エピソード

  • #60 - Jak mózg tworzy naszą rzeczywistość? | prof. Jan Kamiński
    2026/07/15

    W dzisiejszym odcinku rozmawiam z prof. Janem Kamińskim o tajemnicach ludzkiego mózgu, ograniczeniach pamięci roboczej oraz o tym, dlaczego nasza rzeczywistość to tak naprawdę kontrolowana halucynacja.

    Pomimo naszej rosnącej wiedzy o ludzkim mózgu, wciąż kryje on wiele tajemnic, a jego pełne zrozumienie wymaga nieustannych badań. Wynika to oczywiście z ogromnej złożoności tego narządu i potrzeby interdyscyplinarnego podejścia. W dzisiejszym odcinku miałem przyjemność porozmawiać o ludzkim mózgu z prof. Janem Kamińskim, kierownikiem Pracowni Neurofizjologii Umysłu w Instytucie Nenckiego oraz specjalistą w zakresie neurofizjologii poznawczej i mechanizmów pamięci roboczej badanych na poziomie pojedynczych neuronów. Rozmawiamy m.in. o neuronach, emergentnych właściwościach sieci w mózgu, pamięci roboczej, a także kodowaniu predykcyjnym i roli sztucznej inteligencji w neurobiologii. W tej rozmowie poruszamy m.in. następujące kwestie: - Na czym polega unikalność komórek konceptu i jak bada się je za pomocą elektrod wszczepianych bezpośrednio do mózgu. - Jak ograniczona pojemność pamięci roboczej wpływa na naszą wielozadaniowość i dlaczego uwaga działa jak wąskie gardło. - W jaki sposób z pojedynczych neuronów rodzą się emergentne właściwości sieci w ludzkim mózgu. - Dlaczego nasz mózg tak często nas oszukuje i co to ma wspólnego z uwagą oraz ADHD. ---------- prof. Jan Kamiński to neurofizjolog i kierownik Pracowni Neurofizjologii Umysłu w Instytucie Nenckiego. W swojej pracy badawczej zajmuje się mechanizmami pamięci roboczej, kodowaniem informacji oraz aktywnością neuronalną. Prowadzi unikalne w skali kraju rejestracje aktywności pojedynczych neuronów w ludzkim mózgu, współpracując przy inwazyjnych procedurach diagnostycznych pacjentów z lekooporną epilepsją (stereo-EEG) oraz chorobą Parkinsona. To właśnie dzięki ścisłej współpracy z polskimi klinikami neurochirurgicznymi i szpitalami, jego pracownia ma możliwość prowadzenia tych niezwykle rzadkich i skomplikowanych badań. Jego projekty naukowe skupiają się na tzw. komórkach pojęciowych oraz zaangażowaniu układu dopaminergicznego w procesy poznawcze Strona Instytutu:https://nencki.edu.pl/pl/laboratories/pracownia-neurofizjologii-umyslu/ --------- Rozdziały: 00:00:00 Wstęp 00:01:04 Złożoność pojedynczego neuronu 00:04:16 Kanały potasowe ludzkiego mózgu 00:06:06 Komórki konceptu i Gwiezdne Wojny 00:11:46 Sygnał a szum w badaniach 00:16:04 Badanie neuronów przy epilepsji 00:20:40 Właściwości emergentne i atraktory 00:25:55 Granice pamięci roboczej 00:30:40 Uwaga, świadomość i dopamina 00:33:47 ADHD i mit multitaskingu 00:36:04 Pasmo beta jako nośnik uwagi 00:40:48 Kodowanie predykcyjne 00:46:48 Mózg a halucynacja 00:51:24 Rola AI w neuronauce --------- Nazywam się Michał Szyc, a to jest podcast "To Bardziej Skomplikowane". Jeśli uważasz, że analityczne i merytoryczne rozmowy są w internecie potrzebne, zostaw subskrypcję i łapkę w górę, aby pomóc temu materiałowi w przebiciu się przez algorytmy. Wsparcie projektu (Patronite): https://patronite.pl/tobardziejskomplikowane

