エピソード

  • Grip op de Chaos #100: Een unaniem, belachelijk groot succes voor de democraten

    Grip op de Chaos #100: Een unaniem, belachelijk groot succes voor de democraten
    2026/11/09
    Send us Fan MailDe democraten wonnen de Amerikaanse midterms met een blauwe golf tot in Texas en Mississippi. Maar heeft de democratie gewonnen, of stemde Amerika gewoon tegen dure benzine? Rens dook in de exitpolls en Pepijn zet de opkomst naast Servië, Brazilië en Hongarije.Het is de honderdste aflevering. Er kwam een mail van een luisteraar en een fles champagne aan de deur. En gewoon nieuws: de NCTV waarschuwt dat AI hackers sneller maakt dan wij kunnen patchen, zonne-energie verslaat voor het zoveelste jaar alle voorspellingen van het IEA en in Nigeria geef je tegenwoordig een zonnepaneel als huwelijkscadeau.Verder: daglicht tegen dementie, Brazilië met de eerste wereldwijde routekaart weg van fossiel, de documentaire NAZA over Gaza en Zelensky bij The Diary of a CEO.Hoofdstukken0:00 Een unaniem, belachelijk groot succes0:23 Honderd afleveringen Grip op de Chaos3:38 Het is pas maandag: zijn we klaar voor cyberaanvallen?8:19 Zonne-energie verslaat elke voorspelling9:49 Een zonnepaneel als huwelijkscadeau in Nigeria11:21 Daglicht en een vaccin tegen dementie13:54 Brazilië en de routekaart weg van fossiel18:58 De tips: de documentaire NAZA25:21 Zelensky bij The Diary of a CEO28:23 De onderstroom: heeft de democratie gewonnen?34:13 Opkomst wint: Servië, Brazilië en Hongarije36:27 Wat betekent de blauwe golf voor Europa?40:41 Oekraïne, de NAVO en de importtarieven46:01 Waar kijken we naar uit: Peter Singer en KopenhagenBronnenCybersecuritybeeld Nederland 2026 (NCTV)https://www.tweedekamer.nl/downloads/document?id=2026D56215In Nigeria zijn zonnepanelen het nieuwe huwelijkscadeau (Bloomberg)https://www.bloomberg.com/news/features/2026-10-23/nigeria-embraces-solar-energy-as-panels-become-popular-on-wedding-registriesMinder dan 42 minuten fel licht per dag voorspelt dementie (ScienceAlert)https://www.sciencealert.com/less-than-42-minutes-of-daily-bright-light-is-a-stronger-predictor-of-dementia-than-obesity-study-findsBrazilië presenteert de eerste wereldwijde routekaart weg van fossiel (The Guardian)https://www.theguardian.com/environment/2026/nov/03/brazil-first-global-roadmap-phasing-out-fossil-fuelsRens tipt de documentaire NAZA van Yuval Abraham en Rachel Szor: 24 Israëlische militairen over hoe doelen in Gaza worden gekozen. Zwaar, en daarom verplichte kost.https://www.aljazeera.com/news/2026/9/24/naza-israeli-film-on-gaza-to-stream-for-free-after-theatrical-runPepijn tipt Zelensky bij The Diary of a CEO, aflevering “Peace Is A Huge Compromise” (22 oktober): anderhalf uur over wat een oorlog met een mens doet.https://www.youtube.com/@TheDiaryOfACEOExitpolls van de Amerikaanse midterms (ABC News)https://abcnews.com/Elections/polls-2026-us-house-election-results-analysisHoge opkomst als wapen tegen autocraten (The New York Times)https://www.nytimes.com/2026/11/05/world/europe/voter-turnout-democracy-autocrats-elections.htmlWat Trumps nederlaag betekent voor Europa (Euronews)https://www.euronews.com/2026/11/04/us-midterms-what-trumps-defeat-means-for-europe-and-global-marketsAbonneer je, laat een review achter en neem de LinkedIn-nieuwsbrief via gripopdechaos.nu. Reacties, en blijkbaar ook champagne, zijn welkom via reactie@gripopdechaos.nu. Volgende week een kortere aflevering: Pepijn belt in vanuit Ouagadougou.Twee perspectieven, één blik op de toekomstRens brengt de journalistieke blik; Pepijn de politiek-maatschappelijke. Allebei zijn we ondernemers. Samen leggen we verbanden die je alleen niet altijd ziet.We verbinden politiek, technologie, klimaat en maatschappelijke verandering aan de keuzes die organisaties vandaag moeten maken. Onze kracht zit in het gesprek: elkaar aanvullen, uitdagen en scherp houden. En zo het publiek meenemen in een wereld die steeds moeilijker te voorspellen is.
    続きを読む 一部表示
    52 分
  • Grip op de Chaos #99: Cryptoroof, een worstelpresident en een AI-bom op de wiskunde

