『Ô nhiễm kim loại nặng do khai thác đất hiếm, “quả bom nguyên tử” đối với sông Mê Kông』のカバーアート

Ô nhiễm kim loại nặng do khai thác đất hiếm, “quả bom nguyên tử” đối với sông Mê Kông

Ô nhiễm kim loại nặng do khai thác đất hiếm, “quả bom nguyên tử” đối với sông Mê Kông

無料で聴く

ポッドキャストの詳細を見る
Dòng sông dài nhất Đông Nam Á đang phải đối mặt với một cuộc khủng hoảng môi trường chưa từng có do chất thải từ các hoạt động khai thác đất hiếm khoáng sản ở thượng nguồn. Tại nhiều khu vực trên sông Mê Kông, mức độ nhiễm các kim loại nặng độc hại như thạch tín, thuỷ ngân chì, cao gấp gần 10 lần so với mức an toàn. Không chỉ nguồn sinh kế của hơn 70 triệu người bị đe dọa, những tác động này còn mang tính huỷ hoại đối với môi trường về lâu dài. Từ nhiều tháng qua, các hình ảnh về cá biến dạng, vảy đổi màu, có nhiều khối u, màu mắt bất thường,…, được loan truyền rộng rãi tại Thái Lan. Chúng được phát hiện dọc theo sông Kok ở miền bắc Thái Lan, bắt nguồn từ Miến Điện, chảy qua tỉnh Chiang Rai và đổ vào sông Mê Kông. Nhiều người dân không dám ăn cá sông, ngừng đánh bắt cá trước những thông tin về cá bị nhiễm độc do kim loại nặng được thải ra từ các hoạt động khai khoáng ở thượng nguồn. Tình trạng ô nhiễm tập trung chủ yếu tại vùng Tam giác vàng, nơi các con sông Kok, Sai, Ruak chảy từ Miến Điện vào Thái Lan và đổ vào sông Mê Kông. Trên thực tế, theo Bangkok Post tình trạng ô nhiễm kim loại nặng đã được phát hiện vào tháng 08/2024, khi người dân báo cáo về tình trạng nước sông vẩn đục. Tại đập Ban Kwae Wua, trẻ em bị phát ban sau khi chơi đùa trên sông. Tại Huai Chomphu, nông dân nhận thấy cây trồng héo úa dù được tưới nước hàng ngày. Đến đầu năm 2025, các xét nghiệm trong phòng thí nghiệm đã xác nhận nỗi lo sợ : dòng sông bị ô nhiễm với hàm lượng thạch tín cao, nồng độ kim loại nặng ở mức báo động. Cục Thủy Sản Thái Lan, được cho là để trấn an dư luận và tránh tác động đối với thị trường, đã thông báo hồi tháng 06/2025, rằng những con cá bị biến dạng được đánh bắt ở các con sông bị nhiễm ký sinh trùng Digenea và sự biến dạng không phải do kim loại nặng gây ra. Trong khi đó các tổ chức phi chính phủ và các nghiên cứu của Đại học Naresuan ở Thái Lan đã đưa ra bằng chứng về việc mô cá chứa kim loại nặng và các dấu hiệu như u, biến màu… là do nhiễm độc hóa học. Họ kết luận rằng cá bị nhiễm vi khuẩn/ký sinh trùng là hệ quả của việc hệ miễn dịch bị suy yếu do sống trong môi trường nhiễm độc lâu ngày. Các báo cáo từ Cục Kiểm soát Ô nhiễm Thái Lan (PCD) gần đây cũng đã phải thừa nhận các chỉ số hóa học về thạch tín, đang vượt ngưỡng an toàn. Kết quả xét nghiệm trầm tích, được công bố vào tháng 4/2026 cho thấy mức độ thạch tín đo được ở nhiều khu vực sông Kok, Sai và Ruak, lên đến mức 296 mg/kg, cao gấp 9 lần ngưỡng nguy hiểm (33 mg/kg). Ô nhiễm chì vượt quá mức an toàn cũng được phát hiện tại nhiều khu vực trên sông Kok, cùng với các kim loại nặng khác, bao gồm niken, đồng và crom, thuỷ ngân. Theo Ủy ban Sông Mê Kông - Mekong River Commission, cơ quan quản lý con sông, nồng độ thạch tín trong trầm tích có thể gây nguy hiểm cho các sinh vật đáy, đặc biệt là ở thượng nguồn sông Kok và sông Mekong. Vào mùa khô, mực nước thấp và lưu lượng giảm, có thể góp phần làm tăng lượng trầm tích tích tụ và nồng độ chất gây ô nhiễm cao hơn. Trong cuộc hội thảo trực tuyến về Khủng hoảng nhiễm độc tại sông Mê Kông, hồi tháng 04/2026, phó giáo sư Wan Wiriya, thuộc đại học Chiang Mai Thái Lan, nhận định : “Mặc dù hiện nay con người không tiếp xúc trực tiếp với trầm tích giống như các sinh vật sống dưới đáy sông, nhưng thạch tín sẽ tích tụ dần trong hệ sinh thái và dần dần đầu độc chuỗi thức ăn, tác động trực tiếp đến con người”. Dòng sông đã bị đầu độc như thế nào ? Thanapol Penrat, giáo sư tại Đại học Naresuan của Thái Lan, trả lời AP, nhận định : “Vấn đề là ô nhiễm nguồn nước xuyên biên giới do khai thác khoáng sản đất hiếm và vàng không được kiểm soát và quản lý đúng cách ở Miến Điện. Tôi cũng rất quan ngại vì việc khai thác vẫn tiếp diễn ở Lào, như vậy là có thêm một nguồn phát thải chất ô nhiễm, không chỉ ở Miến Điện mà còn ở Lào ...
adbl_web_anon_alc_button_suppression_t1
まだレビューはありません