In hartje Winschoten staat een kerk. In deze kerk zit een man die met passie vertelt over de geschiedenis van Winschoten. Koos Akkerman is 84 jaar. Al 25 jaar neemt hij mensen mee door de straten als stadsgids. Hij is geen gewone gids. Je krijgt niet zomaar een rondleiding. Je krijgt verhalen. Verhalen die blijven hangen, omdat ze niet alleen over stenen gaan, maar over mensen.

Koos wordt in 1942 geboren in Oostwold, midden in de oorlogsjaren. Zijn loopbaan begint als elektricien. Het keerpunt komt wanneer hij zich verdiept in landmeetkunde en stedenbouwkunde. “Waarom is Winschoten zo gebouwd zoals het is?” “Op die manier duik je de geschiedenis ook in.” Zo komt hij uit bij de Joodse geschiedenis van Winschoten.

Tijdens zijn pensioen wordt hij stadsgids. Hij verzamelt boeken over Winschoten en over de Joden die daar leefden. Zijn huis groeit uit tot een bibliotheek. Mensen kloppen bij hem aan met vragen over familiegeschiedenissen en Koos duikt de boeken in. “Het zijn verhalen.”

Tijdens de wandeling ontvouwt Winschoten zich laag voor laag. De Joodse geschiedenis zit diep verweven in de stad. “In 1900 woonden hier 900 Joden. In 1942 ongeveer 500. Die zijn bijna allemaal weggevoerd. 46 hebben de holocaust overleefd.” Bij het monument liggen steentjes. “Daarom legden de Joden steentjes neer om te herdenken.”

De grote parkeerplaats naast de Lidl lijkt niet bijzonder, maar onder die stenen ligt een ander verhaal. Hier bevond zich ooit een Joodse begraafplaats. Graven maakten plaats voor asfalt en de overledenen werden opgegraven en elders opnieuw begraven.

“Nou wil ik je nog even de synagoge laten zien.” Dichtbij staat een synagoge, nog zichtbaar in het straatbeeld. Daarnaast de Joodse school en het Rabbinaatshuis. “Boven woont de rabbi, beneden wordt vergaderd.” Een hechte gemeenschap, midden in Winschoten.

Koos Akkerman ís Winschoten niet, maar in zijn verhalen klinkt de stad door. Met elke wandeling en elk verhaal houdt hij iets levend wat anders zou verdwijnen. Hij zorgt ervoor dat mensen blijven kijken, luisteren en herinneren.

Welkom bie Bert op de Kovvie! Bert reist het Groningerland door, op zoek naar het geloof in Groningen. Onder het genot van ‘n kopje kovvie, delen bekende en minder bekende Grunnegers, hun levensverhalen en inzichten met hem. Reis je mee?

Volg Bert op de Kovvie op sociale media!

• 📸 Instagram - https://www.instagram.com/bertopdekovvie/
• 💻 Facebook - https://www.facebook.com/bertopdekovvie
• 📲 TikTok - https://www.tiktok.com/@bertopdekovvie

(00:00) Introductie

(01:26) Ontmoeting bij orgel

(04:57) Betekenis van de kerk

(06:31) Wie is Koos Akkerman?

(10:03) Joodse geschiedenis in Winschoten

(13:01) Gronings voorlezer & sinterklaas

(14:04) Vragenpot

(16:19) Losse toren van kerk

(17:26) Gebroken Davidster

(21:10) Vergeten Joodse begraafplaats

(23:52) Joodse synagoge & Rabbinaatshuis

(28:34) Terugblik