    Grip op de Chaos #99: Cryptoroof, een worstelpresident en een AI-bom op de wiskunde
    2026/11/03
    Send us Fan MailChaotisch is het wel, ook na 2 weken afwezigheid van Pepijn en Rens. We hebben het over de grootste cryptoroof ooit, 6,3 miljard dollar weg bij Binance, met een spoor naar Noord-Korea. Een Poolse president die zich letterlijk het constitutioneel hof binnenworstelt. En een super El Niño die eraan komt, terwijl de wereld pas geld geeft als de beelden op tv zijn.Pepijn is terug uit Bhutan. Rens neemt afscheid van Captain Picard. En thuis bij de familie De Jong wordt er gewichteld.Wat je hoortWaarom OpenAI met 722 bewijzen een "bom" op de wiskunde gooide, en wat de Leiden Declaration daartegen zegt.Waarom meer AI tot meer werkdruk leidt: code nakijken kost inmiddels vier keer zoveel tijd.Hoe artsen die drie maanden een AI-hulpje hadden, daarna slechter werden in het vinden van darmkanker.Hoe hackers in twintig minuten 6,3 miljard dollar weghaalden bij Binance, en waarom Elon Musk precies toen ging trollen.Waarom het in Polen zo moeilijk is om een afgebroken rechtsstaat te herstellen zonder zelf buiten de lijntjes te kleuren.Wat Pepijn zijn kind nu zou laten studeren: liever filosofie dan wiskunde.Hoofdstukken0:00 Wat blijft er over als AI het werk doet?0:29 Terug na twee weken: Bhutan en generatoren voor Oekraïne4:08 Patrick Stewart en het optimisme van Star Trek7:11 Het is pas maandag: een super El Niño komt eraan9:36 De grootste cryptoroof ooit14:04 Weken hackwerk in een kwartier16:05 Europa ruziet over klimaatkosten en Poetin20:24 Polen: de scheiding der machten als contactsport26:51 Pepijn tipt De Poorten van Europa30:15 Rens tipt The Diplomat, seizoen 432:47 Onderstroom: de wiskundebom van OpenAI38:33 De kanarie in de kolenmijn43:06 Smaak, en betere vragen stellen47:22 Waar kijken we naar uit: de midterms49:26 Rens gaat wichtelen51:01 Volgende week aflevering 100Genoemde bronnenDe grote Binance-roof van binnenuit (The New York Times)Patrick Stewart taught us what good men do with power (Vox), het stuk dat Rens deelde over Picard en de jaren negentig.De EU en de nieuwe rechters in Polen (FAZ)Pepijn tipt Poorten van Europa, een VPRO-serie op NPO 2 en NPO Start over Frontex en directeur Hans Leijtens.Rens tipt The Diplomat, seizoen 4 op Netflix. Keri Russell probeert als ambassadeur een kernoorlog te voorkomen.Onderstroom: OpenAI en de 722 papers (Wikipedia), AI in de wiskunde (IEEE Spectrum, met het wiskundekamp), de Leiden Declaration, het onderzoek naar AI en werkdruk, de studie met de artsen (STAT) en het essay in het Hastings Center Report.Over Grip op de ChaosRens de Jong en Pepijn van Dijk zoeken elke week de onderstroom achter het nieuws over tech, klimaat en macht. Met z'n tweeën, licht ironisch, zonder jargon. Binnenkort te gast: Diederik Samsom en Jitske Kramer.Tot volgende weekVolgende week is het aflevering 100. Abonneer je op de LinkedIn-nieuwsbrief via gripopdechaos.nu, laat een review achter, of mail naar reactie@gripopdechaos.nu. Ook als we er compleet naast zaten.Twee perspectieven, één blik op de toekomstRens brengt de journalistieke blik; Pepijn de politiek-maatschappelijke. Allebei zijn we ondernemers. Samen leggen we verbanden die je alleen niet altijd ziet.We verbinden politiek, technologie, klimaat en maatschappelijke verandering aan de keuzes die organisaties vandaag moeten maken. Onze kracht zit in het gesprek: elkaar aanvullen, uitdagen en scherp houden. En zo het publiek meenemen in een wereld die steeds moeilijker te voorspellen is.
    続きを読む 一部表示
    53 分
  • Grip op de Chaos #98: Ronde mensen in een vierkante wereld