    続きを読む 一部表示
    58 分
  • #59 - Czy nasz wszechświat powstał w czarnej dziurze? | dr Nikodem Popławski
    2026/07/08

    Czy nasz wszechświat może istnieć we wnętrzu czarnej dziury? Okazuje się, że taka hipoteza może być nie tylko sensowna z matematycznego punktu widzenia, ale dawałaby także przewidywania, które potencjalnie można by przetestować. W dzisiejszym odcinku miałem przyjemność porozmawiać na ten temat z dr. Nikodemem Popławskim, fizykiem teoretycznym z University of New Haven, zajmującym się kosmologią i ogólną teorią względności, a także twórcą modelu, w którym czarne dziury mogą tworzyć wszechświaty po drugiej stronie horyzontu zdarzeń. W tej rozmowie poruszamy m.in. następujące kwestie: - Jak uwzględnienie kwantowego spinu cząstek i skręcenia czasoprzestrzeni rozwiązuje największy problem ogólnej teorii względności (zapobiegając powstaniu nieskończonej osobliwości). - Na czym dokładnie polega mechanizm Wielkiego Odbicia. Skąd wzięła się potężna masa wszechświata i jak naturalnie wyjaśnić kosmiczną inflację. - Co ten model mówi nam o naturze ciemnej energii oraz dlaczego wokół nas brakuje antymaterii. --------- dr Nikodem Popławski to fizyk teoretyczny pracujący na University of New Haven. W swojej pracy badawczej zajmuje się między innymi kosmologią, ogólną teorią względności oraz teorią grawitacji Einsteina-Cartana. Jest autorem modelu, w którym ekstremalne siły grawitacyjne doprowadzają do gwałtownego odbicia zapadającej się materii wewnątrz czarnej dziury, co generuje narodziny nowego wszechświata. Jego badania oferują naturalne matematyczne wyjaśnienia dla kosmicznej inflacji, strzałki czasu, a także problemu asymetrii materii i antymaterii. Strona: https://www.nikodempoplawski.com/ Wikipedia: https://pl.wikipedia.org/wiki/Nikodem_Pop%C5%82awski -------- Rozdziały: 00:00:00 Wstęp 00:01:18 Problem nieskończoności w fizyce 00:03:47 Skręcenie czasoprzestrzeni 00:07:49 Czym jest spin cząstek? 00:11:41 Mechanika Wielkiego Odbicia 00:15:38 Wszechświat za horyzontem zdarzeń 00:17:08 Kształt naszego wszechświata 00:20:23 Hipotetyczna biała dziura 00:23:23 Produkcja masy z próżni 00:25:45 Kosmiczna inflacja z jednego parametru 00:28:45 Entropia i paradoks informacji 00:31:48 Skąd bierze się strzałka czasu? 00:36:41 Fluktuacje termodynamiczne i promieniowanie tła 00:39:37 Weryfikacja modelem satelity Planck 00:45:18 Krytyka modelu i potencjalne luki 00:48:15 Rozmiar elektronu i fizyka w mikroskali 00:54:52 Czy nasz wszechświat się obraca? 01:00:05 Gdzie podziała się antymateria? -------- Nazywam się Michał Szyc, a to jest podcast "To Bardziej Skomplikowane".Jeśli uważasz, że analityczne i merytoryczne rozmowy są w internecie potrzebne, zostaw subskrypcję i łapkę w górę, aby pomóc temu materiałowi w przebiciu się przez algorytmy. Wsparcie projektu (Patronite): https://patronite.pl/tobardziejskomplikowane

    続きを読む 一部表示
    1 時間 5 分
  • #58 - Trudny problem świadomości. Czego nauka wciąż nie potrafi wyjaśnić? | prof. Marek Pokropski
    2026/07/01

    Dlaczego nasze subiektywne doświadczenie wciąż umyka nauce? W dzisiejszym odcinku rozmawiam z prof. Markiem Pokropskim o świadomości, szukając odpowiedzi na pytania, które od lat definiują granice ludzkiego poznania.

