エピソード

  • Socjalizm otworzył pałace robotnikom rolnym
    2026/07/14
    Socjalizm otworzył pałace robotnikom rolnym

    Po wojnie w dawnych pruskich pałacach na Mazurach urządzano biura i mieszkania, ale też świetlice, przychodnie i przedszkola. Dawne sale balowe szybko zmieniły się w miejsca wesel i projekcji objazdowego kina. Robotnicy rolni, którzy jeszcze niedawno służyli po dworach, wchodzili teraz do środka jako do siebie. Tyle że część dyrektorów PGR-ów szybko wcieliła się w rolę dawnego dziedzica, bawiąc się jazdą konną i urządzając polowania. Czy społeczna rewolucja okazała się pełna? Opowiada Justyna Szklarczyk, kulturoznawczyni i socjolożka z Instytutu Kultury Polskiej i Szkoły Doktorskiej Nauk Humanistycznych UW. Pyta Maks Walewski

    続きを読む 一部表示
    18 分
  • Myszarka ogrzewająca swój ogon w molekularnym obiektywie
    2026/07/08
    Myszarka ogrzewająca swój ogon w molekularnym obiektywie

    Widok małego gryzonia owijającego sobie swój ogon wokół szyi jest, z pewnością, rozkoszny, ale może być także wstępem do niezwykłych odkryć. Okazuje się, że rzeczony ogon może się wychłodzić do temperatury poniżej zera, bez uszczerbku dla tkanek. Prof. Piotr Bębas z Wydziału Biologii UW i prof. Rafał Stryjek z Instytutu Psychologii PAN patrzą na myszarkę od molekularnej i behawioralnej strony, które opisują w rozmowie z Kacprem Koźlukiem.

    続きを読む 一部表示
    23 分
  • Polityczne farmy trolli - jak i gdzie działają?
    2026/07/07
    Polityczne farmy trolli - jak i gdzie działają?

    Internetowy trolling to już dawno nie tylko robienie żartów na forach. Nowoczesne trolle to zorganizowane grupy, które mogą specjalnie działać w celu dezinformacji i manipulacji społeczeństwa. Kuba Łasicki rozmawia z autorką badań nad trollingiem - dr Agnieszką Marzędą z Wydziału Dziennikarstwa, Informacji i Bibliologii UW.

    続きを読む 一部表示
    16 分
  • Ponad 4h dziennie. Co dzieci robią w internecie?
    2026/06/29
    Ponad 4h dziennie. Co dzieci robią w Internecie?

    Prawie 2,6 mln (81%) polskich dzieci w wieku 7-14 lat korzysta na co dzień z internetu. Przed smartfonem spędzają średnio ponad 4 godziny dziennie. Raport "Internet dzieci" przyjrzał się ich aktywności: z jakich platform korzystają najczęściej i jakie zagrożenia na nich czekają? Kuba Łasicki rozmawia z dr hab. Anną Miotk z Uniwersytetu Warszawskiego i Polskich Badań Internetu.

    続きを読む 一部表示
    25 分
  • Polskie badania nad szczepionkami mRNA na łamach Nature
    2026/06/26
    Polskie badania nad szczepionkami mRNA na łamach Nature

    Członek pierwszego od lat polskiego zespołu, którego projekt zakończył się publikacją w prestiżowym Nature, dr Paweł Krawczyk z Międzynarodowego Instytutu Biologii Molekularnej i Komórkowej w Warszawie opowiada o badaniach nad szczepionkami mRNA. O wyniki pyta Kacper Koźluk.

    続きを読む 一部表示
    20 分
  • Sztukę od przypadku dzieli jedna liczba
    2026/06/24
    Sztukę od przypadku dzieli jedna liczba

    Czy da się zmierzyć, czy obraz jest dziełem sztuki? Zespół fizyków, biologów i filozofów sprawdził to w toruńskiej galerii Wozownia. Chociaż badani nie wiedzieli, że obok obrazów artystki oglądają także wytwory sztucznej sieci neuronowej, to ruch ich gałek ocznych zdradził różnicę. Zdaniem naukowców sztukę od przypadku odróżnia matematyczna własność, którą artyści realizują intuicyjnie ‒ nawet o niej nie myśląc. Opowiadają dr hab. Jacek Rogala z Uniwersytetu Warszawskiego i Politechniki Warszawskiej oraz prof. Marek Kuś z Centrum Fizyki Teoretycznej Polskiej Akademii Nauk. Pyta Maks Walewski

    続きを読む 一部表示
    18 分
  • Teleskop Roman wystartuje miesiąc wcześniej, niż zapowiadała NASA
    2026/06/22
    Teleskop Roman wystartuje miesiąc wcześniej, niż zapowiadała NASA

    Nowy teleskop kosmiczny wyruszy w kosmiczną podróż 30 sierpnia. To oficjalny komunikat NASA, która przyspieszyła o kolejny miesiąc wcześniej podawaną datę. Naukowcy dostaną do dyspozycji stukrotnie większe niż w Hubble'u pole widzenia i aktualizowane co kwadrans zdjęcia ponad 200 milionów gwiazd. Ale jak z drobnego drgnięcia światła odległej gwiazdy poznać, że znalazła się przy niej planeta ‒ i czemu tym razem w poszukiwaniach może pomóc każdy? O gorącym czasie przed startem opowiada dr hab. Radosław Poleski z Obserwatorium Astronomicznego UW. Pyta Maks Walewski

    続きを読む 一部表示
    11 分
  • Upcoming 2025 - "Bezkres wspólnoty" na ASP już od tego piątku
    2026/06/19
    Upcoming 2025 - "Bezkres wspólnoty" na ASP

    Co roku warszawska Akademia Sztuk Pięknych prezentuje wybrane dyplomy swoich najświeższych absolwentów ze wszystkich wydziałów. W tym roku po raz kolejny zaprasza w roli kuratorki wystawy osobę z zewnątrz, w tym wypadku Martę Czyż. Jakie prace zobaczymy na wystawie otwartej w Pałacu Czapskich od najbliższego piątku aż do końcówki września? I czemu o 18:00 19 czerwca warto wpaść na wernisaż wystawy Upcoming?

    続きを読む 一部表示
    11 分