    Grip op de Chaos #98: Ronde mensen in een vierkante wereld
    2026/10/12
    Send us Fan MailHet is pas maandag! En de wereld is in het weekend alweer doorgeraasd. Rens en Pepijn nemen je mee in de wereld zoals ie is, en hoe is zou moeten zijn! Ronde mensen in een vierkante wereldPepijn reikte als juryvoorzitter de Trouw Duurzame 100 uit. Winnaar: het Zoönomisch Instituut, dat bedrijven helpt de natuur letterlijk een stem te geven in hun beslissingen. Er zijn er nog maar twintig van in Nederland. Rens zat ondertussen met een stapel inspiratie: de Netflix-docu The AI Doc: Or How I Became an Apocaloptimist, een gesprek met Jitske Kramer over haar boek Tricky Tijden en het Chinese AI-plan dat net is vertaald. De rode draad: we zijn heel goed in zeggen wat we niet willen. Wat we wel willen? Daar wordt het stil. Zelfs Peking heeft dat beter op papier.Diesel van PoetinTrump schrapt de sancties op Rusland voor een dieseldeal met Poetin. Volgens historicus Phillips O’Brien hoeft Trump nu niet meer te doen alsof: hij kiest openlijk de kant van Moskou. Rens ziet vooral opportunisme richting de midterms, want Amerikanen betalen zich scheel aan de pomp. Canadese diesel kon ook. Maar daar woont Carney. Pepijns conclusie: voor Oekraïne staat Europa er alleen voor.Het SchurkenhofWashington zet niet langer losse rechters op de sanctielijst, maar het hele Internationaal Strafhof. Wat dat betekent, laat de Franse ICC-rechter Nicolas Guillou zien. Uber, Airbnb en PayPal: dicht. Zijn creditcard: geblokkeerd, want Europa heeft geen eigen kaartnetwerk. Zijn zorgverzekeraar int premie maar keert niets uit. Hij betaalt weer met cheques. Leveranciers hebben tot april 2027 om alles af te wikkelen, dus “uitgesteld” is het niet. En wie denkt dat een server in Frankfurt hem beschermt: de Amerikaanse Cloud Act lacht je vriendelijk uit. Lichtpuntje: Mistral bracht Le Chonk uit, volgens de kenners het sterkste open weight-model buiten China. Frankrijk, het nieuwe Griekenland?Al drie weken protesteren Franse scholieren. Lessen vallen massaal uit, en dat is geen toeval: de schuld groeit, de rente erover explodeert en de zoveelste premier sneuvelt op de begroting. Een bezuinigingspakket van 43 miljard moet het tij keren, de spread met Duitse staatsobligaties zegt iets anders. Extreem links wil de schulden schrappen, Le Pen staat op dertig procent. En dan is er het gerucht dat Christine Lagarde de ECB eerder verlaat voor het Élysée. Stel je voor: haar opvolger, misschien Klaas Knot, moet straks Frankrijk redden. Met een president Lagarde.De eend is terugLuisteraar en eendfanaat Stef mailde in hoofdletters: hij is er. Citroën presenteerde de elektrische 2CV, met de binnenspiegel van 1955, een uitneembare voorbank met picknickmand en een vakje voor zes eieren. Knipoog naar de oude ontwerpeis: een mand eieren over een Franse landweg zonder breukjes. Vanaf 15.000 euro, productie gepland voor 2028. Rens’ laatste rit in een eend eindigde met een weggeschoten bougie in de natte sneeuw. Elektrisch lost dat in elk geval op.Onderstroom: krijgen we een handelsoorlog met China?Het EU-handelstekort met China is in tien jaar meer dan verdubbeld, naar zo’n miljard euro per dag. Niet erg als iedereen zijn eigen niche heeft, maar China maakt inmiddels hele auto’s en machines. Met kunstmatig lage lonen, staatssteun en een goedkope renminbi exporteert Peking zijn zwakke binnenlandse vraag naar ons. Chemie en auto’s krijgen de klappen, en in de keten daarachter zit bijna een derde van de werkgelegenheid in de eurozone. Duitsland heeft zo’n 70 procent van zijn industrie in de vuurlinie. Eurocommissaris Šefčovič kwam terug met vier afspraken: minder snelle groei van Chinese hybrides, geschrapte heffingen, iets soepelere toegang tot zeldzame aardmetalen en doorpraten binnen de WTO. De kool en de geit, kortom. Edward Fishman vindt dat Europa zijn markt van 450 miljoen mensen best harder mag inzetten. Dat kost eerst pijn. Leg dat maar eens uit in een verkiezingsjaar.Verder lezenCan Europe finally get tough on China? (Politico)The EU vs China: it’s complicated, met Bernd Lange (FT)Germany’s most promising industries depend on China (EUobserver)TipsPepijn tipt I Eat the Stars van Sarah Wilson. Oud-hoofdredacteur van Cosmopolitan, oprichter van I Quit Sugar, inmiddels dé denker over leven in een systeem dat op zijn laatste benen loopt. Hoofdstuk voor hoofdstuk geschreven op haar Substack, met de reacties van lezers erin verwerkt. Confronterend, maar met handvatten.Rens tipt: bouw een app voor precies één gebruiker. Jijzelf. Vibe coding heet dat, programmeren door te kletsen, en volgens David Pierce in The Verge is het de personal software revolution. Rens bouwde zo het redactiesysteem van deze podcast en een app die in de auto pdf’s voorleest. Begin met: “Ik weet niets van programmeren, help me stap voor stap.” Stuur je beste creatie naar reactie@gripopdechaos.nu.Waar kijken we naar uit?Een zeldzame toespraak van NAVO-topman Alexus Grynkewich over hoe je Rusland verslaat. Daarna trekt Rens met de ...
    続きを読む 一部表示
    50 分
  • Grip op de Chaos #97: Arnold smelt robots, Europa smeedt plannen