    Świadomość wciąż stanowi jeden z największych problemów, z jakimi mierzy się współczesna nauka. Z jednej strony jest to zagadnienie całkowicie fundamentalne, bo wszystko, czego możemy w ogóle doświadczyć, jest nierozerwalnie związane ze świadomym stanem. Z drugiej strony nie mamy obecnie dobrej teorii, która tłumaczyłaby, dlaczego w ogóle pojawia się świadome doświadczenie. Jest to moim zdaniem temat niezwykle ważny, dlatego że nie tylko stanowi on ogromną lukę w naszym rozumieniu świata, ale także niesie za sobą ogromne implikacje moralne. W dzisiejszym odcinku miałem przyjemność porozmawiać właśnie o świadomości z prof. Markiem Pokropskim. Rozmawiamy o naturze subiektywnych doznań, badaniach nad sztuczną inteligencją, granicach redukcjonizmu, a także o współczesnych teoriach tłumaczących fenomen ludzkiego umysłu. ------- Prof. Marek Pokropski to wykładowca i badacz pracujący na Wydziale Filozofii Uniwersytetu Warszawskiego. W swojej pracy badawczej zajmuje się fenomenologią, filozofią umysłu oraz kognitywistyką, a także pytaniami o naturę świadomości. Jest autorem prac, w których analizuje procesy poznawcze, strukturę czasu w percepcji oraz ograniczenia ujmowania umysłu wyłącznie jako systemu przetwarzającego informacje, pomagając nam lepiej zrozumieć, co to znaczy być świadomym. Strona UW: https://filozofia.uw.edu.pl/pracownik/marek-pokropski/?homepage -------- Rozdziały: 00:00:00 Wstęp i zapowiedź rozmowy 00:01:03 Czym jest świadomość 00:03:14 Język a doświadczenie 00:05:43 Trudny problem świadomości 00:09:28 Świadomość a inteligencja 00:11:34 Znaczenie biologii 00:13:03 Metafora komputera 00:18:36 Jak badać umysł 00:21:40 Granice introspekcji 00:29:11 Redukcjonizm i emergencja 00:35:15 Wolna wola a determinizm 00:42:31 Teorie świadomości 00:45:23 Kontrolowana halucynacja 00:52:56 Korelaty neuronalne 00:57:04 Prawa zwierząt i AI 01:03:27 Testowanie świadomości 01:06:23 Podsumowanie i pożegnanie ------- Nazywam się Michał Szyc, a to jest podcast "To Bardziej Skomplikowane". Jeśli uważasz, że analityczne i merytoryczne rozmowy są w internecie potrzebne, zostaw subskrypcję i łapkę w górę, aby pomóc temu materiałowi w przebiciu się przez algorytmy. Wsparcie projektu (Patronite): https://patronite.pl/tobardziejskomplikowane

    続きを読む 一部表示
    1 時間 7 分
  • #57 - Czy przyszłość wpływa na teraźniejszość? Wszechświat blokowy a teoria kwantowa | dr Jarosław Duda
    2026/06/24

    W dzisiejszym odcinku moim gościem jest dr Jarosław Duda z którym rozmawiam o tym, czy przyszłość może wpływać na teraźniejszość i jak koncepcja wszechświata blokowego zmienia nasze rozumienie mechaniki kwantowej i natury czasu.

    Czy przyszłość może wpływać na teraźniejszość? Okazuje się, że teoria względności Einsteina otwiera drzwi do takiego podejścia, sugerując istnienie wszechświata blokowego, w którym przeszłość, teraźniejszość i przyszłość istnieją jednocześnie. Oczywiście rodzi to kolejne pytania o to, jaki wpływ miałoby to na mechanikę kwantową i postrzeganie przez nas czasu. W dzisiejszym odcinku miałem przyjemność porozmawiać na te tematy z dr. Jarosławem Dudą z Uniwersytetu Jagiellońskiego. Mój gość specjalizuje się w fizyce teoretycznej i fundamentalnych pytaniach o naturę naszej rzeczywistości. Rozmawiamy zarówno o symetrii czasu w równaniach fizyki, łamaniu nierówności Bella, jak i o tym, jak reguła Borna łączy się z maksymalizacją entropii. Zastanawiamy się też, czy da się wykorzystać te właściwości do stworzenia dwukierunkowych komputerów kwantowych oraz w jaki sposób eksperymenty z opóźnionym wyborem zmieniają nasze widzenie świata.

