『Tạp chí văn hóa』のカバーアート

Tạp chí văn hóa

Tạp chí văn hóa

著者： RFI Tiếng Việt
無料で聴く

今ならプレミアムプランが3カ月 月額99円

2026年5月12日まで。4か月目以降は月額1,500円で自動更新します。

概要

Sinh hoạt văn hóa, nghệ thuật, đặc biệt là tại Pháp và Việt Nam

France Médias Monde アート
エピソード
  • Pháp : Nguồn gốc và truyền thống tặng hoa muguet đầu tháng Năm

    Pháp : Nguồn gốc và truyền thống tặng hoa muguet đầu tháng Năm
    2026/05/01
    Hoa muguet theo phiên âm Hán-Việt là hoa linh lan, gọi nôm na là hoa huệ chuông. Mỗi nhánh cây thường trỗ nhiều nụ hoa trắng hình quả chuông, có mùi hương thơm ngát. Hoa muguet thường xuất hiện vào Ngày Quốc tế Lao động. Nhưng ngoài việc cùng diễn ra vào ngày 1 tháng Năm, truyền thống tặng hoa muguet và ngày Lễ Lao động thật ra ít có liên quan với nhau. Theo Hiệp hội các nhà làm vườn ở Pháp (Société Nationale des Horticulteurs de France), truyền thống tặng hoa muguet vào mùa xuân bắt nguồn từ thời xa xưa, còn ngày lễ Lao Động chỉ có từ khoảng một thế kỷ nay. Trong huyền thoại Hy Lạp, thần dương quang Apollon đã tạo ra một thảm hoa muguet trên mặt đất để cho những đứa con gái của vị thần là 9 nàng thơ không dẫm lên sỏi đá, khi đi chân trần. Trong văn hóa cổ đại Hy Lạp, có truyền thống hái hoa thơm kết thành vòng xâu chuỗi, vào mùa xuân để tôn vinh Flora, vị thần của muôn loài hoa. Còn tại Pháp, truyền thống tặng hoa muguet tháng 5 có từ thời Phục Hưng, dưới thời vua Charles IX. Giai thoại kể rằng vào năm 1560, vua Charles IX cùng với thái hậu Catherine de Medicis, đã ghé thăm vùng Dauphiné. Hiệp sĩ Louis de Girard de Maisonforte đã hái nhiều nhánh muguet trong khu vườn của lâu đài Saint Paul-Trois Châteaux để tặng cho nhà vua, lúc ấy mới được 10 tuổi. Vua Charles IX rất thích mùi hoa muguet, nên khi trở về kinh thành, nhà vua mới ban lệnh tặng nhánh hoa muguet cho tất cả các phu nhân, quý bà trong triều đình. Hình thức tặng muguet không rườm rà về mặt nghi lễ, nhanh chóng trở thành một tục lệ phổ biến trong dân gian : tặng hoa muguet để chúc cho nhau trăm điều may mắn, vạn sự tốt lành. Thời kỳ Cách Mạng Pháp, mọi biểu tượng hay truyền thống gắn liền với hoàng gia, vương triều đều bị dẹp bỏ. Kịch tác gia Philippe-François Nazaire với bút danh « Fabre d'Églantine » đề nghị dùng hoa tầm xuân (églantine) một loài hoa hồng dại có trái đỏ, để thay thế cho hoa huệ chuông (muguet), mà ông cho là một biểu tượng của thời vua chúa. Việc tặng hoa tầm xuân diễn ra vào ngày 26 tháng Tư theo lịch Cộng hòa, thay vì ngày 1 tháng Năm như trước kia. Mãi đến đầu thế kỷ XX, truyền thống tặng hoa muguet mới được phục hồi vào ngày 1 tháng Năm. Các nghệ sĩ dùng một nhánh muguet thay thế cho hoa trà mi để cài trên ve áo khoác. Trong thời hậu chiến, các hiệu thời trang Pháp, đặc biệt là Chistian Dior, thường tặng hoa muguet cho toàn bộ đoàn thợ may, cũng như cho tất cả các khách hàng của công ty. Có lẽ cũng vì truyền thống tặng muguet này rơi vào cùng một ngày với Lễ Lao Động, chính thức trở thành một ngày nghỉ có trả lương tại Pháp từ năm 1946, tức cách đây 80 năm, cho nên nhiều người vẫn thường gắn liền biểu tượng của hoa muguet với ngày Lễ Lao Động tại Pháp. Trong nhiều thập niên qua, nhà nước Pháp cho phép các cá nhân cũng như các đoàn thể, hiệp hội được tự do bán hoa muguet trên đường phố, ở chốn công cộng. Tuy nhiên, người dân có thể bán các loại muguet được trồng ở ngoài vườn hoặc đi hái trong rừng, chứ không phải là hoa muguet mua từ các tiệm hoa hay từ các nhà trồng trọt, chủ yếu cũng vì mua hàng rồi bán lại là một hình thức kinh doanh cần phải khai báo. Theo kênh truyền hình France 24, nhân ngày 1 tháng Năm, các nhà trồng hoa ở Pháp sản xuất khoảng 60 triệu nhánh muguet. Ngoài ngày lễ này, các nhà sản xuất trồng thêm muguet chủ yếu để chiết xuất hương liệu, cũng như để làm thảo dược. Vào những ngày đầu xuân đẹp trời, nhiều gia đình ở Pháp thường rủ nhau vào rừng đi hái tỏi gấu (ail des ours), hoa thủy tiên (jonquille) hay hoa huệ chuông (muguet). Về phần mình, cô Angelina cho biết cô thường mua hoa muguet làm quà tặng cho gia đình : « Theo truyền thống, người ta thường tặng cho nhau những nhánh hoa muguet (hoa huệ chuông) vào ngày 1 tháng 5. Đây cũng là một ngày lễ khá quan trọng ở Pháp, trong gia đình tôi, do mọi người đều được nghỉ lễ, nên đây cũng là dịp để cho gia đình quây quần bên nhau. Mỗi lần có djp gặp nhau, tôi vẫn thường mua hoa muguet để tặng cho mẹ tôi ». Hoa muguet dễ trồng, nhưng...
    続きを読む 一部表示
    9 分
  • Đạo diễn Vương Binh: Đồng hành với những người bên lề xã hội Trung Quốc