    Grip op de Chaos #97: Arnold smelt robots, Europa smeedt plannen
    2026/10/05
    Send us Fan MailEen AI-veiligheidsmedewerker vertrekt bij OpenAI, Bill Gates waarschuwt voor de risico’s van kunstmatige intelligentie en Europa probeert zijn defensie op orde te krijgen. Liefst vóór 2030. Of Poetin daar rekening mee wil houden...Deze week bespreken Rens en Pepijn de spanning tussen haast en veiligheid. Wanneer moet je sneller, wanneer juist langzamer? En wie heeft eigenlijk de hand aan de knoppen?Verder: verkiezingen in Letland en Bosnië en Herzegovina, smeltende Zwitserse gletsjers en Arnold Schwarzenegger die Figure-robots helpt omsmelten. De Terminator is inmiddels betrokken bij de recycling.In deze afleveringAI en de grenzen van trial-and-error. David Robinson vertrekt bij OpenAI en bekritiseert de veiligheidscultuur. Zijn bezwaar: steeds achteraf fouten oplossen werkt alleen zolang er een achteraf is. We bespreken ook de waarschuwingen van Bill Gates over cyberaanvallen, bioterrorisme en de beperkingen van zelfregulering.Europa trekt de portemonnee. Maar waar blijft de slagkracht? Meer defensiegeld levert niet vanzelf meer inzetbare militairen, munitie en materieel op. We duiken in de negen Europese defensieprioriteiten, gezamenlijke inkoop en de Nederlandse rol bij drones en militaire mobiliteit. Want een begroting kun je ophogen. Een fabriek moet je bouwen.Verkiezingen en macht. Wat vertellen de verkiezingen in Letland en Bosnië en Herzegovina ons over de politieke richting van Europa? Pepijn bespreekt ook een initiatief om industriële noodstroomgeneratoren naar Oekraïne te brengen.Gletsjers hebben geen boodschap aan onze planning. Zwitserse gletsjers verloren dit jaar opnieuw veel ijs. We bespreken wat dat betekent voor watervoorziening, natuur en de toekomst van de Alpen.Twee filmtips, weinig ontspannen mensen. Rens tipt The Invite: een etentje met de bovenburen, ongemakkelijke gesprekken over seks en een sfeer die hem doet denken aan Who’s Afraid of Virginia Woolf? Pepijn kiest Digger, met Tom Cruise als een machtige man die de wereld wil redden van de ramp die hij zelf heeft veroorzaakt. Gezellig naar de film, dus.Bronnen, filmpjes en verder lezenFigure en Arnold Schwarzenegger: robots omsmelten met een knipoog naar Terminator 2 https://www.figure.ai/news/f-02-decommissionDavid Robinson over zijn vertrek bij OpenAI, in The Atlantic https://www.theatlantic.com/technology/2026/10/openai-safety-team-resignation/688881/Bill Gates in gesprek met Ezra Klein, in The New York Times https://www.nytimes.com/2026/09/29/opinion/ezra-klein-podcast-bill-gates.htmlThe New York Times over interne veiligheidswaarschuwingen bij OpenAI https://www.nytimes.com/2026/09/29/technology/openai-warnings-security.htmlEuropean Defence Agency: de negen defensieprioriteiten https://eda.europa.eu/news-and-events/spotlight/spotlight-of-the-month/how-nine-defence-priorities-help-prepare-eu-defence-for-2030European Defence Agency: het eerste jaarlijkse rapport over defensiegereedheid https://eda.europa.eu/news-and-events/news/2026/09/30/defence-ministers-welcome-first-annual-defence-readiness-reportSAFE: uitleg over het Europese financieringsinstrument voor defensie https://www.consilium.europa.eu/en/policies/safe/Reuters over mogelijke bieders voor het Nederlandse Robin Radar https://www.reuters.com/world/bae-weighs-bid-robin-radar-possible-23-billion-deal-sources-say-2026-10-01/The Invite: officiële trailer https://www.youtube.com/watch?v=OJ19I9q_hOQDigger: officiële filmsite https://www.diggermovie.com/Meer grip op tech, klimaat en macht? Bekijk onze toekomst in negen vragen en meld je aan voor de LinkedIn-nieuwsbrief via https://gripopdechaos.nu.Reacties, tips of een goed onderbouwd ‘jongens, dit klopt niet’? Mail naar reactie@gripopdechaos.nu.Hou je hoofd koel. En succes met de chaos!Twee perspectieven, één blik op de toekomstRens brengt de journalistieke blik; Pepijn de politiek-maatschappelijke. Allebei zijn we ondernemers. Samen leggen we verbanden die je alleen niet altijd ziet.We verbinden politiek, technologie, klimaat en maatschappelijke verandering aan de keuzes die organisaties vandaag moeten maken. Onze kracht zit in het gesprek: elkaar aanvullen, uitdagen en scherp houden. En zo het publiek meenemen in een wereld die steeds moeilijker te voorspellen is.
    続きを読む 一部表示
    53 分
  • Grip op de Chaos #96: AI aan de drank, China aan de macht en Europa aan het overleg

