kế vị các ghế dành cho quý tộc trong House of Lords. Thế nhưng, để xoa dịu sự phản đối của 92 vị còn lại, thì Văn phòng Phủ Thủ tướng đồng ý để 26 người quay lại giữ ghế trong Viện Quý tộc nhưng phải đổi áo, nhận bổ nhiệm là Lord một đời, do các đảng chính trị bổ nhiệm vào. Họ sẽ ở đó cho tới cuối đời và sau đó thì chỉ có các Thượng nghị sĩ (life peers) còn hoạt động trong Viện Quý tộc. Hiện con số những người không phải quý tộc có quyền kế vị là chừng 800, cũng rất đông. Dư luận Anh lâu nay ủng hộ việc cả tổ House of Lords. Một khảo sát do Đại học University College London (UCL) thực hiện giữa năm 2025 cho thấy 60% người dân muốn loại các vị quý tộc cha truyền con nối ra khỏi cơ quan này và chỉ có 22% không ủng hộ cải cách. Điều đáng nói nữa là 79% ủng hộ việc tước quyền của Thủ tướng Anh bổ nhiệm người thân tín vào House of Lords. Ví dụ như Lord Peter Mandelson, được đảng Lao Động và thủ tướng Keir Starmer đề cử, và có tước quý tộc một đời. Nay ông ta dính vào tai tiếng Epstein ở Mỹ, và bị cảnh sát điều tra, nhưng tước Lordship của ông ta vẫn còn đó. Những chuyện như vậy khiến dư luận bất bình. Những người chỉ trích nói đây là một dạng đặc quyền, đặc lợi được trao tặng trọn đời nhờ thân quen. Anh có thể giải thích thêm về hai loại quý tộc, nhóm có quyền kế vị (hereditary peers) và nhóm chỉ nhận tước phong một đời (life peers) được không ? Cho tới nay chế độ phong kiến ở Anh để lại chừng 600 gia đình nhà quý tộc thực thụ, sở hữu chừng 800 tước hiệu, công tước, hầu tước, bá tước, nam tước. Số gia tộc ít hơn số tước hiệu vì một số nhà sở hữu cả tước công và tước hầu, tước bá, theo lãnh địa mà họ làm chủ. Ví dụ Công tước xứ Norfolk (Edward Fitzalan-Howard) đồng thời là bá tước xứ Surrey (Earl of Surrey). Hai vùng đất này ở hai chỗ khác nhau. Số quý tộc này không tăng, không giảm trong nhiều thế kỷ qua vì được truyền từ đời này sang đời kia, và theo nguyên tắc ưu tiên trưởng nam, nên con trai cả sẽ thừa hưởng tước vị đó chứ tước vị không được chia ra cho các con. Riêng quý tộc Scotland trong một số ...
    続きを読む 一部表示
    12 分
  • Từ vườn rau đến bàn ăn Michelin: Làn sóng nông sản châu Á được sản xuất tại Pháp

    Từ vườn rau đến bàn ăn Michelin: Làn sóng nông sản châu Á được sản xuất tại Pháp
    2026/09/23
    Những cọng rau muống, trái khổ qua hay củ gừng mang hương vị châu Á được trồng tại Pháp đang dần tìm được vị trí trong bức tranh ẩm thực đa dạng tại Pháp. Tại Blois, trại rau nông sản hữu cơ "Made in France" của Masato Fujisaki không chỉ phục vụ người dân địa phương, mà còn trở thành cảm hứng sáng tạo cho nhà hàng đạt sao Michelin. Với khoảng 1500m2 nhà kính và hơn 7500 m2 đất hoa màu, nông trại của Masato trồng hàng chục rau củ quả các loại, và được biết đến với những hương vị từ châu Á, từ rau húng quế phảng phất vị thơm mát đến khóm gừng cay nồng chờ ra củ, và cả thửa rau mồng tơi cần thu hoạch. Mỗi vụ, Masato đều thử trồng thêm một loại rau củ mới, giới thiệu cho người tiêu dùng tại Pháp. Năm nay, anh thử dựng những giàn gỗ trồng khổ qua. Anh nói : « Hiện mới là đầu mùa thu