    Jako że tematy omawiane w odcinku bywają abstrakcyjne, pod poniższym linkiem znajdziecie prezentację przygotowaną przez dr. Dudę, która ułatwia zrozumienie poruszanych wątków: https://www.dropbox.com/scl/fi/yqbm9uwfc13u7twbxzsv2/entropy-time-arrow.pdf?rlkey=3aevcje1cindljff52a112vmu&dl=0 ---------- Dr Jarosław Duda to informatyk i fizyk związany z Uniwersytetem Jagiellońskim. Szerzej znany jest jako twórca metody kodowania ANS (Asymmetric Numeral Systems), czyli jednej z najlepszych i najpowszechniej stosowanych metod kompresji danych na całym świecie, wykorzystywanej przez największych gigantów technologicznych, takich jak Google, Meta, Microsoft czy Apple. Obecnie w swojej pracy badawczej zajmuje się fizyką teoretyczną, w szczególności modelami z retrokauzalnością, termodynamiką, mechaniką kwantową oraz analizą symetrii czasowej. Bada również nowe, topologiczne modele cząstek elementarnych i poszukuje sposobów na praktyczne zastosowanie dwukierunkowej kontroli w informatyce kwantowej. Wikipedia: https://pl.wikipedia.org/wiki/Jaros%C5%82aw_Duda_(informatyk) Strona UJ: https://th.if.uj.edu.pl/~dudaj/ ---------- Rozdziały: 00:00:00 Wstęp 00:01:31 Czas i wszechświat blokowy 00:04:47 Symetria w czasie i twierdzenie CPT 00:06:36 Asymetria radiacji i entropia 00:12:00 Reguła Borna i utrata informacji 00:19:12 Nierówności Bella i nielokalność 00:23:03 Retrokauzalność w eksperymentach 00:31:00 Wpływ przyszłości a podróże w czasie 00:35:22 Fale grawitacyjne i anomalia w LIGO 00:40:35 Cykliczny wszechświat i wielki kolaps 00:44:28 Kryzys w fizyce i nowe modele 00:48:15 Dwukierunkowe komputery kwantowe --------- Nazywam się Michał Szyc, a to jest podcast "To Bardziej Skomplikowane". Jeśli uważasz, że analityczne i merytoryczne rozmowy są w internecie potrzebne, zostaw subskrypcję i łapkę w górę, aby pomóc temu materiałowi w przebiciu się przez algorytmy. Wsparcie projektu (Patronite): https://patronite.pl/tobardziejskomplikowane

    続きを読む 一部表示
    53 分
  • #56 - Co naprawdę nami steruje? Wolna wola, społeczeństwo i narodowe iluzje | prof. Andrzej Leder
    2026/06/17

    W dzisiejszym odcinku moim gościem jest prof. Andrzej Leder, z którym rozmawiam o granicach wolnej woli, determinizmie społecznym i o tym, czy nasze decyzje są jedynie złudzeniem.

