『Хто такія «мальцы»? Патаемная мова гей-кам’юніці і два беларускія словы на мяжы знікнення』のカバーアート

Хто такія «мальцы»? Патаемная мова гей-кам’юніці і два беларускія словы на мяжы знікнення

Хто такія «мальцы»? Патаемная мова гей-кам’юніці і два беларускія словы на мяжы знікнення

無料で聴く

ポッドキャストの詳細を見る
Колькасць віцеблянізмаў вымяраецца сотнямі. Частка з іх увайшла ў вядомы краёвы слоўнік М. Каспяровіча, выдадзены каля ста гадоў таму. Іншыя былі сабраныя філолагамі Віцебскага дзяржаўнага ўніверсітэта імя Машэрава і ўключаныя ў двухтомныя дыялектныя выданні. Але нават гэтыя працы не ахопліваюць усяго моўнага багацця рэгіёна.Шмат словаў так і не былі пашпартызаваныя – не атрымалі дакладнага тлумачэння. Некаторыя словы даследчыкі зафіксавалі, але падалі толькі адно з іх значэнняў. Іншыя дагэтуль жывуць выключна ў вуснай мове.Таму ў другім эпізодзе падкаста «Лоўца Слоўцаў» Жэня і Уладзік (Уладзіслаў Гарбацкі – сацыялінгвіст, гендарны даследнік) выпраўляюцца на першую сцежку свайго моўнага лесу – шукаць віцеблянізмы.Што такое віцеблянізмы? Гэта словы і выразы, характэрныя для Віцебска і паўночна-ўсходняй Беларусі. Яны могуць сустракацца таксама на Аршаншчыне, Полаччыне, Магілёўшчыне і нават на Смаленшчыне, але ў свядомасці многіх людзей звязваюцца менавіта з Віцебскам.Трэба слухаць, як размаўляюць людзі, звяртаць увагу на мясцовыя выразы, параўноўваць іх са старымі запісамі і высвятляць, як словы змяняліся з цягам часу. Бо можа быць і так, што слова ўжо нібыта змешчана ў слоўнік, але працягвае супраціўляцца дакладнаму вызначэнню. Яно выходзіць за межы слоўнікавага артыкула, абрастае новымі сэнсамі і жыве далей.Менавіта так адбылося са словам «малец». Яго можна назваць адным з найбольш вядомых віцеблянізмаў і візітоўкай гэтага рэгіёна.«Мальцы» – гэта хлопцы, падлеткі і мужчыны ў прынцыпе. А ў асобным кантэксце яшчэ і партнэры або прывабныя прадстаўнікі гей-супольнасці.Не ўсе гэтыя значэнні зафіксаваныя ў слоўніках дасюль. Таму «малец» застаецца жывым словам, якое працягвае развівацца і выходзіць за межы традыцыйных тлумачэнняў.«Умызгі» выкарыстоўвалі ў Віцебску, Лёзне, Воршы, Дуброўне і іншых мясцінах паўночна-ўсходняй Беларусі. Слова сустракаецца ў запісах этнографаў XIX стагоддзя, у старых народных песнях і рэгіянальных слоўніках.У старых запісах таксама можна сустрэць фразы: «Дзеўкі пайшлі ўмызгі». «Мальцы пайшлі ўмызгі». Але што ж гэта азначае?«Умызгі» – гэта залёты, або рамантычная сустрэча з чалавекам, які табе падабаецца. У сучаснай мове можна было б сказаць «спатканне», «амурная сустрэча» або «рандэву». Але слова «ўмызгі» мае асаблівае эмацыйнае адценне. Гэта хутчэй далікатная, яшчэ платанічная стадыя заляцанняў.Яго варта вярнуць хаця б дзеля таго, каб не кожную рамантычную сустрэчу называць «дэйтам», «рандэву» або «стрэлкай».Нашы бабулі і дзядулі хадзілі ўмызгі. Магчыма, гэта могуць рабіць і сучасныя беларусы.Трэцяе слова амаль знікла. Гэта яшчэ адзін вядомы віцеблянізм, які ўжо апынуўся ў зоне моўнай рызыкі. Ён зафіксаваны ў дыялектных слоўніках і ў краёвым ...
adbl_web_anon_alc_button_suppression_t1
まだレビューはありません