Oorsig Hierdie episode gee ’n omvattende ontleding van die Suid-Afrikaanse varkbedryf in 2025: van biosekuriteit en Afrika-varkpes, tot Pork 360, graanpryse, varkvleisverbruik, genetika, kommersiële produksie, bemarking en die waardeketting. SAPPO se rol, die impak van hoë insetkoste, en die groeigeleenthede vir 2026 word volledig ontleed.
1. Die Varkbedryf se Pad na Herstel in 2025 Die varksektor het moeilike jare oorleef: • Afrika-varkpes (AVP) in 2018 • COVID-19 • Rekordhoë graanpryse (mielies teen R6 000/ton in 2024)
In 2025 draai die sektor egter positief: • Graanpryse daal • Varkkarkaspryse styg • Hoër beesvleispryse weens Bek-en-Klouseer (BKS) skep verdere momentum vir varkvleis
Varkprodusente kan weer uitbrei, intensifiseer en vir 2026 beplan.
2. Bedryfskoste, Produktiwiteit en Genetika Twee-derdes van produksiekoste is voer (mielies & soja). Ten spyte hiervan het die sektor volhoubaar gebly deur:
• Beter slagkwaliteit • Hoër aantal varkies per sog • Massiewe genetiese verbeterings
Suid-Afrika gebruik wêreldklas varkgenetika: semen word elke 7 weke ingevoer. Varkproduksie is ’n hoogs berekende, skoon, tegniese proses.
3. Die Varkwaardeketting: Van Eskort tot Sog- en Groei-eenhede Die bedryf funksioneer in verskeie modelle:
• Volledig geïntegreerde stelsels (produsent → abattoir → kleinhandel) • Geskeide sog- en groeieenhede • Waardekettinguitbreiding deur primêre produsente
Toetrede is duur en kapitaalintensief. Die kommersiële minimum skaal beweeg na 400 sôe, teenoor 200 ’n paar jaar gelede.
4. Dieregesondheid, Biosekuriteit en Handel Biosekuriteit is die basis van oorleefbare varkproduksie.
• AVP-ervarings het praktyke verbeter • Geen BKS-gevalle in varke tydens die beesbedryf se uitbreking nie • Beweging in beheerde gebiede bly ’n uitdaging
Kompartementstelsels Die varkbedryf gebruik gesertifiseerde siektevrye kompartemente (“geo-omheining”), ideaal vir intensiewe eenhede en streekgebonde handel.
5. Bemarking, Verbruikersopvoeding en Varkvleispersepsies SAPPO het ’n sterk nalatenskap van:
• Handelsmerkbou • Digitale bemarking • Resepontwikkeling • Karkasbalansering • Onderwys oor snitte soos varknek en vark-ribeye
Belangrike wanopvattings word aangespreek:
• Mite: varkvleis veroorsaak mangelontsteking • Mite: varkvleis is te vet (’n varktjop is ’n maer proteïen) • Mite: varkproduksie is onhigiënies
Varkvleisverbruik in SA is laag teenoor Europa of China – ’n groot groeigeleentheid.
6. Naspeurbaarheid & Kwaliteitversekering: Pork 360 Pork 360 (sedert 2013) verseker:
• Dierewelsyn • Biosekuriteit • Produksieprosesse • Volledige digitale naspeurbaarheid vanaf plaas tot abattoir
Dit is hoofsaaklik ’n B2B-kwaliteitsversekeringsprogram wat die hele waardeketting se vertroue bou.
7. Ontluikende Boere en SAPPO se Rol SAPPO ondersteun kleiner boere (5 – 150 sôe) deur:
• Besigheidsontwikkelingsbestuurders • Produksie-opleiding • Biosekuriteitsopgraderings • Produktiwiteitswins
Hierdie boere kry beter toegang tot informele markte, mits hul standaarde op kommersiële vlak kom.
8. Samewerking en Hoë-Tegnologie Produksie Varkboerdery funksioneer soos ’n geslote, gemeganiseerde fabriek waar:
• Genetika streng beheer word • Biosekuriteit alles bepaal • Produksie meetbaar en herhaalbaar is
Werkgroepe is skaars omdat fisiese byeenkomste groot siekterisiko’s inhou.