Tá an sciar is déanaí de na comhaid a bhaineann le Jeffrey Epstein ag cothú ceannlínte nuachta ar fud an domhain i gcónaí, coicís ó foilsíodh iad.

Tá breis agus trí mhilliún comhaid scaoilte sa chuid is déanaí, físeáin, grianghraifeanna, ríomhphoist, téacsanna, agus tuairiscí nuachta fiú.

Tá na mílte ainmneacha luaite sna cáipéisí - cé go bhfuil sé tábhachtach le cur ina luí ar dhaoine nach ionann a bheith luaite sna comhaid is a rá go raibh aon olc nó éagóir déanta ag na daoine sin.

I measc na gcáipéisí atá curtha ar fáil don phobal, tá tagairtí go leor ann d’Éirinn.

Ar Seachtain, glacann an t-iriseoir Ciarán Dunbar muid tríd na snáithíní a cheanglaíonn Jeffery Epstein leis an tír bheag seo.

Foclóir:

• Comhaid: Files
• Cáipéisí: Documents
• Diabhlaíocht: Devilment
• Mí-úsáid ghnéis: Sexual abuse
• Clár na gciontóirí gnéis: Sex offenders register
• Curtha ina leith: He was accused of
• Seilbh a ghlacadh ar: To take possession of
• Faic: Nothing
• Cloí le: Abide by or stick with
• Éagóir: wrongdoing
• An chloch is mó ar a phaidrín: His greatest concern
• Gar: Favour
• Teaghlach ríoga na Breataine: British Royal Family
• Líomhaint: Allegation
• Comhaontú Aoine an Chéasta: Good Friday Agreement
• Príomh-ailtire: Main architects
• Smál: Stain or taint
• Beannacht: Blessing
• Ciontaíodh é: He was found guilty
• Neamhaird: Ignore
• Tá aiféala air: He regrets

See omnystudio.com/listener for privacy information.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Sa bhliain 2005, thiar i gceantar tuaithe i nGaeltacht Dhún na nGall, tharla ionsaí fíochmhar a d’fhág smál ar an phobal ann le breis agus fiche bliain anuas.

Dúnmharaíodh Shaun Duffy, fear a bhí 36 bliain d'aois, ina theach féin tar éis oíche cheiliúrtha ar an 29 Eanáir. Níor cúisíodh éinne as an dúnmharú a tharla bliain is fiche ó shin. Tá achainí úr déanta ag na Gardaí ar dhuine ar bith a bhfuil eolas acu faoi dhúnmharú.

Láithreoir: Tessa Fleming, Aoi: Áine Ní Bhreisleáin

Foclóir:

An Clochán Liath: Dungloe

Ceantar tuaithe: Rural area

Faoi ghlas: Locked

Stróicthe: Ripped

Ba léir: It was obvious

Saighead: Arrow

Sciathán: Arm

Adhlacóir: Undertaker

Geallghlacadóireacht: Betting

Ar leac an dorais: On the doorstep

Ag cíoradh: Combing

Ráitis: Statements

Feiceálach: Visible

Ráflaí: Rumours

Naimhde: Enemies

Fíochmhar: Savage

Na beithígh: Horses or cattle

Ina sheilbh: In his possession

Leid: Tip or advice

Coiste cróinéara: Coroner's inquest

Ag achainí ar dhaoine: Appealing to people

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Ag dul siar na cianta, rinneadh ceiliúradh ag an am tábhachtach seo den bhliain. Ba é Imbolc ceann de mhórfhéilte an fhéilire Cheiltigh. Agus ag croílár an cheiliúrtha sin tá Bríd. Ach cad é an ceangal idir Bríd an bandia agus Bríd an naomh, más ann dó ar chor ar bith? Agus cérbh iad na bandéithe eile a shleamhnaigh as cuimhne na ndaoine le himeacht ama?