    Đạo diễn Vương Binh: Đồng hành với những người bên lề xã hội Trung Quốc
    2026/04/22
    Không phải vô cớ mà Liên hoan Quốc tế Điện ảnh Châu Á 2026 tại thành phố Vesoul của Pháp ( 27/01-03/02/2026 ) đã chọn đạo diễn Trung Quốc Vương Binh ( Wang Bing ) làm chủ tịch ban giám khảo quốc tế: Nhà làm phim độc lập này, hiện sống ở Paris, được giới phê bình quốc tế đánh giá là “đạo diễn phim tài liệu xuất sắc nhất hiện nay”. Chính là để vinh danh toàn bộ sự nghiệp của Vương Binh mà vào đêm khai mạc 27/01, Liên hoan Vesoul đã trao cho ông giải “Cyclo vàng danh dự”. Trước đó, các phim của Vương Binh đã từng được chọn đi tranh giải tại những liên hoan phim lớn như Cannes (2023), Locarno (2024) và Venise (2024). Là một người rất thích các tác phẩm sử thi, ông bắt đầu nổi tiếng vào năm 2003 với bộ phim dài 9 tiếng đồng hồ "Thiết Tây Khu", trước khi ra mắt bộ phim truyện đầu tay "Giáp Biên Câu" (2010) và phim tài liệu "Thanh Xuân”, được trình chiếu tại Liên hoan phim Cannes năm 2023. Trả lời phỏng vấn RFI Việt ngữ tại Liên hoan Vesoul ngày 28/01/2026, đạo diễn Vương Binh cho biết: “Tôi bắt đầu làm phim vào năm 1999. Cũng như những sinh viên khác, sau khi học xong ở Học viện Điện ảnh Bắc Kinh, tôi bắt đầu làm phim riêng. Nhưng do ở Trung Quốc có rất nhiều vấn đề, tôi muốn làm những bộ phim độc lập, không muốn tiếp tục làm kiểu phim được sản xuất dưới hệ thống chính quyền Trung Quốc. Vì vậy, trong hoàn cảnh đó, tôi chỉ có thể chọn làm phim tài liệu, dễ làm hơn, trong khi làm phim truyện, nhất là phim dài, cần phải có rất nhiều nguồn lực và ở Trung Quốc thì làm phim truyện bị kiểm soát nghiêm ngặt hơn. Đối với chúng tôi, bắt đầu sự nghiệp bằng cách làm phim truyện không phải là lựa chọn phù hợp.” Các tác phẩm của Vương Binh luôn tập trung vào những người bị gạt sang bên lề trong quá trình phát triển kinh tế thần tốc của Trung Quốc: những công nhân nhà máy, những trẻ em phải sống tự lập, thậm chí ông đề cập đến cả những nạn nhân bị lãng quên của các trại lao cải thời Mao Trạch Đông. Đạo diễn Vương Binh giải thích cho sự lựa chọn đó: “Tôi không nghĩ những chủ đề này đặc biệt nhạy cảm, bởi vì tôi cảm thấy đây là một số vấn đề nổi bật nhất nảy sinh từ những thay đổi mà đất nước này đã trải qua trong những thập kỷ gần đây. Có thể nói rằng, sau những câu chuyện này còn có những vấn đề khác. Về thời kỳ Mao Trạch Đông, đây là một mảng lịch sử của một xã hội ở Trung Quốc đã tồn tại hơn 30 năm. Cho dù được đánh giá như thế nào, mảng lịch sử này vẫn hiện hữu, và chúng ta cần có những tác phẩm để phản ánh nó. Do đó, bộ phim này, trong bối cảnh lịch sử điện ảnh, cho phép chúng ta thấy được giai đoạn này của xã hội.” Vương Binh thật ra đã tận dụng một trường sáng tác tương đối tự do vào thời gian Trung Quốc gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) vào những năm 2000 để nắm bắt làn sóng làm phim độc lập, được hỗ trợ bởi sự ra đời của công nghệ số và phần mềm dựng phim miễn phí, không bị nhà nước kiểm soát. Trả lời phỏng vấn AFP ngày 03/02/2026, ngày bế mạc Liên hoan Vesoul, Vương Binh thổ lộ: "Tôi không biết thời gian nới lỏng về chính trị sẽ kéo dài bao lâu. Tôi cảm thấy mình phải nắm bắt khoảnh khắc lịch sử này. Vì vậy, tôi đã quay phim rất nhiều, về những chủ đề đặc biệt nhạy cảm đòi hỏi rất nhiều thời gian." Chính trong giai đoạn này, ông bắt đầu nghiên cứu về trại lao cải Gia Băng Ngân ở vùng tây bắc Trung Quốc, nơi hàng nghìn tù nhân đã chết vì đói vào đầu những năm 1960. Thành quả của nghiên cứu là "Tử linh hồn" (2018), một bộ phim tài liệu dài hơn tám tiếng, trong đó các nhân chứng kể lại sự sống sót của họ trong trại tập trung thông qua những cảnh quay dài, tĩnh lặng. Vương Binh cho biết đây là một phần của dự án lớn hơn có thể kéo dài gần 50 giờ, và ông tự nhận mình "may mắn" khi đã thuyết phục được khoảng một trăm người sống sót, "nạn nhân của sự đàn áp cực độ," để làm chứng. Những người này sống rải rác khắp Trung Quốc. ...
    続きを読む 一部表示
    9 分
  • Paris : 400 năm Vườn Bách Thảo « Jardin des Plantes »