    Grip op de Chaos #96: AI aan de drank, China aan de macht en Europa aan het overleg
    2026/09/28

    Send us Fan Mail

    China verkoopt steeds meer aan Europa. Niet alleen goedkope spullen, maar ook auto’s en andere producten waarmee de Europese industrie zelf haar geld verdient. Het is de China Shock 2.0. Hoe stevig kan Europa terugslaan zonder zichzelf te raken?

    Ondertussen praten Donald Trump en Xi Jinping over AI-veiligheid. Een echte rem op de ontwikkeling van krachtige AI-systemen komt er niet; wel een soort rode telefoon voor noodgevallen. Handig, al bel je die vermoedelijk liever vóór het noodgeval. Rens vertelt ook over Australische onderzoekers die AI ‘dronken’ maakten en zagen dat het model soepeler met zijn veiligheidsregels omging.

    En dan de Europese politiek. Binnen de grootste fractie van het Europees Parlement ligt een lastige vraag op tafel: ga je samenwerken met radicaal rechts, of houd je afstand? De uitkomst kan gevolgen hebben voor het Europese beleid rond migratie, klimaat en industrie.

    Verder bespreken we hoe je elektrisch rijden betaalbaar maakt voor mensen die niet zomaar een nieuwe auto kunnen kopen. Tot slot hoor je het begin van ons gesprek met econoom Rens van Tilburg over zijn boek Alles voor elkaar. Zijn vraag: waarom blijft het populisme groeien in een rijk land als Nederland? Het volledige interview staat apart in onze podcastfeed.