hoạch. Khổ qua khá được ưa chuộng ở Nhật Bản. Tôi cũng biết nhiều khách hàng Trung Quốc và Việt Nam ưa thích. Nhưng hiện là đầu mùa, cây vẫn chưa cho ra nhiều trái. Trong khi giàn dưa chuột Nhật Bản ngay bên cạnh đã cho nhiều quả. Tôi cũng chưa có kỹ thuật nữa. Còn ở phía bên kia là giống dưa gang của châu Á, vẫn cần phải đợi thêm thời gian vì tôi mới trồng thử năm đầu tiên ». Từng là kỹ sư thiết kế cảnh quan, Masato Fujisaki đã quyết định chuyển nghề sang trồng rau, sau chuyến thực tập 6 tháng tại một trang trại ở Nhật Bản, quê hương của cha anh. Từ năm 2019, với sự hỗ trợ từ thành phố Blois và quyên góp của nhiều nhà hảo tâm, dự án xây nhà kính, trồng rau sạch, rau châu Á của Masato đã được khởi xướng, đưa những loại rau châu Á, vốn thường được gắn mác nhập khẩu vào các khu chợ của thành phố vùng Loir-et-Cher. Trả lời RFI Tiếng Việt, anh giải thích : « Trong chuyến thực tập ở Nhật Bản, tôi phát hiện ra rằng rau củ quả của châu Á rất đa dạng và có hương vị riêng. Ví dụ như dưa chuột của Nhật Bản có mùi hương thơm hơn, giòn hơn. Cà tím cũng có vỏ mỏng hơn, phần ruột mềm hơn do đó chế biến cũng dễ hơn. Vì vậy tôi nhận thấy rằng nếu trồng được chúng ở Pháp thì sẽ rất thú vị, vì có thể tiêu dùng sản phẩm được sản xuất tại Pháp, và là những rau củ quả sạch, hữu cơ. Tôi cũng đã gặp gỡ nhiều người trồng rau châu Á, họ đã trồng thành công những loại cây này ở Pháp và tôi cũng muốn thử sức. Như vậy, tôi cũng sẽ tạo ra được sự khác biệt cho các sản phẩm tôi trồng so với đồ bán ở trong các chuỗi siêu thị. Mục tiêu của tôi là thu hút khách hàng bằng những loại rau củ độc đáo và thú vị hơn về mặt hương vị. Điều quan trọng là những loại rau tươi, được thu hoạch và bán ngay trong ngày”. Trong khu chợ bán đồ hữu cơ (bio) tại thành phố Blois, mỗi chiều thứ Sáu, nhiều người đã xếp hàng mua rau ngay sau khi xe tải chở rau đến, chủ yếu là những khách quen. Masato không chỉ bán rau, mà đôi khi bán cả công thức nấu ăn, giới thiệu về các loại rau củ của vườn, đặc biệt là các loại rau không được nhiều người Pháp biết đến, ví dụ như rau mồng tơi. Anh chia sẻ : “Tôi đã rất bất ngờ, vì ban đầu bán loại rau này không dễ, nó có nhựa rất dính, nhưng hoá ra nhiều người lại thích rau này và trở thành khách quen. Có những người biết đến rau này là nhờ sạp hàng của tôi. Tôi cũng rất ngạc nhiên khi thấy rau mùi bán rất chạy. Trong khi cách nay 20 năm, loại rau thơm này không được biết đến nhiều ở Pháp. Có lẽ rau muống hay rau mồng tơi, một ngày nào đó sẽ trở nên phổ biến hơn, nhất là với những mùa hè ngày càng nóng nực.” Rau muống được đưa vào bàn ăn đạt sao Michelin Ngoài việc thu hoạch rau củ đem bán ở các khu chợ địa phương, Masato cũng có những khách hàng quen thuộc, đến mua rau tận vườn. Hàng tuần, thậm chí là hàng ngày, bếp trưởng Anthony Maubert đến nông trại của Masato, tự tay chọn lựa các loại rau cho thực đơn của nhà hàng ASSA. Trong phòng lạnh tại nhà kho cạnh vườn rau, Masato giới thiệu cho ông Maubert những loại rau củ mới vừa được thu hoạch. « Bây giờ bắt đầu mùa thu hoạch khổ qua, có ít ...
    続きを読む 一部表示
    9 分