"Gerçek artık bulunacak bir şey değil, bu puslu atlasın içinde yeniden inşa edilmesi gereken bir vicdan meselesidir."

Fotoğraf, bir zamanlar "orada olanın" sarsılmaz kanıtıydı; ışığın gümüşe ya da sensöre bıraktığı dürüstçe ve naif bir iz. Ancak önce pikseller gerçeği esnetmeye başladı, şimdi ise yapay zekâ onu tamamen bir "halüsinasyona" dönüştürüyor.

Peki, deklanşör sesinin yerini istemlerin (prompt) aldığı bu sentetik nostalji çağında, fotoğrafçı bir tanık mı yoksa bir kurgu operatörü müdür?

Hatta bunun da ötesinde, şu meşhur animasyona atıfta bulunacak olursak, sistemin 'Minion'u mudur?

Cenk Mirat Pekcanattı, Atlas’ın bu bölümünde fotoğrafın ontolojik çöküşünü masaya yatırıyor:

Pikselden Hayale: Sayısal teknolojinin başlattığı "gerçeklik kaybı", üretken yapay zekâ ile nasıl bir kolektif bellek simülasyonuna dönüştü?

Yıkıntılar Arasında İnşa: Fotoğrafçı, makinenin sunduğu kusursuz yalanlara karşı, "gerçekliği" hangi etik ve estetik temeller üzerine yeniden kurmalı?

Neden Şimdi?

Eğer görüntünün tanıklık vasfı ölüyorsa, insanın dünyayı görme biçimi neden her zamankinden daha hayati önem taşıyor?

Bu bölüm; Cartier-Bresson'un "karar anı"ndan Salgado'nun "insanlık destanı"na uzanan o mirası, algoritmaların soğuk hesaplamalarından kurtarmak için bir çağrıdır.

Fotoğrafın 200. yılında (1826-2026), makineler her şeyi "görebiliyorken" biz hâlen "bakmayı" biliyor muyuz?

Bölümde kullanılan müzik parçası:⁠ ⁠Grey Grey Joe⁠ by ⁠⁠⁠⁠BlueDotSessions⁠⁠⁠⁠⁠

"Bu podcast serisinde yer alan kayıtlarda yerel servis sağlayıcısına bağlı olarak, internet hızındaki değişkenlikler nedeniyle ses standardında yer yer dalgalanmalar yaşanabilir.

Anlayışınız için teşekkür ederiz.

"Mevcut teknik imkânlar dâhilinde kaydedilen bu ses kaydını, maksimum verim alabilmeniz için kulaklıkla dinlemeniz tavsiye edilir."

Bu bölüm, Tolga Ünsün'ün validesi Saliha Hanım'ın anısına yayımlanmıştır.

Keyifli Dinlemeler!

Soru, görüş, eleştiri ve konu önerilerinizi⁠⁠ froginpain@gmail.com⁠⁠ adresine göndereceğiniz e-posta/lar aracılığıyla iletebilirsiniz.

Not: Bölümde atıfta bulunduğum fotoğrafçı 'Wolfgang Tillsman' değil, 'Wolfgang Tillmans' olacak.