    Myślę, że wszyscy zdajemy sobie sprawę, że nasze wybory są ograniczone, czy to przez prawo, kulturę, biologię naszych organizmów, a także fizykę. Jednak jak daleko sięga to ograniczenie i czy pozostawia miejsce na prawdziwą wolność? Jak w takim wypadku wygląda swoboda podejmowanych decyzji przez całe społeczeństwo? W dzisiejszym odcinku miałem przyjemność porozmawiać między innymi na te tematy z prof. Andrzejem Lederem, filozofem, badaczem kultury i psychoanalitykiem. Jest on autorem głośnej "Prześnionej rewolucji" i jednym z najbardziej wnikliwych obserwatorów naszych społecznych przemian. Rozmawiamy o determinizmie społecznym, ideach, które kształtują nasze myśli i zachowania, ale dyskutujemy także o wolnej woli oraz o przyszłości w niepewnych czasach. ------- Prof. Andrzej Leder to filozof kultury, lekarz psychiatra i psychoanalityk pracujący w Instytucie Filozofii i Socjologii Polskiej Akademii Nauk (IFiS PAN). W swojej pracy badawczej zajmuje się mechanizmami kształtującymi naszą rzeczywistość, filozofią współczesną oraz psychoanalizą zjawisk społecznych. Koncentruje się na badaniu nieświadomych procesów historycznych i idei, które formatują ludzkie umysły na przestrzeni pokoleń. Jest autorem wielokrotnie nagradzanych książek, takich jak "Prześniona rewolucja", w których analizuje głębokie przemiany tożsamości i kultury, pomagając lepiej zrozumieć to, dlaczego współczesne społeczeństwo funkcjonuje w określony sposób. Strona IFiS: https://ifispan.pl/members/alederifispan-waw-pl/ Wikipedia: https://pl.wikipedia.org/wiki/Andrzej_Leder -------- Rozdziały: 00:00:00 Wstęp i zapowiedź rozmowy 00:01:00 Czym jest determinizm społeczny 00:02:38 Metafora surfera na fali 00:04:47 Kult cierpienia w polskiej kulturze 00:07:11 Jak język kształtuje myślenie 00:10:02 Czym jest imaginarium społeczne 00:13:23 Poezja romantyczna i narodowe mity 00:15:13 Zderzenie z prawdą o II wojnie światowej 00:17:10 Zagrożenia płynące z politycznych iluzji 00:19:21 Biologia, fizyka i granice wolności 00:22:48 Problem wolnej woli 00:24:31 Demon Laplace'a i teoria chaosu 00:27:03 Mechanika kwantowa a rola obserwatora 00:34:35 Poczucie sprawczości w zdeterminowanym świecie 00:36:20 Szansa na zmianę świadomości i zwrot ludowy 00:38:52 Niestabilne czasy a powrót do tradycji 00:41:18 Media społecznościowe jako nowa rewolucja 00:42:16 Sztuczna inteligencja a manipulacja 00:44:13 Jak przeciwstawić się systemowi 00:46:40 Podsumowanie i pożegnanie -------- Nazywam się Michał Szyc, a to jest podcast "To Bardziej Skomplikowane". Jeśli uważasz, że analityczne i merytoryczne rozmowy są w internecie potrzebne, zostaw subskrypcję i łapkę w górę, aby pomóc temu materiałowi w przebiciu się przez algorytmy. Wsparcie projektu (Patronite): https://patronite.pl/tobardziejskomplikowane

    続きを読む 一部表示
    47 分
  • #55 - Największe struktury Wszechświata: kosmiczna sieć i symulacje | prof. Wojciech Hellwing
    2026/06/10

    W dzisiejszym odcinku o kosmicznej sieci rozmawiam z prof. Wojciechem Hellwingiem - specjalistą od wielkoskalowej struktury Wszechświata oraz kosmologii obliczeniowej.