    In deze aflevering:

    • 04:30 Manfred Weber, de EVP en samenwerking met radicaal rechts
    • 11:05 Trump, Xi en de vraag wie AI gaat afremmen
    • 22:15 China Shock 2.0: wat betekent de Chinese export voor Europa?
    • 28:55 Elektrische auto’s, subsidies en het Franse idee van social lease
    • 32:20 Wat gebeurt er als onderzoekers AI ‘dronken’ maken?
    • 35:05 Pepijns filmtip: Charles de Gaulle
    • 38:50 Rens’ theatertip: Genoeg over mij van Stefan Pop
    • 42:45 Rens van Tilburg over Pim Fortuyn en de groei van het populisme

    Grip op de Chaos is de wekelijkse podcast van Rens de Jong en Pepijn van Dijk over tech, klimaat en macht. Meer vind je op gripopdechaos.nu. Vragen of ideeën voor een onderwerp? Mail naar reactie@gripopdechaos.nu.

    Twee perspectieven, één blik op de toekomst

    Rens brengt de journalistieke blik; Pepijn de politiek-maatschappelijke. Allebei zijn we ondernemers. Samen leggen we verbanden die je alleen niet altijd ziet.

    We verbinden politiek, technologie, klimaat en maatschappelijke verandering aan de keuzes die organisaties vandaag moeten maken. Onze kracht zit in het gesprek: elkaar aanvullen, uitdagen en scherp houden. En zo het publiek meenemen in een wereld die steeds moeilijker te voorspellen is.
    続きを読む 一部表示
    58 分
  • Waarom groeit populisme in een rijk land? | Rens van Tilburg over ongelijkheid

    Waarom groeit populisme in een rijk land? | Rens van Tilburg over ongelijkheid
    2026/09/28

    Send us Fan Mail

    Nederland is rijk. Toch voelen veel mensen zich niet gehoord en groeit het wantrouwen in de politiek. Hoe kan dat? In Grip op de Chaos praten we met econoom Rens van Tilburg over zijn boek Alles voor elkaar.

    Van Tilburg werkte in de Tweede Kamer toen Pim Fortuyn opkwam. Sindsdien houdt één vraag hem bezig: waarom wordt het radicale populisme sterker? Volgens hem kijken bestuurders te veel naar economische groei en te weinig naar bestaanszekerheid, ongelijkheid en de behoefte om ergens bij te horen.

    We praten over de kloof tussen burgers en bestuurders, het verschil tussen samenwerken en concurreren, en de vraag wat er concreet moet veranderen. Ook komen arbeidsmigratie, onderwijs, een basiserfenis en AI voorbij. Kan AI de ongelijkheid vergroten, of helpt de technologie ons juist vooruit?

    Hoofdstukken
    0:00 Introductie: Rens van Tilburg en Alles voor elkaar
    1:20 Waarom Fortuyn hem nog altijd bezighoudt
    3:11 Wat gaat er mis in Nederland?
    8:31 Welke samenleving willen Nederlanders?
    11:05 Waarom zien bestuurders het probleem niet?
    19:45 Kunnen we anders praten over politieke verschillen?
    23:21 Het vertrouwen in de politiek
    27:44 Wat samenwerking met evolutie te maken heeft
    36:12 Wanneer wordt ongelijkheid een probleem?
    41:55 Wat een potje Monopoly laat zien
    47:46 Arbeidsmigratie, onderwijs en een basiserfenis
    55:14 Maakt AI de kloof groter?
    58:40 Hoeveel tijd is er om van koers te veranderen?
    1:01:30 Zijn boodschap aan de Nederlandse elite

    #GripOpDeChaos #RensVanTilburg #Ongelijkheid

    Twee perspectieven, één blik op de toekomst

    Rens brengt de journalistieke blik; Pepijn de politiek-maatschappelijke. Allebei zijn we ondernemers. Samen leggen we verbanden die je alleen niet altijd ziet.

    We verbinden politiek, technologie, klimaat en maatschappelijke verandering aan de keuzes die organisaties vandaag moeten maken. Onze kracht zit in het gesprek: elkaar aanvullen, uitdagen en scherp houden. En zo het publiek meenemen in een wereld die steeds moeilijker te voorspellen is.
    続きを読む 一部表示
    1 時間 2 分
  • Grip op de Chaos #95: Europa flirt met Canada en Den Haag vergadert nog even verder

    Grip op de Chaos #95: Europa flirt met Canada en Den Haag vergadert nog even verder
    2026/09/21

    Send us Fan Mail

    Europa heeft er een nieuwe liefde bij. Canada. Een oude vriend met grondstoffen, democratische waarden en een premier die zelfs in het Frans heel overtuigend klinkt, zolang je zelf geen Frans spreekt. Ursula von der Leyen biedt Canada een nog niet bestaand ‘geassocieerd EU-lidmaatschap’ aan. De relatievorm is dus nog wat vaag, maar de lentekriebels zijn echt.

