قسطی زندگی کردن؛ کِی قسط به نفع ماست، کِی به ضررمون؟

چرا یهو همه‌ چیز قسطی شده؛ حتی پاک‌ کن؟ 😅 این اپیزود بهت می‌گه کِی قسط گرفتن واقعاً سود می‌کنی، و کِی داری خودت رو زیر بدهی خفه می‌کنی.

این روزها خرید قسطی از گوشی و یخچال گرفته تا خرید روزمره، همه‌جا هست. در این اپیزود از پادکست پرتقال با هم می‌بینیم چرا خرید قسطی این‌قدر زیاد شده، مغزمون چرا این‌قدر راحت زیر بار قسط می‌ره، و یه روش چهارمرحله‌ای یاد می‌گیریم که قبل از هر خرید قسطی، سریع تشخیص بدیم: این خرید رو انجام بدیم یا نه؛ و اگه دادیم، سودی که بابتش می‌دیم منصفانه‌ست یا نه. با یه قاعده‌ی طلایی هم آشنا می‌شیم: وقتی هزینه‌ی اعتبار از نرخ تورم سالانه کمتره، قسط گرفتن

می‌تونه واقعاً به نفعمون باشه

🍊 پادکست پرتقال؛ جایی که به جای تو مطالعه می‌کنیم و برات ساده روایت

می‌کنیم

نویسنده و گوینده و تدوین و میکس : هومن اسماعیلی

Hooman Esmaeili

منابع:

(گزارش سالانه ۱۴۰۴) دیجی‌کالا ، اسنپ‌پی

فدرال‌رزرو آمریکا (Economic Well-Being of U.S. Households 2024)، Prelec & Loewenstein (1998)، O'Donoghue & Rabin (1999)، Meier & Sprenger (2010)، Tversky & Kahneman (1974)، CFPB

چرا با اینکه حقوقت واریز میشه، بازم حس می‌کنی به رفاه نرسیدی؟

پاسخش به هرم مازلو، آخرین آمار بانک جهانی از ایران، و یک تمرین ساده‌ی ده‌دقیقه‌ای گره خورده که نشونت می‌ده دقیقاً کدوم بخش زندگی‌ات عقبه.

توی این اپیزود از پادکست پرتقال، رفاه رو از یک کلمه‌ی مبهم به چیزی قابل‌اندازه‌گیری تبدیل می‌کنیم: چارچوب یازده‌بُعدی برای سنجش رفاه، نسخه‌ی واقعی (و نه اینستاگرامی) هرم نیازهای مازلو، پژوهشی که نشون می‌ده استرس مالی صرفاً حس بد نیست بلکه عملکرد ذهنی رو معادل یک شب بی‌خوابی پایین میاره، و تصویری روشن از اینکه اقتصاد ایران امروز دقیقاً کجا ایستاده. در انتها هم یک تمرین ساده داریم تا خودت مشخص کنی فاصله‌ات تا رفاه، دقیقاً از کدوم بخش زندگی‌ات شروع می‌شه.

Hooman Esmaeili گوینده و تهیه‌کننده و ادیت و میکس: هومن اسماعیلی

موسیقی اول: DJ Yayoo

موسیقی دوم: Inna – Amazing

منابع:

- چارچوب «How's Life؟» و شاخص زندگی بهتر سازمان همکاری و توسعه اقتصادی (OECD)

- مازلو، آ. (۱۹۴۳). نظریه‌ای درباره‌ی انگیزش انسانی. مجله روان‌شناسی روان‌شناختی

- تای، ل. و داینر، ا. (۲۰۱۱). نیازها و بهزیستی ذهنی در سراسر جهان. مجله شخصیت و روان‌شناسی اجتماعی

- گوان، ن. و همکاران (۲۰۲۲). استرس مالی و افسردگی در بزرگسالان: یک مرور نظام‌مند. مجله PLOS ONE

- مانی، آ.، مولاینیتن، س.، شفیر، ا. و ژائو، ج. (۲۰۱۳). فقر مانع عملکرد شناختی می‌شود. مجله ساینس

- بانک جهانی، گزارش فقر و برابری جمهوری اسلامی ایران، اکتبر ۲۰۲۵

آیا داشتن یک شغل ثابت، واقعاً یعنی امنیت؟ یا فقط به ناامنی عادت کردیم؟

شاید بعد از شنیدن این اپیزود، تعریف تو از «امنیت شغلی» برای همیشه تغییر کنه.

سال‌ها به ما گفته‌اند اگر یک شغل ثابت، حقوق ماهانه و بیمه داشته باشیم، یعنی آینده‌مان تضمین شده. اما آیا در دنیای امروز، به‌خصوص در اقتصادی که دائماً در حال تغییر است، این تعریف هنوز هم درسته؟

توی این اپیزود از پادکست پرتقال، درباره «امنیت شغلی» و «امنیت روانی» صحبت می‌کنیم. با کمک اقتصاد رفتاری، روان‌شناسی تصمیم‌گیری و مثال‌های واقعی، بررسی می‌کنیم چرا بسیاری از افرادی که شغل ثابت دارند، همچنان نگران آینده‌اند و چگونه می‌توان بدون تصمیم‌های هیجانی، امنیت واقعی را ساخت.

اگر احساس می‌کنی سال‌هاست فقط مشغول کار کردنی، اما قدرت انتخابت کمتر شده، یا اگر دوست داری بدانی چگونه می‌توان در شرایط سخت اقتصادی، جایگاه شغلی و ذهنی محکم‌تری ساخت، این اپیزود برای توست.

---

پادکست پرتقال 🍊

نویسنده و گوینده و ضبط و میکس: هومن اسماعیلی

Director: Hooman Esmaeili

موسیقی استفاده شده بخش اول: Khazar — Sina Sarlak

موسیقی استفاده شده بخش دوم: Under the Sun — Ibiza Dreams

---

منابع این اپیزود

دنیل کانمن — تفکر سریع تفکر کند

Richard H. Thaler & Cass R. Sunstein — Nudge

Richard H. Thaler — Misbehaving: The Making of Behavioral Economics

گزارش‌های World Economic Forum درباره آینده مشاغل (Future of Jobs Report)

گزارش‌های International Labour Organization درباره بازار کار و امنیت شغلی

پژوهش‌های OECD درباره مهارت، اشتغال و بهره‌وری

مقالات منتشرشده در Harvard Business Review درباره امنیت شغلی، تغییرات بازار کار و توسعه مهارت‌ها

پرتقال؛ جایی که به جای تو مطالعه می‌کنیم و تلاش می‌کنیم مفاهیم پیچیده اقتصاد، روان‌شناسی و توسعه فردی را ساده، دقیق و کاربردی روایت کنیم.