    Kosmiczna sieć stanowi jedno z najbardziej tajemniczych i ciekawych zagadnień obecnych w kosmologii. Okazuje się, że Wszechświat tworzy ogromne struktury, które charakteryzują się niezwykłą złożonością. Oczywiście rodzi to pytanie, czy możemy w ogóle badać takie struktury i jak to robić. W dzisiejszym odcinku miałem przyjemność porozmawiać na ten temat z prof. Wojciechem Hellwingiem z Centrum Fizyki Teoretycznej PAN. Mój gość specjalizuje się w wielkoskalowej strukturze Wszechświata oraz kosmologii obliczeniowej - bada między innymi to, jak za pomocą symulacji komputerowych możemy odtworzyć ewolucję kosmosu. Rozmawiamy zarówno o samej kosmicznej sieci, czym ona jest i co wiemy na temat jej powstania, jak i o tym, jakie narzędzia obliczeniowe możemy stosować do opisywania tak gigantycznych struktur. Zastanawiamy się też, jak wielką rolę w kształtowaniu Wszechświata odgrywa ciemna materia oraz gdzie w tym wszystkim może pomóc nam sztuczna inteligencja. ------- Prof. Wojciech Hellwing to astrofizyk i kosmolog pracujący w Centrum Fizyki Teoretycznej Polskiej Akademii Nauk (PAN). W swojej pracy badawczej zajmuje się szeroko pojętą wielkoskalową strukturą Wszechświata, testowaniem teorii grawitacji oraz kosmologią obliczeniową. Koncentruje się na tworzeniu i analizowaniu zaawansowanych symulacji numerycznych, które pozwalają odtworzyć narodziny i ewolucję struktur kosmicznych. Bada również naturę ciemnej materii i ciemnej energii oraz poszukuje sposobów na wykorzystanie nowoczesnych metod statystycznych i uczenia maszynowego do analizy gigantycznych baz danych, jakie dostarczają nam współczesne przeglądy nieba. Strona: https://whellwing.weebly.com/ Profil CFT: https://www.cft.edu.pl/pracownik/whellwing/ -------- Rozdziały: 00:00 Wstęp 00:54 Kosmiczna sieć 01:26 Parsek i skale 05:22 Struktura sieci 06:18 Ruchy galaktyk 08:21 Powstanie struktur 09:42 Pierwotne fluktuacje 12:54 Kosmiczna inflacja 15:05 Rekombinacja 17:16 Ciemna materia 20:51 Reżim nieliniowy 23:28 Piki akustyczne 28:48 Rodzaje ciemnej materii 32:50 Nowe modele materii 35:10 Poszukiwania cząstek 40:39 Kosmologia precyzyjna 43:04 Limity superkomputerów 45:59 Symulacje komputerowe 58:40 Fizyka podsiatkowa 01:03:59 Uczenie maszynowe 01:06:36 Redukcja danych 01:11:00 Ciemna energia 01:13:00 Symulacje na GPU 01:17:39 AI w nauce -------- Nazywam się Michał Szyc, a to jest podcast "To Bardziej Skomplikowane". Jeśli uważasz, że analityczne i merytoryczne rozmowy są w internecie potrzebne, zostaw subskrypcję i łapkę w górę, aby pomóc temu materiałowi w przebiciu się przez algorytmy. Wsparcie projektu (Patronite): https://patronite.pl/tobardziejskomplikowane

    続きを読む 一部表示
    1 時間 19 分
  • #54 - Komputery kwantowe, granice obliczeń i sztuczna inteligencja | prof. Michał Oszmaniec
    2026/06/03

    W dzisiejszym odcinku rozmawiam o architekturze, barierach i prawdziwym potencjale komputerów kwantowych z prof. Michałem Oszmańcem z Centrum Fizyki Teoretycznej PAN. Maszyny te wydają się zajmować bardzo specyficzne miejsce w naszym obecnym technologicznym krajobrazie. Z jednej strony obiecują niezwykle dużo, w teorii mogąc rozwiązać problemy, z którymi klasyczne komputery po prostu nie mają szans. Z drugiej strony, pomimo ogromnych oczekiwań, wciąż nie udało się na szerszą skalę wykorzystać ich pełnego potencjału. Mój gość na co dzień zajmuje się informacją kwantową oraz teorią komputerów kwantowych, badając, w jakich obszarach mogą one zaoferować realną przewagę. W rozmowie weryfikujemy obecny stan rozwoju tej technologii i zastanawiamy się, jaką rolę w wyścigu kwantowym może odegrać sztuczna inteligencja.

    --------

    Prof. Michał Oszmaniec to fizyk teoretyk pracujący w Centrum Fizyki Teoretycznej Polskiej Akademii Nauk (PAN). W swojej pracy badawczej zajmuje się szeroko pojętą informacją kwantową oraz teorią komputerów kwantowych. Koncentruje się na analizie algorytmów i badaniu tego, w jakich konkretnych dziedzinach maszyny kwantowe mogą zaoferować realną przewagę (tzw. supremację kwantową) nad najlepszymi klasycznymi superkomputerami. Analizuje również teoretyczne i praktyczne ograniczenia obecnych urządzeń kwantowych oraz poszukuje sposobów na optymalne wykorzystanie ich potencjału pomimo istniejących wciąż barier technologicznych.