    Ondertussen stelt Pepijn een nogal ontspannen vraag: zijn we niet veel te laat om AI nog af te remmen? De technologie loopt inmiddels vrij rond en gedraagt zich volgens sommige onderzoekers bijna als een nieuwe diersoort. Leuk. Alsof we nog niet genoeg invasieve exoten hadden.

    Rens brengt gelukkig wat optimisme mee. Met CRISPR kunnen we planten weerbaarder maken tegen droogte, virussen en ziekten. Europa zet eindelijk de deur open voor genetische aanpassing, maar houdt voor de zekerheid de handrem erop en één voet buiten de auto.

    Verder in deze aflevering:

    • De AfD groeit opnieuw hard in Duitsland.
    • Trump claimt een historische Groenlanddeal. De inhoud lijkt sterk op afspraken die al sinds 1951 bestaan.
    • Het kabinet heeft het rapport-Wennink uitstekend gelezen. Nu nog uitvoeren.
    • Waarom Nederland geen nieuwe taskforce nodig heeft, maar iemand die daadwerkelijk aan het roer gaat staan.
    • Hoe sociale media het politieke debat langzaam veranderen in een eindeloze verzameling campagnefilmpjes.
    • En waarom Den Haag vooral moet kiezen. Links, rechts, schuin door het midden: prima. Maar dóé iets.

    De culturele tips:

    • Rens bezocht in Maastricht All About Eve, een tentoonstelling over fotograaf Eve Arnold, met Marilyn Monroe, Malcolm X en indrukwekkende beelden uit China.
    • Pepijn ging naar Yayoi Kusama in het Stedelijk Museum. Veel stippen, spiegels en precies twintig seconden om jezelf oneindig vaak tegen te komen.

    Tot slot kijken we uit naar twee grote confrontaties: Trump tegenover Xi en Nederland tegenover Duitsland. Het ene duel kan de wereldorde veranderen. Het andere vinden we eerlijk gezegd minstens zo spannend.

    Twee perspectieven, één blik op de toekomst

    Rens brengt de journalistieke blik; Pepijn de politiek-maatschappelijke. Allebei zijn we ondernemers. Samen leggen we verbanden die je alleen niet altijd ziet.

    We verbinden politiek, technologie, klimaat en maatschappelijke verandering aan de keuzes die organisaties vandaag moeten maken. Onze kracht zit in het gesprek: elkaar aanvullen, uitdagen en scherp houden. En zo het publiek meenemen in een wereld die steeds moeilijker te voorspellen is.
    続きを読む 一部表示
    50 分
  • Grip op de Chaos #94: De 2CV moet terug, meer boeken in de metro en politieker klimaatbeleid

