ما همیشه فکر می‌کردیم پول اختراع شد تا جای گوسفند و گندم را در مبادله پایاپای بگیرد؛ اما این یکی از بزرگ‌ترین تحریف‌های تاریخ اقتصاد است. پول هرگز یک «کالای فیزیکی» نبود؛ پول از همان خشت‌های گلی معابد بابل و سومر، یک «ایده انتزاعی» و یک «دفترچه بدهی» بود.

اما چطور این مفهوم انتزاعی آرام‌آرام جای خدا نشست؟

در اپیزود بیست‌وششم فینسوف، به تبارشناسی پدیده‌ای می‌پردازیم که هر روز ساعت‌های عمرمان را پای آن قربانی می‌کنیم:

• الهیاتِ بدهی: چرا در زبان‌های باستانی و الهیات مسیحی، واژه «بدهی» مترادف با «گناه» است؟ ماجرای حساب‌وکتاب اخلاقی، خون مسیح برای صاف کردن ترازنامه هستی، و ریشه‌های خشونت‌آمیز اخلاق به روایت نیچه.
• پول به مثابه خدای حسود: چطور پول تمام کیفیت‌های متکثر جهان—از هنر و شرافت تا خاک و عمر—را به یک کمیت بی‌روح تبدیل کرد و انسان مدرن را به بی‌حسی روانی رساند؟
• تسخیر زمان: پول چگونه توانست آینده ما را پیش‌خور کند و روزهای زیسته ما را یک‌دست و بی‌رنگ بخرد؟
• کلیسای سرمایه و فرقه بی‌پایان: بازخوانی نقد درخشان والتر بنیامین از سرمایه‌داری به مثابه دینی که گناه می‌آفریند اما راهی برای کفاره و بخشش باقی نمی‌گذارد.
• فراتر از توهم اصلاح: چرا جایگزین کردن ریال با دلار صرفاً تغییر ارباب است و ساختار پولی جدید و محلی چگونه می‌تواند زمانِ دزدیده‌شده ما را پس بگیرد؟

این اپیزود مرثیه‌ای برای تورم نیست؛ دعوتی است برای فهم بنیادی ماشینی که دهه‌هاست زمان زیسته‌ی ما را به یغما می‌برد.

🎧 بشنوید و اگر دیدگاه متفاوتی دارید، حتماً برام بنویسید.

#فینسوف #احمد_سبحانی #فلسفه_پول #مارکس #زیمل #والتر_بنیامین #دیوید_گریبر #تورم #اقتصاد_سیاسی #زمان

Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.