    Rozdziały: 00:00 Wstęp 01:03 Hype a rzeczywistość 01:48 Algorytm Shora i kryptografia 03:10 Problem dekoherencji 04:34 Kubity fizyczne vs logiczne 09:17 Bramki kwantowe 12:47 Supremacja kwantowa 15:22 Losowe obwody kwantowe 21:05 Granice klasycznych komputerów 25:17 Obliczenia hybrydowe 27:18 Korekcja i mitygacja błędów 31:01 Kwantowe uczenie maszynowe 35:56 Algorytm HHL 39:42 AI a komputery kwantowe 41:20 Jak AI zmienia naukę 47:20 Zakończenie

    Nazywam się Michał Szyc, a to jest podcast "To Bardziej Skomplikowane". Jeśli uważasz, że analityczne i merytoryczne rozmowy są w internecie potrzebne, zostaw subskrypcję i łapkę w górę, aby pomóc temu materiałowi w przebiciu się przez algorytmy. Wsparcie projektu (Patronite): https://patronite.pl/tobardziejskomplikowane

    続きを読む 一部表示
    48 分
  • #53 - Czy pszczoły tworzą jeden umysł? Inteligencja i zachowanie | dr Michał Kolasa
    2026/05/27

    W dzisiejszym odcinku moim gościem jest dr Michał Kolasa - biolog ewolucyjny pracujący w Instytucie Zootechniki, z którym rozmawiam o pszczołach, czyli jednych z najbardziej fascynujących stworzeń na Ziemi. Z jednej strony są one absolutnie niezbędne dla przetrwania całego ekosystemu, ale z drugiej stanowią niezwykły przykład organizacji społecznej, tworząc coś, co wielu naukowców nazywa superorganizmem. Rozmawiamy o tym, czy pszczoły tworzą superorganizm, jak komunikują się ze sobą, jak radzą sobie w świecie mocno przekształconym przez człowieka, ale także o ich inteligencji, a nawet o tym, czy posiadają świadomość. Michał Kolasa to doktor nauk biologicznych i biolog ewolucyjny pracujący w Instytucie Zootechniki - Państwowym Instytucie Badawczym. W swojej pracy badawczej zajmuje się czynnikami, które sprawiają, że wolno żyjące rodziny pszczele przeżywają w środowiskach o różnym stopniu ludzkiej ingerencji (tzw. gradiencie antropogenicznym) - od dzikich lasów po centra miast. Bada ewolucję i zachowania społeczne owadów, mechanizmy ich komunikacji oraz funkcjonowanie roju jako złożonego superorganizmu. -------- Rozdziały:

    00:00:00 Wstęp 00:01:20 Pszczeli superorganizm 00:04:18 Komunikacja w ulu 00:06:50 Pszczoły rebeliantki 00:13:33 Ewolucja i eusocjalność 00:20:43 Strategie przetrwania 00:23:04 Różnorodność genetyczna 00:27:36 Umysł pszczół (inteligencja) 00:30:14 Adaptacje klimatyczne 00:33:21 Symbioza i epigenetyka 00:35:41 Pszczoły miejskie 00:38:09 Agresja obronna 00:41:07 Zbiorowe decyzje (inteligencja roju) 00:48:49 Nastroje roju 00:51:48 Świadomość owadów (kognitywistyka) 00:58:48 Zakończenie

    Nazywam się Michał Szyc, a to jest podcast "To Bardziej Skomplikowane". Jeśli uważasz, że analityczne i merytoryczne rozmowy są w internecie potrzebne, zostaw subskrypcję i łapkę w górę, aby pomóc temu materiałowi w przebiciu się przez algorytmy. Wsparcie projektu (Patronite): https://patronite.pl/tobardziejskomplikowane

    続きを読む 一部表示
    59 分