    Grip op de Chaos #94: De 2CV moet terug, meer boeken in de metro en politieker klimaatbeleid
    2026/09/14
    Send us Fan MailAI die malware net zolang schrijft tot ie niet meer ontdekt wordt, scholieren die steeds minder goed lezen, klimaatbeleid dat klem komt te zitten tussen koopkracht en cultuurstrijd, en BRICS-landen die ondertussen rustig aan een alternatieve wereldorde bouwen.Kortom: genoeg reden voor een opgewekte aflevering.Rens en Pepijn duiken deze week in drie grote krachten die steeds meer door elkaar heen lopen: technologie, klimaat en macht. In deze afleveringAI wordt steeds gevaarlijker. En toegankelijker.Een luisteraarsvraag van Tom, CISO bij een scholengemeenschap, brengt ons bij een ongemakkelijke ontwikkeling: voor een serieuze cyberaanval heb je steeds minder mensen, kennis en geld nodig. AI wordt inmiddels gebruikt voor malware, nepaccounts, desinformatie, surveillance en militaire toepassingen.Anthropic-topman Dario Amodei waarschuwt ondertussen dat de ontwikkeling aan de absolute AI-frontier te snel gaat: “We have to pace the frontier.” Opmerkelijk, voor iemand die zelf een van de snelste auto’s op die frontier bestuurt.De logische keerzijde: ook de verdediging zal AI nodig hebben. Een menselijk SOC-team dat het moet opnemen tegen duizenden geautomatiseerde aanvallers klinkt namelijk niet als een heel eerlijke wedstrijd.Nederland heeft een leesprobleem. Een behoorlijk groot leesprobleem.Het internationale PISA-onderzoek laat zien dat de Nederlandse leesvaardigheid hard achteruitgaat. Niet alleen vervelend voor de docent Nederlands. Slechte leesvaardigheid werkt later door in opleiding, inkomen, gezondheid en kansen.“Het Nederlandse onderwijs is een kilometer breed en een centimeter diep.”We kijken naar mogelijke oorzaken: de inrichting van het onderwijs, digitale afleiding en een cultuur waarin langdurig lezen steeds minder vanzelfsprekend is. Ierland en Frankrijk laten zien dat het ook anders kan.En dan komt natuurlijk AI. Want precies op het moment dat jongeren meer moeten leren lezen, schrijven en nadenken, verschijnt er een machine die dat allemaal graag voor ze doet. Handig.Klimaatverandering wordt ineens heel concreet.Minder Franse wijn door hitte en droogte. Aardappelteelt die opschuift richting Finland. China dat experimenteert met landbouw in verlaten kolenmijnen.Klimaatverandering is daarmee niet alleen een discussie over graden Celsius en CO₂-budgetten, maar steeds meer over voedsel, prijzen, verzekeringen en wie uiteindelijk de rekening betaalt.Luisteraar Cataleine stuurt daar nog een andere gedachte bij: hoe gaan we eigenlijk om met rouw om natuurverlies? Want misschien verandert ons gedrag pas echt wanneer natuurverlies niet langer iets abstracts is.BRICS bouwt verder aan een andere wereldorde.De BRICS-landen proberen steeds nadrukkelijker alternatieven te bouwen voor westerse instituties, financiële systemen en standaarden.Dat betekent niet dat er morgen ineens één hecht antiwesters blok staat. Maar de richting is wel interessant: steeds meer landen willen minder afhankelijk zijn van Europa en de Verenigde Staten.De ongemakkelijke vraag voor Europa: waar zitten wij straks eigenlijk? Aan tafel, tussen de blokken in, of bij de garderobe?Klimaatbeleid moet misschien juist politieker worden.Veel klimaatbeleid werd jarenlang bewust technocratisch gemaakt. Doelen, normen, modellen, klimaattafels. Liefst een beetje buiten de politieke ruzie houden.Maar in een tijd waarin radicaal-rechtse partijen groeien, werkt dat mogelijk niet meer.Een rapport van de European Council on Foreign Relations draait de redenering om: probeer klimaatbeleid niet te depolitiseren. Maak er juist een politiek verhaal van waar mensen iets bij kunnen winnen.De vijf klimaatdeals1. De HeimatdealMaak klimaatbeleid lokaal. Laat mensen niet alleen windmolens zien, maar geef ze ook zeggenschap, eigendom en voordeel.2. De beter-vandaagdealNiet alleen beloven dat de wereld in 2050 mooier wordt. Zorg dat mensen nu iets merken: een warmer huis, lagere energierekening of beter openbaar vervoer.3. De klassendealVerdeel kosten en baten eerlijker. Wie meer kan dragen, betaalt meer. Wie weinig ruimte heeft, moet niet als eerste de rekening krijgen.4. De boze-buitenwereldealKoppel klimaatbeleid aan Europese industrie, banen en geopolitieke onafhankelijkheid. Dus: verduurzamen, maar ook meer zelf produceren en Europees inkopen.5. De verbrede-coalitiedealPresenteer klimaatbeleid niet als tientallen losse maatregelen, maar als één herkenbaar pakket. Met duidelijke winnaars, verliezers en keuzes.Timestamps00:00 - Vooruitblik: AI, klimaat, BRICS en onderwijs03:27 - Een verjaardagscadeau van NRC en hoe weinig er verandert04:51 - Luisteraarsvraag: AI-agents en cybercrime07:16 - Lezerspost over klimaatrouw, risico en een boekentip08:15 - Kun je rouwen om verdwijnende natuur?10:19 - Dario Amodei: we moeten frontier AI afremmen11:48 - Malware, nepnieuws en andere vormen van AI-misbruik13:54 - Trump bagatelliseert de risico’s van AI14:48 - Anthropic, IPO en de bijzondere timing van Amodei16:37 - PISA en de ...
    続きを読む 一部表示
    58 分