    Paris : 400 năm Vườn Bách Thảo « Jardin des Plantes »
    2026/04/17
    Tọa lạc ở trung tâm Paris, Jardin des Plantes (Vườn Bách Thảo) là một trong những không gian xanh lâu đời nhất ở thủ đô Pháp. Ra đời cách đây đúng bốn thế kỷ, Vườn Bách Thảo không chỉ đơn thuần là một công viên dành cho khách thưởng ngoạn mà còn thu hút các nhà nghiên cứu động thực vật vì trong khuôn viên Jardin des Plantes, còn có vườn thú và viện Bảo tàng Lịch sử Tự nhiên, nơi cất giữ nhiều bộ sưu tập có giá trị. Ngược dòng thời gian, năm 1626, nhà quý tộc người Pháp Guy de la Brosse lúc bấy giờ là bác sĩ của nhà vua đã viết một lá thư thỉnh cầu vua Louis XIII cho phép thành lập một không gian dành riêng cho ngành thực vật học. Khu vườn này không chỉ để dạo chơi, mà còn để trồng các loài thảo dược, nơi các y sĩ, dược sĩ có thể tìm thấy nhiều loại cỏ thuốc. Chính thức được khánh thành vào năm 1635, không gian này ban đầu được gọi là « Le Jardin du Roi » (Vườn của Nhà vua) và bác sĩ Guy de la Brosse trở thành người quản lý đầu tiên vào đầu thế kỷ XVII, rồi mãi đến sau thời kỳ Cách mạng Pháp, không gian này vào năm 1793 mới đổi tên thành « Jardin des Plantes » (Vườn Bách Thảo). Nhân dịp kỷ niệm 400 năm ngày thành lập, Vườn Bách Thảo từ đây cho đến trung tuần tháng 06/2026 sẽ trồng thêm 70.000 gốc hoa, hầu tạo ra nhiều bức tranh muôn màu tự nhiên và mở cửa đón tiếp khách tham quan miễn phí. Chương trình trồng hoa này sẽ diễn ra trong hai đợt : Từ đây cho đến đầu tháng Năm chủ yếu trồng các loài hoa mùa xuân như tulip, thủy tiên, phong quỳ hay hoa anh túc. Mục tiêu là tạo ra những thảm hoa muôn sắc đẹp tựa như tranh vẽ, trải dài trên bốn khu vực dọc theo các hàng cây và những luống hồng được trồng trong vườn. Đợt thứ hai từ tháng Năm đến giữa tháng Sáu, chủ yếu trồng 25.000 gốc hoa sống lâu, cùng với nhiều loại cây ăn trái và các giống thảo mộc từng được dùng làm cây thuốc trong hàng trăm năm qua. Mục tiêu là để truyền đạt kiến thức cho các lớp học sinh, làm nổi rõ mối quan hệ mật thiết giữa con người và thiên nhiên. Riêng với những ai thích chụp ảnh đăng mạng Instagram, quý vị nên đi vào buổi sáng, vì hiện giờ, Vườn Bách Thảo thu hút đông đảo khách tham quan đến đây để chiêm ngưỡng gốc hoa anh đào Nhật Bản Shirotae, thuộc vào hàng cổ thụ với tán lá thật lớn, gốc cây đang nở rộ với muôn chùm hoa trắng muốt, bên cạnh đó có nhiều gốc anh đào cerasus serulata lại trổ nhiều nhánh hoa đào sắc hồng tươi thắm. Trong giai đoạn mới được thành lập, Vườn Bách Thảo chủ yếu là một vườn trồng cây làm thuốc. Mãi đến đầu thế kỷ XVIII, dưới thời vua Louis XIV (1638-17115), ban điều hành mới cho xây dựng nhà kính có hệ thống sưởi ấm đầu tiên, nhằm nuôi những gốc cây cà phê đến từ Trung Mỹ được tặng cho vua Louis XIV, một món quà được xem là quý hiếm vào thời bấy giờ. Trả lời phỏng vấn ban tiếng Pháp RFI, bà Noëlle Parisi, trưởng ban điều hành các nhà kính lớn cho biết vai trò của khu vườn Jardin des Plantes : « Thông qua cách thiết kế dàn dựng, Vườn Bách thảo phản ánh vị thế và sự hùng mạnh của một nhà nước, cũng như khả năng và nguồn lực của vương triều Pháp vào đầu thế kỷ XVIII. Hầu hết các cường quốc châu Âu thời bấy giờ đều tăng gấp đôi các chuyến thám hiểm tại những vùng đất xa xôi, đem các giống cây nhiệt đới về để nghiên cứu trưng bày, nhưng đồng thời để chứng minh sức mạnh của một vương quốc trên đà chinh phục các thuộc địa mới. Cũng cần hiểu rằng, vào thời xưa các phương tiện giao thông vẫn chưa phát triển như bây giờ : khách tham quan có thể nhìn tận mắt những loài thực vật phổ biến ở Nam Mỹ hay châu Phi như cây cà phê, cây cọ, quả dứa mà lúc đó vẫn là những giống loài "quý hiếm" đối với dân châu Âu, lần đầu tiên họ mới được nhìn thấy trong nhà kính Vườn Bách Thảo ». Ngoài việc trồng các giống cây nhiệt đới, Vườn Bách Thảo Jardin des Plantes còn được xem như một mắt xích trong cỗ máy kinh tế của nước Pháp vào đầu thế kỷ XVIII. Việc gia tăng các tuyến giao ...
    続きを読む 一部表示
    9 分
adbl_web_anon_alc_button_suppression_c
まだレビューはありません