Láithreoir: Tessa Fleming, Aoi: Ríonach Uí Ógáin

Foclóir:

Seanda: Ancient

Laethanta cinn ráithe: Quarter days

Lá Leathach an Earraigh: Spring equinox

Is ionann é: It's the same thing

Lón bia: Food supply

Ídithe: Depleted

Tréithe: Features

Luachra: Rushes

Barra: Crops

Eallach: Cattle

Comhbhá: Kinship

Fite fuaite: Intertwined

Giolla: Servant

Tóir: Popularity

Baile fearain: Townland

An charthanacht: The charity

An Mhaighdean Mhuire: The Virgin Mary

Cráifeach: Religious

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Deir eagrais iascaireachta go bhfuil beagnach 2,300 post i mbaol tar éis chinneadh ón Aontas Eorpach atá “tubaisteach”, dar leo. I mí na Nollag, ag cruinniú sa Bhruiséil, fógraíodh go mbeidh ciorrú ollmhór ar an méid iasc is féidir a thabhairt i dtír in Éirinn. Tiocfaidh an t-athrú seo i bhfeidhm i mbliana. Cén tionchar a bheas aige seo ar iascairí agus ar lucht próiseála atá fostaithe sa tír seo? Céard atá i ndán don earnáil iascaireachta amach anseo?

Láithreoir: Róisín Ní Mhaoláin, Aoi: Áine Ní Bhreisleáin

Foclóir:

Earnáil: Sector

Aontas Eorpach: European Union

Domhain: Deep

Slí beatha: Livelihood

Comhphobal: Ccommunity

Uasmhéid: Maximum

Tubaisteach: Disastrous

Imeall: Border

Bia mara: Seafood

Táillí: Fees

Monarcha : Factory

Eagrais: Oorganisations

Spotsolas: Spotlight

Baol: Danger/fear

Cé: Quay/dock

Neodrach: Neutral

See omnystudio.com/listener for privacy information.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Amuigh faoin tuath in oirthear Chontae Dhoire, díreach faoi scáth shliabh Charn Tóchair, tá pobal beag de chúpla cead theach le fáil ann.

Go dtí tús an 20ú haois, bhí Gaeilge láidir go fóill sa cheantar, ach tháinig athrú ar sin nuair a thosaigh an cheantar á bhánú de bharr easpa fostaíochta, easpa tithe agus easpa deiseanna.

Thart fá tríocha bliana ó shin, tháinig an pobal le chéile le dul i ngleic leis an mbánú seo, thosaigh siad coiste le hathghiniúint a dhéanamh ar an gceantar agus leag siad béim láidir ar an nGaeilge.

Ó shin i leith, tá rath iontach ar an dúiche agus bhronnadh aitheantas oifigiúil ar an cheantar mar Líonra Gaeilge in 2015, an chéad uair a bhain ceantar tuaithe a leithéid d’aitheantas.

Ní hamháin sin ach tá clú millteanach ar an gclub CLG áitiúil, Sléacht Neill, mar gheall ar na gaiscí atá bainte amach acu ar an bpáirc imeartha le blianta beaga anuas.

Éachtaí dochreidte do cheantar beag iargúlta nach bhfuil fiú sráidbhaile le fáil ann.

Láithreoir: Tessa Fleming, Aoi: Aoife Ní Chasaide

Foclóir:

Eispéireas: Experience

Fís: Vision

Muintir na háite: The local people

Coiste: Committee

De réir mo thuigbhéala: From my understanding

Bothán: cabin

Neartú: Strengthen

Éacht: Achievement

Cothú: Cultivate

Tírdhreach: Landscape

Uile-Éireann: All-Ireland

Dúshlánach: Challenging

Comhairle: Advice

Comhphobal: Community

Ag streachailt: Struggling

Díospóireacht: Debate

I lár an aonaigh: Centre stage

Thar fóir: Over the top

Aird: Attention

See omnystudio.com/listener for privacy information.

See omnystudio.com/listener for privacy information.